فرهنگ مصادیق:نگاه به نامحرم به قصد گناه

از پژوهشکده امر به معروف
پرش به: ناوبری، جستجو
نگاه به نامحرم به قصد گناه

کتب مرتبط

ردیف عنوان
۱ احکام نگاه و پوشش
۲ حدود پوشش و نگاه در اسلام
۳ نگاه از منظر اسلام

مقالات مرتبط

ردیف عنوان

مصادیق مرتبط

ردیف عنوان
۱ توبه از گناهان
۲ بی تفاوتی در برابر گناه
۳ تبلیغ گناه
۴ تبلیغ مراکز گناه
۵ تشویق به گناه
۶ تظاهر به گناه
۷ تعاون بر گناه
۸ تعمیر ابزار گناه
۹ حضور در مجالس گناه
10 حمایت از گناه
۱۱ سفر برای انجام گناه
۱۲ فکر گناه
۱۳ کرایه دادن خودرو برای انجام گناه
۱۴ کرایه دادن لوازم برای انجام گناه
۱۵ کرایه دادن مکان برای انجام گناه
۱۶ گناه
۱۷ نگاه به عورت دیگران
۱۸ نگهداری ابزار گناه
۱۹ همکاری در انجام گناه
۲۰ همکاری در ایجاد مراکز گناه
۲۱ وساطت در انجام گناه
۲۲ ارتکاب گناهان صغیره
۲۳ ارتکاب گناهان کبیره
۲۴ مداهنه با اهل معصیت
۲۵ برگزاری مجالس گناه
۲۶ اقرار به گناه نزد خدا
۲۷ خرید و فروش مسجد
۲8 افتخار به گناه
29 اقرار به گناه نزد مردم
30 اقرار به گناه نزد حاکم
31 اصرار بر گناه
32 پیشگیری از گناه
33 ارتباط حرام با نامحرم
34 گوش دادن به صدای نامحرم
35 لمس بدن نامحرم
36 اجاره به قصد کارحرام
37 آرایش زن برای نامحرم
38 جلوگیری از اختلاط زن و مرد نامحرم
39 استخدام منشی نامحرم و بدحجاب
10 خلوت با نامحرم
41 دست دادن با نامحرم
42 دوستی دختر و پسر نامحرم
43 رجوع به پزشک نامحرم
44 شوخی با نامحرم
45 عطر زدن برای جذب نامحرم
46 نگاه به نامحرم با دوربین
47 پوشاندن عورت از نگاه حرام
48 نگاه به فیلم های فساد انگیز
49 نگاه به زنان آرایش کرده
50 نگاه به داخل خانه دیگران

چندرسانه‌ای مرتبط

ردیف عنوان

مرتبط‌های بوستان

ردیف عنوان

نرم‌افزارهای مرتبط

ردیف عنوان

نگاه به نامحرم – اسلام پدیا

مقدمه

کلیدواژه‌ها: احکام پزشکی، انحراف اخلاقی، بدحجابی، حجاب، حرام، ریبه، فیلم غیر اخلاقی، قصد ریبه، قصد شهوت، نامحرم، نگاه، نگاه به عورت، نگاه حرام

نگاه‌های حرام و آلوده به گناه

در آیات و روایات بسیاری به مردان و زنان مؤمن پیرامون نگاه به نامحرم سفارش شده است.
خداوند در قرآن کریم در باره نگاه به نامحرم فرموده است:
«قل للمؤمنین یغضوا من ابصارهم»[۱]، به مؤمنان بگو: چشم‌های خود را از نگاه به نامحرم فرو گیرند.
«و قل للمؤمنات یغضضن من ابصارهن»[۲]، و به زنان با ایمان بگو: چشم‌های خود را از نگاه به نامحرم فرو گیرند.
در روایات:
امام صادق (ع). نیز در این باره می‌فرماید: «نگاه به نامحرم، تیری از تیرهای مسموم شیطان است و چه بسا یک نگاهی که حسرتی طولانی بر جای گذارد»[۳].
نگاه حرام در شرع مقدس عبارت است از: نگاه مرد به بدن زن نامحرم (به جز صورت و دست‌ها تا مچ).؛ خواه با قصد لذت و شهوت باشد یا بدون آن و نیز نگاه به صورت و دست‌ها اگر با قصد شهوت یا ترس افتادن به حرام باشد. همچنین نگاه زن به مرد نامحرم (به جز صورت، گردن و دست‌ها و مقداری از پا)[۴]؛ خواه با قصد باشد یا بدون آن و نیز به مواضع یاد شده، اگر با قصد شهوت یا ترس افتادن به حرام باشد.
برای روشن تر شدن موضوع، اقسام نگاه‌های ممنوع و حرام را ذکر می‌کنیم:

