فرهنگ مصادیق:مجسمه سازی

از پژوهشکده امر به معروف
(تغییرمسیر از مجسمه سازی)
پرش به: ناوبری، جستجو
مجسمه سازی

احکام مجسمه، فیلم وموسیقی

سؤال ۱ ـ نصب مجسمه در میادین چه حکمی دارد؟
جواب: اشکالی ندارد مگر اینکه خوف پرستش باشد مثل سنگاپور و هند در منطقه‌های بت پرستی ،لیکن ساختن مجسمه حرام است.
سؤال ۲ ـ ساختن عروسک و مجسمه و نقاشی و ترسیم چهره موجودات زنده اعم از گیاه ،حیوان و انسان چه حکمی دارد آیا خرید و فروش ونگهداری آن جایز است؟
جواب: ساخت مجسمه حیوان و یا انسان و یا ملک و جن جایز نیست ولی نگهداری و معامله آن اشکال ندارد ،ساخت مجسمه غیر ذی روح حیوانی چون نبات و جماد اشکال ندارد.

سؤال ۳ ـ نشان دادن چهره کامل پیامبر (ص) و حضرت زهراء (س) و سایر ائمه (ع) در حالات زیر چه حکمی دارد؟
الف) نشان دادن چهره کامل بدون هیچگونه تغییر در چهره پردازی.
ب) نشان دادن چهره کامل همراه با گریم ،به گونه‌ای که تماشاگر با کمی دقت مصنوعی بودن آن را بفهمد.
ج) استفاده از اشخاصی که در تمام مدت بازیگری خود فقط نقش ائمه را بازی کنند.
د) استفاده از بازیگرانی که فقط نقشهای مثبت را بازی می‌کنند.
جواب: هر گونه تصویر که نتواند جامعیت آن سروران را نمایش دهد خلاف احتیاط ،و اگر در دریافت عمومی نوعی وهن تلقی شود حرام است بهتر آن استکه آن سروران فقط بطور بسیار مبهم در هاله‌ای از نور نشان داده شوند .والله العالم.

سؤال ۴- این جانب دانشجوی کارشناسی ارشد فقه و مبانی حقوق اسلامی هستم عنوان پایان نامه این جانب بررسی تهیه و تولید و دیدن فیلم‌های سینمایی و تلویزیونی از دیدگاه فقه شیعه است. چون رساله‌ها نقش بسزائی در الگو سازی نسل جوان دارند لذا باید تهیه و تولید و حق دیدن فیلم‌ها مطابق با موازین شرعی و اسلامی باشد پس باید نظر فقهای بزرگ در ارتباط با این مسئله مورد بررسی و مطالعه قرار گیرد . با توجه به اینکه تلویزیون و سینما در گذشته وجود نداشته است ،پس در کتب فقهی در ارتباط با این موارد مطلبی وجود ندارد ،البته بجز حرمت تشبه مردان به زنان و بالعکس .این سؤالات را پاسخ دهید:

۱ ـ مسئله اختلاط و تماس زن و مرد.
۲ ـ همانند شدن و بازی کردن نقش ائمه و پیشوایان دینی.
۳ ـ خلاف واقع نمایی.
۴ ـ نمایش دادن کارهایی که اصل آنها حرام است مانند شرابخواری ، کشیدن مواد مخدر، بیرون گذاشتن موی سر خانمها ،ادای کلمات زشت و رکیک و فحش و تجمل گرایی.
۵ ـ تهیه فیلمهای وحشت آفرین.
۶ ـ تماشای فیلماهای ترسناک.
۷ ـ تماشای زنان نامحرم.
۸ ـ تفاوت دیدن زنان مسلمان و کافر.
۹ ـ دیدن به قصد لذت.
۱۰ ـ دیدن زنان نیمه عریان اهل کتاب.
۱۱ ـ تماشای فیلمهای مهیج.
۱۲ ـ تماشای فیلمهایی که انسان را متأثر و غمگین می‌کند.
۱۳ ـ تماشای فیلمهایی که مسائل خلاف شرع را نشان می‌دهند مثلاً در دوران نامزدی با یکدیگر به گردش و تفریح رفتن ،غذا خوردن و ….
۱۴ ـ گوش دادن به موزیک فیلم.
۱۵ ـ تماشای فیلمهای کمدی و خنده دار.
۱۶ ـ آرایش زنان در مقابل مردان نامحرم.
۱۷ ـ تأثیر زمان و مکان در تهیه و تماشای فیلم.
۱۸ ـ نگاه کردن به بدن نمایان مردان نامحرم . خواهشمنداست نظر خود را نسبت به موارد فوق بیان کنید.

