فرهنگ مصادیق:لمس اسامی مقدسه بدون طهارت

از پژوهشکده امر به معروف
پرش به: ناوبری، جستجو
لمس اسامی مقدسه بدون طهارت

کتب مرتبط

ردیف عنوان

مقالات مرتبط

ردیف عنوان

مصادیق مرتبط

ردیف عنوان
۱ طهارت بدن
۲ لمس بدن نامحرم
۳ لمس خط قرآن بدون وضو
۴ لمس خطوط قرآن بدون غسل واجب
۵ تطهیر اسماء مقدسه
۶ طهارت لباس

چندرسانه‌ای مرتبط

ردیف عنوان

مرتبط‌های بوستان

ردیف عنوان

نرم‌افزارهای مرتبط

ردیف عنوان

نویسنده : هادی صادقی
تهیه وتدوین: پژوهشکده امر به معروف و نهی از منکر قم-۹۵/۶/۳

محتویات

لمس اسماء خدا و پیامبران و اهل بیت علیهم السلام بدون طهارت

یکی از محرمات الهی که تا قیام قیامت، حرام است «لمس اسماء خدا و پیامبران و اهل بیت علیهم السلام بدون طهارت» می‌باشد یعنی اینکه انسان جایی از بدن خود را بدون داشتن طهارت به این اسماء برساند.

تعریف طهارت

منظور از طهارت از نظر فقه وضوء غسل و تیمم می‌باشد

انواع طهارت

۱- طهارت ظاهری: یعنی انسان همواره بدنش تمییز باشد و از آلودگی‌های ظاهری پاک باشد.
۲- طهارت باطنی: یعنی انسان باطن خود را با وضوء غسل یا تیمم پاک و طاهر نگه دارد.

اهمیت اسامی خداوند در آیات

در آیات مواردی یافت می‌شود که می‌توانیم آنها را دلیل این دستور الهی (لمس نکردن اسماء متبرکه بدون طهارت) بدانیم و به همین دلایل نمی‌توانیم بدون وضوء به این اسماء دست بزنیم و در واقع این دستور دلالت بر حرمت این کار دارد. در این مقاله به برخی از آنها اشاره می‌شود:

عظمت خدای متعال

آیت الله جوادی آملی در ذیل تفسیر کریمه مبارکه «بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ» می‌فرمایند: «علت اینکه قرآن کریم در چند مورد[۱] با تعابیری همچون «سَبِّحِ اسْمَ رَبِّكَ الْأَعْلَى»[۲] و «تَبَارَكَ اسْمُ رَبِّكَ ذِي الْجَلَالِ وَالْإِكْرَامِ»[۳] برای اسم خداوند احترام قائل شده این است که یا چون خود خدا احترامش واجب است و این اسماء نشانه خداوند هستند آن‌ها هم واجب هست محترم شمرده شوند». [۴] و در نتیجه لمس بدون وضوء حرام می‌باشد.

عظمت اسماء الهی

آیت الله جوادی آملی فرمودند: «علت اینکه قرآن کریم در چند مورد برای اسم خداوند احترام قائل شده این است که خود اسماء از رفعت و علو خاصی برخوردار هستند {پس} واجب است محترم شمرده شوند».[۵] که یکی از مصادیق احترام لمس نکردن آنها بدون طهارت می‌باشد.

حرمت مس اسماء متبرکه در آیات

علاوه بر این مبحث که خداوند اسماء خود را در قرآن مهم معرفی کرده در یک آیه لمس آیات قرآن را بدون طهارت جایز ندانسته و می‌فرماید : «إِنَّهُ لَقُرْآنٌ كَرِيمٌ فِي كِتَابٍ مَكْنُونٍ لَا يَمَسُّهُ إِلَّا الْمُطَهَّرُونَ».[۶]
این آیه در صورتی بر حرام بودن لمس آیات قرآن، بدون طهارت دلالت خواهد داشت که ابتدا سه امر ثابت شود:
۱.ضمیر در (لایمسّه) به قرآن باز گردد.
۲. مراد از (المطهرون) طهارت فقهی باشد نه طهارت لغوی.
۳. (لایمسّه) جمله خبریه به معنای نهی باشد.
در این صورت این آیه بر این مطلب دلالت می‌کند که لمس آیات قرآن و اسماء متبرکه بدون طهارت جایز نیست.