انواع نگاه حرام

نگاه‌های حرام عبارتند از:
نگاه به چهره آرایش کرده زن.
نگاه به زیور آلات زن.
نگاه به عکس بی حجاب زن آشنا.
نگاه با ریبه (ترس افتادن به حرام)..
نگاه به بدن مرد نامحرم (به جز صورت و دست‌ها).، البته در این مسئله بین مراجع اختلاف نظر وجود دارد که در پا نوشت شماره ۴ بیان شد.
نگاه به تمام بدن زن نامحرم (به جز صورت و دست‌ها تا مچ)..
نگاه هوس آلود (هرچند به صورت و دست‌ها و یا به بدن هم جنس)[۵].
توجه به دو استفتای زیر در روشن تر شدن مطلب به ما کمک می‌کند:
س۱: شخصی قصد ازدواج دارد، آیا می‌تواند بدون قصد لذت به چهره و موی خانم‌ها (مثلاً در خیابان). نگاه کند، تا یکی را بپسندد و بعد از او خواستگاری کند؟
ج: همهٔ مراجع: این نوع نگاه‌ها جایز نیست[۶].
تبصره: نگاه به بدن زن، به منظور ازدواج با او شرایطی دارد و پرسش یاد شده، خارج از این موارد است.
س۲: آیا نگاه به برجستگی‌های بدن زن نامحرم از روی لباس و مانتو جایز است؟
ج: همهٔ مراجع: اگر با قصد لذت باشد و یا بترسد که به گناه بیفتد، نگاه به این مواضع جایز نیست[۷].
با تأمل در استفتاءات فوق در می‌یابیم، زمانی که با قصد ازدواج و حتی بدون قصد لذت نگاه کردن به چهره و موی خانم‌ها و نیز نگاه به برجستگی‌های بدن زن نامحرم از روی لباس و مانتو جایز نیست. نگاه هوس آلود و با قصد لذت جنسی به مواضع ممنوع و حتی جایز نامحرم، به طریق اولی حرام خواهد بود.