جواب: ۱ ـ اگر همراه با محرمات چون نگاه شهوت و لمس و یا تعشق در سخن ومانند اینها نباشد اشکال ندارد.
۲ ـ در صورتی که موجب هتک حرمت آنان نباشد اشکال ندارد.
۳ ـ دروغ عملی چون پوشیدن فقیر لباس ثروتمندان، اشکال ندارد لیکن اگر همراه محرما ت چون هتک دیگران یا وهن مقدسات مذهبی باشد حرام است.
۴ ـ در اموری مثل نمایش شرابخواری و استعمال مواد مخدر در صورتی که غرض صحیح شرعی و عقلائی داشته باشد همچون آشنا ساختن مردم با نتایج زیانبار این امور ،اشکالی ندارد ،ولی اگر غرض ، ترویج چنین اعمالی باشد و ترویج حساب شود .جایز نیست .اما بیرون گذاشتن موی سر خانمها و ادای کلمات رکیک و فحش ،در هیچ صورتی جایز نیست.
۵ ـ اصل تهیه چنین فیلمهایی در صورتی که دارای غرض عقلائی مشروع باشد اشکالی ندارد.
۶ ـ تماشای فیلمهای ترسناک به خودی خود حرام نیست مگر اینکه مشمول بر دیدن مناظر حرام باشد.
۷ ـ نگاه کردن به فیلمهایی که تصاویر زنان نامحرم بدون حجاب شرعی در آن نمایش داده می‌شود در صورتی که خود آنها مقید به حفظ حجاب شرعی باشند و این نمایش هتک آنان محسوب شود جایز نیست.
۸ ـ نگاه کردن به زنان غیر مسلمان بدون قصد لذت در حدودی که به طور معمولی نمی‌پوشانند جایز است.
۹ ـ نگاه کردن به زن نامحرم به قصد لذت حتی به صورت و دستها جایز نیست.
۱۰ ـ از جواب بالا معلوم شد.
۱۱ ـ اگر خوف وقوع در حرام باشد اجتناب شود.
۱۲ ـ اشکالی ندارد.
۱۳ ـ صرف تماشای چنین فیلمهایی حرام نیست ولی ساختن فیلمهایی که مشتمل بر روابط غیر شرعی زن و مرد باشد و موجب ترویج بی بند و باری شود .جایز نیست.
۱۴ ـ گوش دادن به موسیقی در صورتیکه مناسب مجالس لهو و لعب نباشد اشکالی ندارد گرچه خلاف احتیاط است.
۱۵ ـ در صورتیکه موجب هتک حرمت مؤمنین نشود اشکالی ندارد.
۱۶ ـ باز گذاشتن صورت و دستها اگر چه به مقدار مختصری زینت مانند سرمه یا انگشتر همراه باشد برای زنان جایز است، ولی بیشتر از این مقدار جایز نیست.
۱۷ ـ زمان و مکان در تهیه و تماشای فیلم تأثیری ندارد ،و حکم شرعی آنها را تغییر نمی‌دهد مگر اینکه مشمول یک عنوان ثانوی بشود.
۱۸ ـ به سر و گردن و صورت ومقداری از دستها بدون قصد شهوت جایز است و به سایر اجزاء بدن احتیاط شود .با قصد لذت شهوانی هم جایز نیست.

سؤال ۵ ـ آیا جایز است هنر پیشه‌ای در نقش معصوم در فیلم بازی کند و آیا تفاوتی در نقش چهارده معصوم و انبیاء گذشته است؟
جواب: به هیچ وجه جائز نمی‌دانم .البته در خصوص چهارده معصوم .اما انبیاء گذشته گرچه معصومند لیکن همانطور که واقعاً در ردیف پیامبر اکرم (ص) و اهلبیت آن سرور قرار ندارند.
در نظرمردم متشرع اسلامی نیز همینطور است ،و در نظر پیروان خودشان هم که این تصاویر را سبک نمی‌دانند .و همانطور که می‌دانیم مجسمه مریم عذرا علیها سلام را هم به طور عریان نمایش می‌دهند .و بنابراین نسبت به انبیاء گذشته هتک نمی‌باشد.

سؤال ۶ ـ تهیه فیلم انیمیشن (کارتون) و نمایش عروسکی از زندگی معصومین چه حکمی دارد؟
جواب: از مطالب بالا روشن شد ،اگر عرفاً تحقیر و اهانت حساب شود جائز نیست.