حرمت مس اسماء متبرکه در روایات

اهل بیت علیهم السلام در روایات زیادی به این مسئله پرداخته‌اند که برخی از آنها اشاره می‌شود:
اسماعیل فرزند امام صادق علیه السلام نزد ایشان بودند امام فرمود: فرزندم قرآن بخوان. اسماعیل عرض کرد وضو ندارم؛ امام فرمود: نوشتهٔ قرآن را لمس نکن {ولی} ورق آن را لمس کن».[۷]
ابا بصیر می‌گوید از امام صادق دربارهٔ کسی که وضو ندارد ولی قرآن را قرائت می‌کند سؤال کردم؛ حضرت فرمود: «اشکال ندارد ولی نباید نوشته‌هایش را مس کند».[۸] امام صادق علیه السلام فرمودند: «لَا یَمَسُّ الْجُنُبُ دِرْهَماً وَ لَا دِینَاراً عَلَیْهِ اسْمُ اللَّهِ تَعَالَی‏؛ شخص جنب نباید درهم و دیناری را که روی آن اسم خدای متعال نوشته شده است مس کند».[۹]
با توجه به روایات متوجه شدیم که لمس آیات و اسماء متبرکه حرام است و این کار از منکرات به شمار می‌آید.

علل و زمینه‌های لمس اسماء الهی بدون وضو

ندانستن مسائل شرعی

علی (علیه السلام)‏ می‌فرمایند: «النَّاسُ أَعْدَاءُ مَا جَهِلُوا»[۱۰]
شاید بتوان این حدیث را اینگونه ترجمه کرد که مردم نسبت به نادانسته‌های خود بیگانه‌اند و یکی از موارد بیگانگی ارتکاب آن نادانسته هاست یعنی چون مردم علم ندارند که این مقوله از محرمات الهی است آن را مانند کارهای عادی زندگی انجام می‌دهند.

عدم پذیرش قداست قرآن

عده‌ای هستند که برای قرآن احترامی قائل نیستند و قرآن را مانند بقیهٔ کتب می‌دانند به همین علت به راحتی بدون طهارت اسم خداوند و باقی اسماء متبرکه را مس می‌کنند.

بی توجهی مسئولین

انقلاب اسلامی سبب گشت؛ قرآن، آیه‌های قرآن و واژه‌های مقدس، نامهای خدا، پیامبران و امامان علیهم السلام در مجله‌ها، روزنامه‌ها، اطلاعیه‌ها، آرمها و. . . به گونه گسترده در سطح جامعه و میان مردمان نشر یابد. این کار، اگرچه به منظور آشنایی بیش تر مردمان خدا جوی، با قرآن و حقایق قرآنی و اسلامی انجام گرفته و می‌گیرد اما مسئولین با قرار دادن این اسماء متبرکه بر روی وسایل ضروری زندگی روزمره مثل سکه اسکناس، جلد کتاب‌های درسی، روزنامه و ... به طور غیر عمدی یا خدایی ناکرده عامدانه (الله اعلم) زمینه وقوع این منکر را ایجاد می‌کنند. برای مثال اکثر سنگ قبرها نام خدا روی آن‌ها حک شده است و مردم بدون توجه روی قبور پا می‌گذارند. مسئولین باید برای حل این مسئله مهم چاره‌ای اندیشه کنند و از وقوع این حرام جلوگیری کنند.

تبرک جستن

برخی از مردم برای اینکه خود را متبرک کنند ممکن است بخواهند حاشیه قرآن را ببوسند و در این هنگام ناخواسته، مقداری از صورت و یا چشم و ابروی آنها با کلمات قرآن تماس پیدا کند که مصداق لمس حرام است.

زینت کردن زنان

بعضی از زنان برای زینت کردن خود از طلا و جواهراتی استفاده می‌کنند که آیات قرآن یا اسماء متبرکه بر روی آنها حکاکی شده است و همین امر سبب می‌شود که بدون طهارت و وضو با بدن آنها تماس پیدا کند.

قرار دادن اسامی متبرکه و قرآن در دسترس کودکان

بعض از خانواده‌ها با قرار دادن قرآن و اسماء متبرکه را در اختیار و دسترس کودکان قرار می‌دهند که همین امر سبب لمس این اسامی توسط کودک می‌شود اگر چه این لمس کردن کودکان به علت عدم بلوغ عقلی از لحاظ فقهی اشکال ندارد اما زمینه را فراهم می‌کند که این کار برای کودک عادی شده و در آینده هم بدون طهارت این اسماء را مس نماید.