معنای ریبه و مفسده در حکم نگاه به نامحرم

کلمهٔ “ریبه” از ریشه “ریب” به معنای شک و گمان است. بعضی آن را به معنای اضطراب و تزلزل قلب معنا کرده‌اند که از آثار شک است. در کتاب‌های فقهی به معنای ترس از واقع شدن در حرام می‌باشد[۸].
تلذذ یعنی لذت بردن، و نگاه از روی تلذذ یعنی نگاه به قصد لذت بردن. اما ریبه یعنی خصوصیت نگاه کننده و نگاه شده مجموعاً طوری است که خطرناک است و ترس است که لغزشی به دنبال نگاه کردن به وجود آید؛ به این جهت در دین مقدس اسلام در ارتباط با معاشرت زن و مرد برای حفظ خانواده و اجتماع دستوراتی آمده است که ما به عنوان یک مسلمان ملزم به رعایت آن هستیم.
در مسئلهٔ جواز نگاه، بدون تردید اگر نظر از روی «تلذّذ» یا «ریبه» باشد، حرام است.
در قرآن کریم به مردان مسلمان دستور می‌دهد که هنگام روبرو شدن با زنان نامحرم دیدگان خود را ببندند: “وَ قُلْ لِلْمُؤْمِناتِ یَغْضُضْنَ مِنْ أَبْصارِهِنَّ وَ یَحْفَظْنَ فُرُوجَهُنَّ وَ لا یُبْدینَ زینَتَهُنَّ إِلاَّ ما ظَهَرَ مِنْها وَ لْیَضْرِبْنَ بِخُمُرِهِنَّ عَلی جُیُوبِهِنَّ وَ لا یُبْدینَ زینَتَهُنَّ …”؛[۹] و به زنان مؤمن بگو که چشمان خویش فروگیرند و شرمگاه خود نگه دارند و زینت‌های خود را جز آن مقدار که پیداست آشکار نکنند و مقنعه‌های خود را تا گریبان فروگذارند و زینت‌های خود را آشکار نکنند، جز برای شوهر خود یا پدر خود یا پدر شوهر خود یا پسر خود یا پسر شوهر خود یا برادر خود یا پسر برادر خود، یا پسر خواهر خود یا زنان همکیش خود، یا بندگان خود … .
در شأن نزول این آیه از امام باقر (ع). روایت شده است: “روزی در هوای گرم مدینه زن جوان زیبایی در حالی که طبق معمول روسری خود را به پشت گردن انداخته و دور گردن و بناگوشش پیدا بود، از کوچه عبور می‌کرد، مردی از اصحاب رسول خدا از طرف مقابل می‌آمد، آن منظره، سخت نظر او را جلب کرد و چنان غرق تماشای آن زن زیبا شد که از خودش و اطرافش غافل گشت و جلوی خودش را نگاه نمی‌کرد، آن زن وارد کوچه‌ای شد و جوان با چشم خود او را دنبال می‌کرد، همان طور که می‌رفت ناگهان استخوان یا شیشه‌ای که از دیوار بیرون آمده بود به صورتش اصابت کرد و صورتش را مجروح ساخت، وقتی به خود آمد که خون از سر و صورتش جاری شده بود. با همین حال به حضور پیامبر رفت و ماجرا را به عرض رساند[۱۰]. این جا بود که آیه حجاب نازل شد”. گفته‌اند آن چه سبب شد جوان مجذوب آن زن شود، نگاه همراه با لذت بود.
این موضوع نیز بدیهی است که انسان نباید در راهی گام بردارد که به احتمال قوی سرانجامش به گناه می‌انجامد. بر این اساس نگاهی که سرانجامش ارتباط حرام باشد، نیز با عنوان “نگاه ریبه آلود” ممنوع خواهد بود.