سؤال برای آنکه مقام معنوی و شئون ائمه و پیامبران محفوظ بماند ،در ساختن فیلم زندگی آنان چه نکات و ضوابطی لازم است رعایت شود؟
جواب: ۱ ـ ارتباط کامل آنها با حضرت حق تعالی به خوبی نمایش داده شود تا حد ممکن.
۲ ـ استقلال و منش روحی آن بزرگان که همان هم اساس روشنگری جوامع بشری می‌باشد روشن شود ،اصل در هدایت انسانها استقلال فکری و تابع جو نبودن است.
۳ ـ وارستگی و آزادگی از تعلقات مادی حتی از عنوان حکومت هر چند با تصدی حکومت ،روشن شود.
۴ ـ ظلم ستیزی آنها و هواخواه عملی ضعفاء قاصر ،و حتی احیاناً مقصر ،در زندگی آنها روشن شود.
۵ ـ ملاک حکومت از نظر شیعه اعلمیت در فقه ،و اداره کشور است و در امامت بالاصل ،افضلیت در تمام جهات ،اینها همه توضیح داده شود.
۶ ـ از همه بالاتر ،بعد معنوی آنها که عبودیت است ،توضیح داده شود ،که همان هم منشاء تصرف و ولایت باطنی آنهاست ،که همان ولایت و تصرف باطنی موجب امضاء حضرت حق ولایت ظاهری آنها را می‌باشد.
۷ ـ و بالاخره زوایای زندگی این معصومین حتی برای افراد متدین نیز از هر نظر روشن نیست چون تاریخ هم همه جهات را توضیح نداده است .تاریخ گاهی به دست دوست نادان و گاهی دشمن مغرض بوده است ،و در این بین دشمن بی غرض و دوست فهمیده کم بوده است.
سؤال ۸ ـ ساختن مجسمه و کشیدن شمایل معصومین ،نگهداری آنها درموزه‌ها (به عناون آثار هنری) و منازل (به عنوان دکور) چگونه است؟
جواب: مجسمه سازی معصومین علیهم السلام را حرام می‌دانم، از طرفی در معرض احتمال ستایش است و از طرفی عظمت ماوراء الطبیعه‌ای و بعد عصمت و … آن انوار معصومه امکان پیاده شدن در یک جسم مادی را ندارد و چه بسا برداشتهای انحرافی هم شود ضمناً هرگونه تجسیم موجود ذی روح جائز نیست.

سؤال ۹ ـ نقالی و پرده خوانیهای مذهبی که زندگی پیامبران و ائمه را از روی شمایل نقاشی شده ایشان توضیح می‌دهند چه حکمی دارد؟
جواب: از جواب بالا معلوم می‌شود که تجسم یا تصویر معصومین به یک ملاک ،مناسب شئون آن بزرگواران نمی‌باشد. این مطلب را مردم متوسط هم می‌دانند (به حسب فطرت خودشان) .می‌دانید که فیلم محمد رسول الله (ص) هم مدتها معطل شد و روی پرده ـ در کشورهای مختلف ـ نیامد تا تصویر پیامبر اکرم (ص) را محو کردند و به صورت فعلی در آوردند .به اعتقاد این جانب تصویر معصومین بویژه چهارده معصوم مقدس ،باید در چنان هاله‌ای از نور گنجانده شود که امکان دیدن جسم به هیچ وجه نباشد ،تا حدودی از روی تشابه ،توجهی به نور معنوی آنها شود.

سؤال ۱۰ ـ تعزیه و شبیه خوانیهای مذهبی به صورت فعلی چه حکمی دارد؟
جواب: چون انسان زنده‌ای به جای یکی از بزرگان ظاهر می‌شود خطر احتمال پرستش و مانند آن را ندارد ،و چون فوراً تغییر لباس می‌دهد هیچ کس به عنوان چهره معصوم به او نمی‌نگرد، لباس شهرت ، لباس زن پوشیدن برای مرد و بالعکس هم به طور موقت و نه به قصد اغواء دیگران اشکال ندارد لیکن حتماً رعایت شود که افراد خوش نام متصدی اینکار شوند.