نویسندگی قرآن و دعا نویسی

برخی از شغل‌هایی که با کلمات قرآن و اسماء متبرکه سر و کار فراوانی دارند خطاطی قرآن کریم و دعا نویسی است؛ لذا این افراد باید دقت کنند که بدون طهارت به این کاراها مشغول نشوند.

خواب آلودگی

بعض افراد در حالت خستگی به قرائت قرآن روی می‌آورند و در حین خواندن خوابشان می‌برد و بدنشان با کلمات قرآن تماس پیدا می‌کند. در این مواقع اصلا قرائت قرآن توصیه نمی‌شود چون باعث انجام این منکر خواهد شد. علاوه بر آن باعث زدگی از قرآن می‌شود. ما در معارف دینی داریم که در حال خستگی اگر وسعت وقت هست نماز را با این که به اول وقت سفارش فراوان شده تاخیر بیندازید. این قانون در مورد قرائت قرآن که امری مستحب است به طریق اولی جاری است.

راهکارهای جلوگیری از این منکر

آگاهی دادن به مردم

آگاهی دادن نسبت به مسائل شرعی از وظایف اصلی روحانیون است. روحانیت باید مانند علمای قدیم سنت حسنه مسئله گویی را احیاء کنند. در گذشته هر روحانی بر سر منبر قبل از موضوع اصلی خطابه یک مسئله شرعی بیان می‌کرد. این سنت حسنه را می‌توان در سیرهٔ آیت الله مجتهدی به خوبی مشاهده کرد. امروزه مشکل دسته‌ای از روحانیت (به تعبیر استادی) این شده که دکتر شده‌اند و از مباحثی سخن می‌گویند که اصلا ربطی به آن‌ها ندارد و یا اگر هم مسائل مهمی را مطرح می‌کنند مسئلهٔ اهمی مثل فقه و احکام را فراموش کرده‌اند. ترویج علوم اهل بیت از وظایف جامعه روحانیت است که امیدواریم نسبت به این خطیر کوتاهی نکنند.

استفاده از لایه‌های پلاستیکی

با کشیدن لایه‌های پلاستیکی ظریف می‌توان از تماس بدن با آیات قرآن و اسماء متبرکه جلوگیری کرد. این امر در کتابها انجام می‌شود.

عدم استفاده از اسماء متبرکه در وسایل ضروری زندگی

با پیروزی شکوهمند انقلاب اسلامی بعضی به این فکر افتادند که اسماء و نمادهای اسلامی را در وسایل روزمره مثل سکه اسکناس روزنامه مجله سنگ قبرها نمادها و. . . افزایش دهند به این قصد که کمکی کرده باشند به احیاء امر دین. غافل از این که احیاء امر دین به وسیله این کارها محقق نخواهد شد و این کار تا حدی هم زمینهٔ انجام یک منکر را به دنبال داشته است. با توجه به حدیث امام رضا (علیه السلام) که فرمودند: «رَحِمَ اللَّهُ عَبْداً أَحْیَا أَمْرَنَا فَقُلْتُ لَهُ وَ کَیْفَ یُحْیِی أَمْرَکُمْ قَالَ یَتَعَلَّمُ عُلُومَنَا وَ یُعَلِّمُهَا النَّاسَ فَإِنَّ النَّاسَ لَوْ عَلِمُوا مَحَاسِنَ کَلَامِنَا لَاتَّبَعُونَا»[۱۱] احیا امر اهل بیت و دین اسلام با ترویج اسماء و نماد اهل بیت نیست بلکه باید علوم اهل بیت رواج یابد. اگر جامعه آماری کشور بررسی کند که استفاده از این اسماء چه تاثیری در احیاء دین اسلام داشته شما به خوبی پی خواهید برد که نقش زیادی نداشته است.

استفاده از نمادهای جایگزین

به فرض که قبول کنیم نمادها و اسماء نقش مهمی در احیاء دین دارند می‌توان از نمادهای جایگزینی استفاده کرد که لمس آن‌ها بدون وضو اشکال نداشته باشد. برای مثال می‌توان از تصاویر شهدا، علما، حرم ائمه معصومین، حرم امام زادگان، مکان‌های تاریخی و ... استفاده کرد.