آثار نگاه با لذّت و شهوت به نامحرم

برای تبیین موضوع آثار نگاه شهوانی بحث را در ضمن چند نکته مطرح می‌کنیم:
۱. بد حجابی و بی حجابی زنان علاوه بر این که خود یک گناه است، زمینه گناه دیگران را نیز فراهم می‌کند، اما این نکته دلیل نمی‌شود که مردان نامحرم مجاز باشند به آنها نگاه‌های هوس آلود و شهوانی داشته باشند.! بلکه هر انسان بالغ و عاقلی خود پاسخ گوی اعمال خود می‌باشد؛ چرا که انسان دارای اختیار است و می‌تواند با وجود مهیّا بودن زمینه‌های گناه خود را کنترل کرده و مرتکب گناه نشود. چنان که بسیاری از افراد مؤمن به ویژه جوانان مؤمن در روز با موارد زیادی از این صحنه‌ها مواجه می‌شوند، ولی از آنها چشم برداشته و مرتکب گناه نمی‌شوند.
۲. هر گناهی دارای آثار منفی مخصوصی است. نگاه به زنان نامحرم از روی لذّت و شهوت هم، آثار منفی در زندگی فردی و اجتماعی انسان به جا می‌گذارد. به عنوان نمونه، به برخی از آنها از نگاه روایات اشاره می‌شود:
امام علی (ع). می‌فرمایند:«هر کس چشم خویش را آزاد گذارد، همیشه اعصابش ناراحت است»[۱۱].
امام صادق (ع). نیز در این باره می‌فرمایند: «نگاه به نامحرم، تیری از تیرهای مسموم شیطان است و چه بسا یک نگاهی حسرتی طولانی بر جای گذارد»[۱۲].
و هم چنین آن حضرت فرمودند:«نگاه پیاپی (به نامحرم).، بذر شهوت را در دل می‌افشاند و همین امر برای هلاکت بیننده اش کافی است»[۱۳].
۳. اگر کسی در دوران قبل از ازدواج به زنان نامحرم نگاه از روی لذّت و شهوت نماید و از این کار توبه نکرده و ادامه دهد، ممکن است در دوران بعد از ازدواج نیز نگاه‌های حرام او استمرار داشته و چه بسا بیشتر شود که تأثیر منفی آن در محبت متقابل بین او و همسرش غیر قابل انکار است و حتی ممکن است منجر به اختلاف و جدایی شود.
برای آگاهی بیشتر به نمایه‌های زیر مراجعه شود:
گناه و آثار آن؛ سؤال ۲۰۴ (سایت اسلام کوئست: ۱۰۷۳)..
اسلام و ارتباط سالم بین دختر و پسر؛ سؤال ۱۰۴۴ (سایت اسلام کوئست: ۱۱۱۰)..
اختلاط در دانشگاه ها؛ سؤال ۴۹۶۹ (سایت اسلام کوئست: ۵۲۲۵)..
قانون حجاب و دلایل اجبار در اجرای آن؛ سؤال ۱۱۷۴ (سایت اسلام کوئست: ۱۱۷۷)..
و همچنین برای دانستن «پیامدهای نگاه به نامحرم» به «پایگاه حوزه نت» مراجعه شود.
فتوای امام خمینی (ره). در بارهٔ نگاه کردن به زن نامحرم

فتوای امام خمینی(ره) دربارهٔ نگاه به زنان

” نگاه کردن مرد به بدن زن نامحرم چه با قصد لذّت و چه بدون آن حرام است. و نگاه کردن به صورت و دست‌ها اگر به قصد لذّت باشد حرام است، ولی اگر بدون قصد لذت باشد مانعی ندارد و نیز نگاه کردن زن به بدن مرد نامحرم حرام می‌باشد و نگاه کردن به صورت و بدن و موی دختر نابالغ اگر به قصد لذّت نباشد و به واسطه نگاه کردن هم انسان نترسد که به حرام بیفتد اشکال ندارد، ولی بنا بر احتیاط باید جاهایی را که مثل ران و شکم معمولًا می‌پوشاند نگاه نکند.”[۱۴]
و در مورد زنان غیر مسلمان فرموده‌اند:
” اگر انسان بدون قصد لذّت به صورت و دست‌های زن‌های اهل کتاب؛ مثل زن‌های یهود و نصارا نگاه کند در صورتی که نترسد که به حرام بیفتد اشکال ندارد.”[۱۵].

نگاه کردن به آلت تناسلی زن و مرد

این موضوع باید هم از جهت حکم فقهی و هم از نظر آثار و مجازات‌های این نگاه‌ها مورد بحث قرار گیرد :

الف: از نظر حکم فقهی:

آلت تناسلی و مخرج غائط اصطلاحاً “عورت” گفته می‌شود. امام خمینی (ره). در بیان مراد از عورت مرد فرموده‌اند: ” عورت مرد که در نماز واجب است به پوشاند همان مقداری است که نگاه کردن به آن حرام است، یعنی پشت و پیش او که عبارت از دبر و آلت رجولیت و بیضتین باشد، واجب است بپوشاند[۱۶].
از نظر اسلام نگاه کردن مرد به بدن زن نامحرم (به جز صورت به مقداری که واجب است در وضوء شسته شود و دست‌ها تا مچ). حرام است حتی اگر به آلت تناسلی او نگاه نکند. هم چنین نگاه به عورت دیگری حرام است و فرقی نمی‌کند که زن به عورت زن یا مرد نگاه کند یا مرد به عورت مرد یا زن نگاه کند در هر صورت نگاه کردن حرام است و تنها دو مورد استثناء شده است:
۱. زن و شوهر می‌توانند به تمام بدن یک دیگر نگاه کنند. بنابر فتوای امام خمینی(ره).: “نگاه کردن به عورت دیگری حرام است، اگر چه از پشت شیشه یا در آیینه یا آب صاف و مانند اینها باشد و احتیاط واجب آن است که به عورت بچه ممیز هم نگاه نکنند، ولی زن و شوهر می‌توانند به تمام بدن یک دیگر نگاه کنند[۱۷].
۲. نگاه کردن پزشک به عورت فرد مریض برای معالجه:
بنابر فتوای امام خمینی (ره). : ” اگر انسان برای معالجه کسی ناچار شود که به عورت او نگاه کند بنابر احتیاط واجب باید آیینه را در مقابل گذاشته و در آن نگاه کند، ولی اگر چاره‌ای جز نگاه کردن به عورت نباشد اشکال ندارد[۱۸].
اگر مراد از باسن بالای ران و غیر موضع خروج مدفوع باشد زن می‌تواند به باسن زن دیگر بدون قصد شهوت نگاه کند و مرد نیز می‌تواند بدون قصد شهوت به باسن مرد دیگر نگاه کند[۱۹].

نگاه کردن پزشک مرد به زن و بر عکس برای معالجه

در باره نگاه کردن پزشک مرد به زن و بر عکس برای معالجه و شائبه منافات داشتن آن با کرامت پزشک باید گفت: این که در اسلام چنین محدودیت‌هایی اعمال می‌شود در چهارچوب جهان بینی اسلام و مصالح و مفاسدی که در نظر می‌گیرد قابل بیان است. این محدودیت‌ها ربطی به کرامت انسان ندارد و موجب نقص بر کسی نیست. خود پیامبر اسلام(ص). نیز موظف به رعایت قانون اسلام بود، زنان زیادی به ایشان رجوع می‌کردند، ولی برای بیان مشکلات و خواسته‌های خود، رعایت شؤون اسلامی را به خوبی رعایت می‌کردند و خود پیامبر گرامی آنان را به این کار تشویق می‌کرد. این برخورد بزرگان دین، هرگز با کرامت و شرافت آنان تنافی ندارد بلکه همه موظف به رعایت آن هستند. علاوه بر این که، اسلام مطلق معالجه توسط جنس مخالف را نفی نکرده است بلکه اگر در مواردی پزشک متخصصی که بتواند به خوبی بیماری را درمان کند وجود نداشته باشد می‌توان به پزشک زن (برای مردان). و پزشک مرد (برای زنان). مراجعه کرد.

حکم شرعی

واضح است که دکتر به مریض محرم نیست و دکتر مرد برای زنان و دکتر زن برای مردان، فرقی با دیگر نامحرمان ندارند. رجوع زن به دکتر مرد تنها در صورتی جایز است که ضرورت ایجاب کند[۲۰] و در غیر این صورت زن نمی‌تواند پیش دکتر مرد برود[۲۱].
برای مطالعه بیشتر به نمایه زیر مراجعه نمایید:
سؤال ۶۰۶۴ (سایت اسلام کوئست: ۶۲۴۲)(دیدن اندام جنسی زن برای پزشک زن)..