سؤال تهیه فیلم از نقاشی ،مجسمه ،پرده خوانی و شبیه خوانی معصومین و پخش آن از تلویزیون و سینما چه حکمی دارد؟در این جهت فرقی بین شخصیت پیامبر اکرم (ص) ائمه اطهار و سایر انبیای الهی هست؟
جواب: همانطور که توضیح داده شد تصویر معصومین و البته خصوصاً چهارده معصوم را مناسب نمی‌دانیم ،همه انبیاء الهی معصومند لیکن چهارده معصوم همانطور که از عظمت بیشتری واقعاً برخوردارند و وسائط فیض الهی و نقطه آغاز خلقت امکان، و پایان آن هستند ،در نظر مردم متشرع ،نیز از جایگاه ویژه‌ای برخوردارند ،و بسیاری از تصویرها را توهین می‌دانند ،تصویری که مدتی پیش از دروره جوانی پیامبر اکرم (ص) منتشر شد علاوه بر اینکه این جانب مطمئن بودم که دروغ است در نظر مردم نیز سبک بود همین عنوان سبک بودن کافی است که اینکار حرام باشد ،نوع توهین به حسب اشخاص و شرائط فرق می‌کند.

سؤال ۱۲ ـ در مورد «شبیه سازی انسان» حکم علمای دین چیست؟
جواب: از نظر ما اشکالی ندارد مگر اینکه فرض شود که هیچگونه تفاوتی با فرد اصلی نداشته باشد بطوریکه واقعاً در روابط اجتماعی مشکلات پیش آید و ظاهراً این صرف فرض است.

مجموعه سؤالات:
با احترام به استحضار می‌رساند در خصوص زندگانی حضرت معصومه (ع) از سوی صدا و سیمای جمهوری اسلامی در دست تهیه است ،لذا خواهشمند است در این زمینه ما را راهنمایی کنید:
سؤال تهیه فیلم از زندگانی حضرت تا چه حد ضرورت دارد؟
جواب: هر گونه تهیه فیلم از بزرگان دین که جنبه بزرگداشت داشته باشد ،جائز و گاهی واجب است ،در صورتیکه برخی ابهامات را بزداید و موجب تقویت مبانی اعتقادی مردم شود بسیار پسندیده است.

سؤال ۱۴ ـ آیا نشان دادن چهره و پیکری از ایشان جایز است؟
جواب: همانطور که در برخی فیلمها نشان داده می‌شود یعنی با هاله‌ای از نور باشد جایز است.

سؤال عصمت آن حضرت در قیاس با سایر معصومین (ع) تا چه حدی است؟
جواب:در زیارت آن حضرت آمده که از شئون ولایت برخوردار است ،از نظر حفظ عفاف و عصمت بسیار پاک و منزه بوده است .و این چیزی استکه در قران کریم به عنوان ستایش مریم مادر عیسی ذکر شده. است و نیز با حرکت خود به سوی ایران برای زیات برادر بزرگوارش ضربه بزرگی بر پیکره جنبش انحرافی «واقفیه» وارد کرد ،گروهی که تفرقه بزرگی در شیعه ایجاد کردند و خیلی امام هشتم را آزار نمودند.

سؤال علت مهاجرت ایشان به ایران چه بوده است؟
جواب: احتمالاً همانطور که گفته شد برای تقویت و تثبیت امامت برادر بزرگوارش در برابر جنبش انحرافی «واقفیه» و شاید فشار حکومت وارث هارون الرشید بر آل الرسول هنوز زیاد بوده است .ولی مأمون برای شکست برادرش امین ،و سیاستهای دیگر تا مدتها آزاری نداشته است.

سؤال ۱۷ ـ آیا دیدن فیلمهای سکسی و مبتذل حرام است؟
جواب: برای زن و شوهر خصوصاً اگر به بیماری ناتوانی جنسی مبتلا باشند به شرط اینکه مراقب باشند دست شخص دیگری نیافتد ،اشکال ندارد گرچه به هر حال احتیاط خوبست.

سؤال ۱۸: زنهایی که در بعضی از فیلمها در نقش همسر با افراد گوناگون بازی می‌کنند از نظر اسلام چه حکمی دارد؟
جواب: معمولا همراه با کار حرام است، مثل خنده و چشمک زدن و نگاه‌های عاشقانه و صحبتهای مشعر به عشق و محبت.

سؤال ۱۹: حضرت آیت اللّه .... با سلام و احترام
مستدعی است با توجه به اکران فیلم مارمولک در سطح کشور نظر حضرت عالی در مورد اهانت آمیز بودن این فیلم چیست؟
جواب: اینجانب از چند ماه قبل در جریان ساخت این فیلم بوده‌ام و به وزات ارشاد، معاونت مربوطه، تذکر داده‌ام متأسفانه نامه اینجانب برخلاف پیگیری برخی معاونت‌های دیگر بایگانی شد، به هر حال، این فیلم بدون شک، هتک حرمت روحانیت است و برای استقلال مملکت، و احترام اعتقاد عمومی ضرر فاحش دارد. نمی‌دانم بدنه وزارت ارشاد چقدر فاسد است که جلوگیری از اینگونه فیلم‌ها و برخی کتابهای مشتمل بر هتک مقدسات دینی را توانائی ندارد.