قرائت نکردن قرآن در حالت خواب آلودگی

افراد بهتر است در زمان‌هایی به قرائت قرآن بپردازند که خواب آلود نباشند

استفاده از دستکش برای نویسندگان قرآن و دعا نویسان

حفظ چند جزء از قرآن کریم

افرادی که همیشه نمی‌توانند طهارت داشته باشند به خصوص بانوان می‌توانند برای بهره مندی از قران مقداری از آن را حفظ کنند و در ایامی که طهارت ندارند قرائت کنند.

احکام شرعی لمس اسماء بدون طهارت

مسائل

۱. مس نمودن خط قرآن، یعنی رساندن جایی از بدن به خط قرآن، برای اشخاص فاقد وضو، حرام است. [۱۲]
۲. مس ترجمه‌های قرآن به زبان‌های دیگر، برای اشخاص فاقد وضو، اشکال ندارد. [۱۳] ۳. جلوگیری بچه و دیوانه، از مس خط قرآن واجب نیست. ولی اگر مس نمودن آنان، نوعی بی‌احترامی به قرآن باشد، باید از آنان جلوگیری کرد. [۱۴]
۴. کسی که وضو ندارد، حرام است نام خداوند متعال را، به هر زبانی که نوشته شده باشد، مس کند. [۱۵]
۵. بنابر احتیاط واجب، مس اسم پیغمبر و امام و حضرت زهرا علیها السلام، بدون وضو حرام است[۱۶]
- بهتر آن است که اسم مبارک پیغمبر و امام و حضرت زهرا علیها السلام را بدون وضو مس ننماید[۱۷] - بنابر احتیاط مستحب نامهای مبارک پیغمبر اکرم صلی الله علیه و آله و ائمه معصومین علیهم السلام و حضرت زهرا علیها السلام را هم مسّ ننماید[۱۸]
- مسّ اسم مبارک پیامبر(صلی الله علیه وآله) و ائمّه هدی (علیهم السلام) وحضرت زهرا (علیها السلام) نیز اگر هتک حرمت و بی احترامی باشد حرام است[۱۹]
۶. تماس موی انسان با خط قرآن مانعی ندارد. [۲۰]
۷. پولی که بر آن نام خدا نوشته شده باشد دست زدن به آن بدون وضوء اشکال ندارد[۲۱]
۸. اگر بر جایی از بدن آیهٔ قرآن یا اسم خداوند متعال نوشته شده باشد، چنانچه بخواهد غسل ترتیبی به جا آورد باید آب را طوری به بدن برساند که مسّ آن نوشته نشود، و همچنین است اگر بخواهد وضوی ترتیبی بگیرد و بر بعض اعضای وضو آیهٔ قرآن باشد، و همچنین بنابر احتیاط واجب اگر اسم خداوند متعال باشد، و در غسل و وضو مراعات احتیاط نسبت به اسماء انبیا و ائمّه و حضرت زهرا علیهم السّلام مستحب است. [۲۲]