راه درمان نگاه به فیلم‌های مستهجن

در هر زمان، شیاطین، دام‌هایی برای به انحراف کشاندن اشخاص و خانواده‌های صالح، گسترده‌اند که با توجه به شرایط زمان ما و پیشرفت تکنولوژی شکل جدیدی پیدا کرده است و در همه جای دنیا این مهم دیده می‌شود. در این میان، سهم کشورهای غربی و آمریکا بیشتر است. اشخاص و خانواده‌های متدّین اگر مجبور به زندگی در چنین کشورهایی هستند، باید توجه داشته باشند که حفظ خود و زندگی و خانواده از شرّ این موانع سعادت و رستگاری، کار بسیار سخت و دشواری است، اما بسیار با ارزش است؛ زیرا یک نوع جهاد، بلکه بالاترین نوع جهاد در راه خدا است که نیاز به استقامت و پافشاری دارد، و با استعانت از خداوند حتماً نتیجه مطلوب و خدا پسندانه نصیب انسان می‌شود. خداوند دربارهٔ چنین افرادی می‌فرماید: «بر کسانی که گفتند: پروردگار ما خدا است و ( در راه او ). استقامت و پایداری ورزیدند، فرشتگان نازل می‌شوند که مترسید و غمگین مباشید ».[۲۲].
در این مورد باید توجه داشت که برای از بین بردن هر دردی اول باید عامل آن درد را شناخت. گاهی چند عامل توأمان در ایجاد یک درد دخیل اند؛ مثلاً محیط بی بند و بار و دسترسی آسان، ارضا نشدن غریزهٔ جنسی در رابطه مشروع، ضعیف شدن ایمان و گرایش به لذات دنیایی نامشروع و… از عواملی اند که می‌تواند فرد را به سمت گناه سوق دهد. انسان باید با زیرکی و تحلیل علمی و البته غیر مستقیم علت درد را دریابد و آن گاه به درمان آن اقدام نماید؛ از این رو به اجمال و کلی برای مبارزه با این گونه مشکلات نکاتی را بیان می‌کنیم امید آن که سودمند باشد: ۱. درخواست خالصانه از خداوند.
۲. ارتباط بیشتر با اشخاص متدیّن و با ایمان.
۳. داشتن برنامهٔ مستمر برای شنیدن کلام دانشمندان دینی و آگاه شدن با معارف عالی اسلام.
۴. تذکر و یادآوری عزت، وقار و ارزش والای انسان مؤمن و پرهیزکار، به ویژه انسان‌های مؤمنی که در چنین جوامعی زندگی می‌کنند و هم رنگ جماعت نمی‌شوند و در مسیر صحیح و اسلامی قدم برمی دارند. و یادآوری این که گناه و معصیت ارزش و عزت انسانی را نابود می‌کند.
۵. تذکر عواقب سوء و ناگوار دیدن این گونه از فیلم‌ها (بدبینی، عدم اعتماد، کشیده شدن به انحرافات بعدی).، و بیان این که اوّلاً دیدن چنین صحنه‌هایی هم از نظر اسلام حرام است[۲۳] و علت حرمت، وجود ضررها و مفاسدی است که یک نگاه مسموم ممکن است به دنبال داشته باشد.
۶. پر کردن وقت‌هایی که احتمال دیدن این فیلم‌ها می‌رود با برنامه‌های مورد علاقه.