سؤال ۲۰: محضر آیت اللّه ... سلام علیکم اینجانب قصد ساخت فیلمی دربارهٔ فقر و فحشا دارم، در این فیلم سعی دارم که فقر و فحشا را از نظر دینی و علمی بررسی و با استفاده از نظریات مسؤولین و کارشناسان، راهکاری مناسب برای آن پیدا کنم (البته فیلمی با این نام قبلاً ساخته شده ولی صرفا نشان داده شد و هیچ راهکاری برای درمان آن ارائه نشد.) در مورد ساخت این فیلم دو سؤال پیش آمد که خواستم حکم شرعی آن را بدانم:
۱ ـ ساخت و پخش این فیلم چه حکم شرعی دارد؟
۲ ـ در این فیلم با افراد مبتلا به فقر و فحشا مصاحبه می‌شود و آنان مسائل و مشکلات زندگی خود را شرح می‌دهند و حتی احتمال دارد که از مراکز فساد و فحشا فیلم برداری شود (با رعایت مسائل اخلاقی و شرعی، چون فیلم مستند است) این از نظر شرعی چه حکمی دارد؟
جواب: به نظر اینجانب اینکار با این خصوصیات جایز نمی‌باشد، و یکی از مصادیق اشاعه فحشا می‌باشد، که در قرآن کریم صریحا وعده عذاب داده شد و از گناهان کبیره می‌باشد، بحسب نصوص مذهبی و فقهی ما اشاعه فحشا شامل اشاعه اخبار فحشا هم می‌باشد. اگر بطور کلی گفته شود یا ترسیم شود که عده‌ای در جامعه مبتلا به فحشا هستند و راه درمان آن چنین و چنان است، بدون نشان دان جزئیات مستند، اشکالی ندارد.

سؤال ۲۱: محضر مبارک حضرت... سلام علیکم
احتراما بعرض می‌رساند که در استانهای شمالی کشور تابستان یا هر موقع هوا صاف باشد چند کانال تلویزیونی کشورهای شوروی سابق صاف می‌گیرد. و فیلم‌های آنچنانی و سفید پخش می‌کند. بنظر حضرتعالی نگاه کردن به این چنین فیلمها شرعا چه حکمی دارد؟
لطفا حکم شرعی و حکم حکومتی را بیان فرمائید. والسلام با نهایت تقدیر و تشکر و آرزوی طول عمر و سلامتی حضرتعالی....
جواب: استماع موسیقی و آهنگهای لهو و لعب و متناسب با رقص، بهر صورت حرام است، نگاه کردن به اینگونه فیلمها هم اگر موجب تحریک شهوانی بر کارهای حرام شود جائز نیست، لیکن صرف نگاه برای استفاده زن و شوهری که ناتوانی جنسی دارند و بدینوسیله بیماریشان رفع می‌شود از نظر اینجانب اشکال ندارد. بدون استماع آهنگ.

سؤال ۲۲: محضر مبارک حضرت... سلام علیکم
احتراما اینجانب ناصر... دانشجوی رشته مطالعات اجتماعی جهت تکمیل کار تحقیقاتی خود از محضر حضرتعالی تقاضامندم نظر خود را در خصوص صورتگری (نقاشی و مجسمه سازی) در اسلام در حد امکان مشروحا بیان فرمائید. ضمنا چون در این تحقیق به نظر جنابعالی استناد خواهد شد خواهشمند است مرقومه خود را مُهر نمائید پیشاپیش از مساعدت حضرتعالی کمال تشکر و امتنان را دارم.
جواب: البته فرصت استدلال نیست، بطور مشروح در درسهای مکاسب محرمه توضیح داده‌ایم. لیکن نظر ما بر اینست:
۱ ـ ساخت مجسمه غیر ذی روح مانند گیاه و جماد اشکال ندارد.
۲ ـ ساخت مجسمه ذی روح اگر در معرض پرستش و تقدیس باشد همچون محیط هند، و گاو مقدس، حرام است قطعا وگرنه، یعنی اگر بهیچوجه در معرض تقدیس نباشد چون اسباب بازیها آنهم بنظر اینجانب باحتیاط واجب حرام است.
۳ ـ نقاشی و تصویر بدون جسمیت حرام نیست هر چند تصویر ذی روح باشد.

سؤال ۲۳: بسم اللّه الرحمن الرحیم حضرت آیه اللّه ... سلام علیکم
استفتائی بحضور انور آن مرجع عظیم الشأن معروض می‌گردد مستدعی است جواب آن را ذیلاً مرقوم فرمائید: نقاشی کردن و به تصویر در آوردن پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و سائر ائمه معصومین علیهم السلام آنهم بصورت کاریکاتوری در صورتی که مخاطب آن بچه‌های ابتدائی و نوجوانان باشند به قصد آسان نمودن پیام رسانی مفاهیم اخلاق اسلامی به این قشر، جایز است یا نه؟
نمونه آنرا در کتاب درسی هدیه‌های آسمانی کلاس دوم ابتدائی می‌توانید ملاحظه نمائید. جمعی از مقلدین معظم له
جواب: میزان جواز و عدم جواز صدق اهانت و عدم صدق است. و موارد فرق می‌کند. خودتان ملاحظه کنید با دیدن آن تصویر، پیامبر صلی الله علیه و آله و ائمه علیهم السلام در نظر شما تحقیر می‌شوند یا خیر؟ بهتر است در اینگونه موارد با نور، پوشانده شود خصوصا قسمت سر و صورت.

سؤال ۲۴: بسم اللّه الرحمن الرحیم محضر مبارک... با درود، بازگشت به عنایات حضرتعالی در مورد مطالب و نکاتی که در سه صحفه تحریر گردیده شخصا مطالعه فرمایید اگر امکانش نیست کسانی که در این قبیل خواسته‌ها شما را یاری می‌نمایند خلاصه‌ای از آنچه که مورد درخواست حقیر است برای حضرتعالی به عرض برسانند و عنایات و راهنماییهای آنجناب جوابگوی حقیر باشد از خداوند منان توفیق شما و دیگر خدمتگزاران جمهوری اسلامی خواهانیم.
احتراما به عرض جنابعالی می‌رساند موضوع و مشکلی که ما را واداشت که در این مورد نظر جنابعالی در رابطه با مجسمه سازی و هنر نقاشی سئوال مطرح نماییم و از این تحیّر و دو راهی که افرادی مثل من دچار آن شده‌ایم، نجات یابیم. با توجه به اینکه وسایل ارتباط جمعی اعم از صدا و سیما و تلفن و مجسمه سازی و تصویرهای زیبایی که خداوند در طبیعت و مناظر و کشیدن و داشتن آنها چه در محل کار یا در محل زندگی انسان را به وجد می‌آورد ولی متأسفانه عده‌ای بواسطه نداشتن آگاهی از این نعم الهی طوری شده است که غربیها، ما را انسانهای افراطی و بریده از هر گونه بهره گیری از فن آوری جدید می‌دانند، ما تقاضامندیم بواسطه اینکه این مهم نه تنها به هنروران و علاقمندان به این رشته بلکه به اسلام عزیز هم لطمه وارد می‌کند. چرا؟ چون ما که حتی حسب منطق قرآن این کتاب آسمانی که برای حضرت سلیمان مثالها و صورتها ساخته‌اند و هنر نقاشی یا تجسمی و همچنین خط زیبا در فرهنگ مسلمین تعریف شده و خداوند به قلم و سطرها سوگند یاد نموده‌اند.
درست است هر چه وسیله فساد و تباهی جامعه باشد عقلاً و شرعا حرام است و اینکه در روایات و بررسی کلمات علمای فریقین که ملاک و مناط و حرمت مجسمه سازی و نقاشی اموری چون «یشبهون بخلق اللّه » است. همانندی به خلق خدا و مثل آفریده‌های خدا یا همانندی به خالق و رویارویی با خدا، «من مثل مثلاً، من صور صوره...» همانندی به بت پرستان و مشرکان. تعظیم مجسمه که در راستای احترام و تکریم هیاکل عبادت و بت‌های مورد پرستش مشرکان است، اینها در نقاشی روز نیست، نقاشی چهره و یا به تصویر کشیدن تمام هیاکل انسان یا حیوان و امثالهم، کشیدن نقاشی انسانی در مزرعه و غیره و یا جایی در طبیعت که آنقدر مهارت قلم به کار گرفته شده است که برای بیننده از راه کمی دور آنقدر طبیعی باشد که انسان خیال و فکر کند. یک انسان و حیوان یا موارد ذکر شده واقعا زنده است، مطالب بالا (تکریم بت و...) فرق می‌کند با آنکه مثلاً برای بزرگداشت یک سرباز که از مملکت و ناموس خود دفاع می‌کند و یا یک دانشمند و یا شاعر که افتخار برای کشور است. این هنر و تجسم ذی روح حرام نیست و بعضی به خاطر لهو و لعب مکروه دانسته‌اند ولی این هنر دارای اغراض عقلایی است و آن کراهت هم مرتفع و مندفع شده است و نقاشی از انسان و یا حیوان که هیچ بی بندباری در پی ندارد و فقط و فقط این نیروی خدادادی که کشیدن نقاشی و امثالهم در وجود افرادی نهفته است که منع یا حاشیه تراشی و یا جلوگیری از این هنر الهی واقعا جای بسی تاسف است چون این گونه اعمال و روشها برای کشورهای غیر اسلامی تعجب آور و دال بر کوته فکری افراد مسلمان می‌دانند که خود ضربه‌ای به اسلام عزیز است و حتی ممکن است در کنفرانس‌های خارج کشور مطرح و انگشت بر نقطه ضعف ما گذارند از حضرت عالی تقاضامندیم برای اینکه خود و اسلام عزیز را سرافراز نماییم راهنمایی‌های لازم را آنطور که شایسته یک کشور اسلامی است نمایید، چون مجسمه سازی در هیچ احادیث معتبری دال بر اینکه عذاب اخروی داشته باشد نه نهی ای که دال بر حرمت باشد. نیامده است و همانطور که اشاره شده (برای حضرت سلیمان حسب منطق قرآن، مثالها و صورتهایی ساخته‌اند یعنی هنر نقاشی و یا تجسمی) و در مورد نقاشی از چهره انسان و حیوانات مکروه ندانسته‌اند.