پا نویس

  1. نور، ۳۰٫
  2. نور، ۳۱٫
  3. بحار، ج ۱۰۱، ص ۴۰٫
  4. در این باره بین مراجع تقلید وحدت نظر وجود ندارد. به سؤال و استفتای ذیل توجه فرمایید: </br> سؤال: حکم نگاه کردن زن به بازو و آرنج مرد نامحرم چیست؟</br> پاسخ: امام، خامنه‌ای، صافی: جایز نیست - بهجت: بنابر احتیاط واجب جایز نیست - تبریزی، سیستانی، فاضل، مکارم، نوری و وحید: اگر بدون قصد لذت و ترس افتادن به گناه باشد، اشکال ندارد. نک: رساله دانشجویی، احکام نگاه، ص ۲۰۲٫
  5. نک: رساله دانشجویی، احکام نگاه، ص۱۹۷٫
  6. مکارم، تعلیقات علی العروه، م ۲۶، و استفتاءات، ج ۱، س ۸۱۶؛ فاضل، تعلیقات علی العروه، ج ۲، النکاح، م ۲۶؛ صافی، هدایه العباد، ج ۲، النکاح، م ۲۸؛ امام، تحریر الوسیلُه، ج ۲، النکاح، م ۲۸؛ سیستانی، منهاج الصالحین، ج ۲، النکاح، م ۲۸؛ تبریزی، صراط النجاه، ج ۶، م ۹۴۸؛ دفتر: وحید. رساله دانشجویی، احکام نگاه، ص۲۰۱٫
  7. ر.ک: امام، استفتاءات، ج ۳، (احکام حجاب).، س ۲۷؛ سیستانی، sistano.org، (حجاب).، س ۵؛ فاضل، جامع المسائل، ج ۱، س ۷۰۸؛ مکارم، استفتاءات، ج ۲، س ۱۵۳ و ۱۰۲۳؛ نوری، استفتاءات، ج ۲، س ۶۷۹؛ تبریزی، صراط النجاه، ج ۱، س ۹۰۷؛ صافی، جامع الاحکام، ج ۲، س ۱۶۹۴ و ۱۷۲۹؛ خامنه‌ای، استفتاء، س ۶۱۸ و ۵۵۹؛ العروه الوثقی، ج ۱، م ۱۶ و دفتر: وحید و بهجت. رساله دانشجویی، احکام نگاه، ص ۲۰۲٫
  8. مکارم، ناصر، استفتائات جدید، ج۱، ص ۵۶، سؤال ۱۲۲، انتشارات مدرسهٔ امام علی بن ابی طالب، قم، ۱۴۲۷ هـ ق.
  9. نور، ۳۰٫
  10. فیض کاشانی، تفسیر الصافی، ج ۵، ص ۲۳۰؛ مجموعه آثار، مرتضی مطهری، ج ۱۹، ص ۴۸۵٫
  11. ثقه الاسلام کلینی، کافی، ج ۸، ص ۲۳، دار الکتب الإسلامیه، تهران، ۱۳۶۵ ش.
  12. مجلسی، محمدباقر، بحار الأنوار، ج ۱۰۱، ص ۴۰، مؤسسه الوفاء بیروت، لبنان، ۱۴۰۴ ق.
  13. شیخ صدوق، من لا یحضره الفقیه، ج ۴، ص ۱۸، ح ۴۹۷۰، انتشارات جامعه مدرسین قم، ۱۴۱۳ ق.
  14. توضیح المسائل (المحشی للإمام الخمینی).، ج ۲، ص: ۴۸۵، مسأله ۲۴۳۳٫
  15. توضیح المسائل (المحشی للإمام الخمینی).، ج ۲، مسأله ۲۴۳۴٫
  16. امام خمینی، نجاه العباد، ص ۹۱، م ۳٫
  17. امام خمینی، توضیح المسائل (محشی).، ج ۲، ص ۴۸۹، م ۲۴۳۶٫
  18. همان، ج ۲، ص ۴۹۱، م ۲۴۴۲٫
  19. همان، ج ۲، ص ۴۹۰، م ۲۴۳۸: “مرد نباید با قصد لذّت به بدن مرد دیگر نگاه کند و نگاه کردن زن هم به بدن زن دیگر با قصد لذّت حرام است .
  20. امام خمینی، توضیح المسائل (محشی).، ج ۲، ص ۹۲۹٫
  21. با استفاده از سوال ۱۰۶۳۴ (سایت اسلام کوئست: ۱۰۴۵۳)(محرم بودن دکتر)..
  22. فصلّت، ۳۰٫
  23. نظر مراجع محترم تقلید در بارهٔ نگاه کردن به فیلم‌های مبتذل این است: همهٔ مراجع (به جز آیت الله تبریزی و آیت الله سیستانی ). ؛ باتوجه به این که دیدن این گونه فیلم‌ها به طور معمول شهوت برانگیز و مقدمهٔ ارتکاب گناه می‌باشد نگاه به آنها حرام است، اجوبهٔ استفتاءات، س ۱۱۸۷، جامع الاحکام، ج ۲، س ۱۷۱۷ و ۱۶۰۵٫ - آیت ا…سیستانی : اگر بدون قصد لذت و ترس افتادن به گناه نیز باشد، بنابر احتیاط واجب، نگاه به زنان جایز نیست.(sistani.org)
منبع: اسلام پدیا - تاریخ برداشت: 13-11-94