نظر جنابعالی در این مورد با احادیث معتبر کتاب آسمانی (قرآن) که بتوان کشورهای بیگانه و یا افراد مغرض را قانع و آنها را در جایی و کاری که از آنها سر زده و گفته‌اند و می‌گویند راهنمایی نماییم. بلکه خود را مطرح نماییم و که هیچ برچسبی نتواند به این هنر خدادادی و اینگونه استعدادها و حتی اسلام خدشه‌ای وارد کنند برخی مراجع هم صریحا تجویز نموده‌اند. توضیحا اینکه در هیچ احادیث معتبری نیامده است که برای این هنر عذاب اخروی و عذاب الهی که دال بر حرمت باشد. حتی مکروه ندانسته و یا اینکه اگر نقاشی از چهره انسان و حیوانات و غیره... که هیچ بی بند و باری نداشته باشد حتی مکروه ندانسته. لازم به ذکر است حتی در بعضی مواقع برای اینکه به فرهنگ غنی کشور اسلامی عزیزمان لطمه‌ای وارد نشود کشیدن چهره‌ها و مناظر طبیعی هم مستحب و واجب دانسته‌اند جسارت نباشد. از حضرت... شخصا سؤال کردم که آیا مجسمه سازی حرام است و نقاشی از چهره انسان و حیوانات و... مکروه است؟ جواب دادند: مجسمه سازی برای اهداف عقلایی حرام نیست و نقاشی و طراحی که دارای مفسده نباشد و بی عفتی و بی بند و باری را ترویج نکند جایز است و منعی ندارد. حال با توجه به مراتب فوق نظر شخصی خودتان را جهت هنر نقاشی و تجسمی از جمله نقاشی از انسان و حیوانات به طور کامل و چهره آنها و هنر تجسمی (مجسمه سازی) که اکنون در زمان علم و تکنولوژی هستیم و امروزه به عنوان یک علم است چیست؟

یک مطلبی است که می‌خواهم به شما بگویم حدود یک سال است که از درس و زندگی عقب افتاده‌ام و درست نمی‌توانم نماز بخوانم و اسلام را در ذهن خود یک دین وحشتناک و سخت می‌دانم و آرزو می‌کردم ایکاش مسلمان نبودم ولی الان با گفته‌های حضرت آیت اللّه ... دین اسلام را وحشتناک و سخت نمی‌دانم و آرزو می‌کنم که بتوانم از طریق این هنر نقاشی و تجسمی خدمتی برای اسلام بکنم و می‌خواهم نظر شما هم راجع هنر نقاشی و تجسمی بدانم. آدرس: فارس ـ داراب...

اگر امکان دارد جواب نامه را با پست پیشتاز بفرستید چون می‌خواهم درس بخوانم و فکرم در جواب نامه است و با پست عادی چند ماه طول می‌کشد اگر امکان دارد خواهش می‌کنم جواب نامه را با پست پیشتاز بفرستید.من اللّه التوفیق

یک نکته‌ای دیگر: هر شغلی یک سختی دارد مثلاً کسی که رشته جوشکاری (صنایع فلز) می‌رود، به چشمش آسیب می‌رسد. یا یک کارگر که سنگ و آجر بلند می‌کند کمر درد و... می‌گیرد یا یک کسی که کارخانه پنبه دارد خاک می‌خورد و مریض می‌شود یا کسی که آرایشگاه دارد پا درد می‌گیرد... یا کسی که کُشتی کار می‌کند (ورزش) گوشش خورد می‌شود یا کسی که رشته مکانیک می‌رود با دستگاه‌های بزرگ سر کار دارد احتمال خطر است، و همینطور سائر کارها... . مجسمه سازی هم همین طور است مجسمه سازی هم فشار به معده می‌آورد و حتی نماز خواندن هم همین طور است، زیاد انجام دادن حرکات فیزیکی باعث می‌شود که پای انسان ساویده شود و آسیب به پاها می‌رسد اصلاً کلاً هر شغلی زحمت و سختی دارد تا سختی نکشید به جایی نمی‌رسید. شکر خدا را بجا می‌آورد هر قدر ما در زمینه هنر کوتاهی کنیم ضربه‌ای به استعدادهای مملکت می‌شود و سود بزرگی غربی‌ها و اروپائیان می‌کنند غربی‌ها ما را انسان‌های جهان سوم می‌دانند در زمینه فن آوری و هنر، ولی ما ایرانیان هنرمند هستیم، هنر نزد ایرانیان است. ایران یک کشور امپراطوری بوده و دارای فرهنگ و هنر و ادب بوده ولی متأسفانه این هنر دارد از بین می‌رود.

جواب: براد محترم جناب آقای محمد جواد...
بعد از سلام و التحیّه نامه مفصل شما را با دقت خواندم از نظر کلی و در نظر بدوی منهم با شما موافقم لیکن ما گرفتار مبانی فکری و اجتهادی هستیم.
۱ ـ طبق آیه قرآن هر چه را پیامبر نهی کرده باید ترک کنیم، پیامبر هم فرموده پس از من از اهلبیت و قرآن پیروی کنید.
۲ ـ همه احکام در قرآن ذکر نشده و حواله به پیامبر و اهل ذکر داده شده است.
۳ ـ در مورد سلیمان صریح روایات معتبر این است که تمثال ذی روح نبوده است.
۴ ـ اگر ملاک حرمت تجسیم مسئله شرک و بت پرستی بوده است باید تمثال شمس و قمر مسلما حرام باشد، زیرا پرستندگان خورشید و ماه زیادتر بوده‌اند چنانکه در خود قرآن هم در داستان ابراهیم آمده است. ولی می‌دانیم که تجسیم شمس و قمر جائز است.
۵ ـ اگر ملاک حرمت تجسیم مسئله شرک بوده در زمان امام صادق علیه السلام و امام باقر علیه السلام که حوزه حکومت اسلام از زمان ما هم گسترده تر بوده نباید روی این مسئله تأکید شود. در حالیکه بسیاری روایات ما از زبان امام صادق علیه السلام و امام باقر علیه السلام می‌باشد.
۶ ـ صریح حدیث مناهی ۶/۹۴ از ابواب مایکتسب به کتاب وسائل، و ۷ و ۸ و ۹ ذکر عذاب می‌باشد.
۷ ـ خود تعبیر: تکلیف می‌کنند که آنرا روح دهد و نمی‌تواند نیز خود بیان عذاب است.
۸ ـ اگر ملاک حرمت، مسئله شرک باشد نباید بین تجسیم و تنقیش صورت فرقی باشد با اینکه بحسب ادله فقهی فرق است.
۹ ـ روایاتی که دربارهٔ لباس و مکان نمازگزار آمده است آمده که ملائکه در اطاقی که در آن سگ یا ثمثال است وارد نمی‌شوند و پیداست که سگ ارتباطی با مسئله شرک ندارد. کسی هم که نماز می‌خواند دربارهٔ او صحبت شرک بی جاست.
۱۰ ـ مسائل فقه طوری نیست که همه جهاتش را بفهمیم وگرنه احتیاجی به پیامبر صلی الله علیه و آله نداشتیم.
خلاصه اینکه ما ملاک این حکم را دقیقا نمی‌دانیم، پس این درست نیست که بگوئیم: هر کجا قصد عقلائی باشد جائز است، این گونه حرفها از کم دقتی در مبانی فقهی می‌باشد. اعاذنا اللّه تعالی