إستفتائات

سؤال: مس کردن نام خدا به این صورت (اللّه) چه حکمی دارد آیا حرام است یا نه؟
جواب: مس کتابت قرآن و اسماء باری تعالی یا جزئی از آنها به هر لغت و کیفیت که باشد بدون طهارت جایز نیست و از بین بردن آنها به نحوی که موجب هتک نشود اشکال ندارد. [۲۳]
سؤال: مس کردن نام خدا به این صورت (خدا) چه حکمی دارد آیا حرام است یا نه؟
جواب: مس کتابت قرآن و اسماء باری تعالی یا جزئی از آنها به هر لغت و کیفیت که باشد بدون طهارت جایز نیست و از بین بردن آنها به نحوی که موجب هتک نشود اشکال ندارد. [۲۴]
سؤال: مس کردن نام خدا به این صورت (بسمه تعالی) چه حکمی دارد آیا حرام است یا نه؟
جواب: مس کتابت قرآن و اسماء باری تعالی یا جزئی از آنها به هر لغت و کیفیت که باشد بدون طهارت جایز نیست و از بین بردن آنها به نحوی که موجب هتک نشود اشکال ندارد. [۲۵]
سؤال: مس کردن نام خدا به این صورت (الله، بدون حرکت) چه حکمی دارد آیا حرام است یا نه؟
جواب: مس کتابت قرآن و اسماء باری تعالی یا جزئی از آنها به هر لغت و کیفیت که باشد بدون طهارت جایز نیست و از بین بردن آنها به نحوی که موجب هتک نشود اشکال ندارد. [۲۶]
سؤال: مس کردن نام خدا به این صورت (نام خدا را در میان شعری بنویسند و حروف آن جدا باشد) چه حکمی دارد آیا حرام است یا نه؟
جواب: مس کتابت قرآن و اسماء باری تعالی یا جزئی از آنها به هر لغت و کیفیت که باشد بدون طهارت جایز نیست و از بین بردن آنها به نحوی که موجب هتک نشود اشکال ندارد. [۲۷]
سؤال: مس کردن نام خدا به این صورت (ا . . . ) چه حکمی دارد آیا حرام است یا نه؟
جواب: مس کتابت قرآن و اسماء باری تعالی یا جزئی از آنها به هر لغت و کیفیت که باشد بدون طهارت جایز نیست و از بین بردن آنها به نحوی که موجب هتک نشود اشکال ندارد. [۲۸]
سؤال: آیا مسّ کردن نقش آرم جمهوری اسلامی ایران که روی نامه‌ها و بلیطهای اتوبوس و . . . می‌باشد، حرام است؟
جواب: مسّ کلمه جلاله به هر صورت که نوشته شود بدون وضو جایز نیست[۲۹]
سؤال: اگر گردنبندی منقّش به آرم جمهوری اسلامی باشد، در این صورت می‌توان از آن استفاده نموده و به گردن آویخت و به آن دست زد؟
جواب: استفاده از آن مانع ندارد ولی بنا بر احتیاط، بدون طهارت آن را مسّ نکنند[۳۰]
سؤال: آیا افرادی که اسمشان: عبد اللّه، حبیب اللّه و . . . است، اگر بدون وضو آن را بنویسند و یا مس کنند چه حکمی دارد؟
جواب: مسّ اسم اللّه، بدون طهارت جایز نیست. [۳۱]
سؤال: آیا حمل و به دست کردن انگشتری که بر روی آن نوشته شده است «و اللّه بصیر بالعباد» و یا قرآن مجید در جیب بدون وضو برای یاد خدا درست است یا نه؟
جواب: مانع ندارد ولی بدون وضوء مس نکند. [۳۲]
سؤال: آیا مس کردن کلماتی از قرآن مانند: ابلیس، شیطان، کفّار، ابو لهب و . . . در صورتی که شخص وضو نداشته باشد، حرام است؟
جواب: جایز نیست. [۳۳]
سؤال: بعد از غسل جنابت، وضو برای نماز لازم نیست، آیا با این غسل می‌توان نافلهٔ نماز را هم خواند یا مس قرآن نمود؟
جواب: می‌تواند نماز نافله و سایر کارهای مشروط به طهارت را انجام دهد. [۳۴]
سؤال: آیا خانم‌های نابینا به هنگام عادت ماهانه می‌توانند قرآن را بخوانند با توجه به اینکه قرآن برای آنها به صورت برجسته نوشته شده و بایستی آن را برای خواندن لمس کنند؟
جواب: نباید لمس کنند[۳۵] ولی می‌توانند حایلی قرار دهند و یا دستکش به دست کنند و یا به همراه گوش دادن به مثل ضبط صوت به تلاوت بپردازند، البته در غیر سوره‌هایی که آیه سجده دارد و خواندن بیش از هفت آیه برای آنان مکروه است. [۳۶]
سؤال: عدّه‌ای به لحاظ اینکه کلمه «اللّه» را باید با وضوء لمس کرد در نوشته‌های خود (در مجلّات، روزنامه‌ها، نامه‌ها و حتّی سیمای جمهوری اسلامی ایران) به جای کلمه «اللّه» چند نقطه می‌گذارند. عدّه‌ای دیگر معتقدند که حذف کلمه «اللّه» در نوشته‌ها توسّط رژیم خائن گذشته و برای آنکه مردم را از یاد «اللّه» غافل نگهدارند، إعمال شده، و از طرفی آرم جمهوری اسلامی خود کلمه «اللّه» است که در تمامی نوشته‌های رسمی به کار می‌رود، و لذا نوشتن کلمه اللّه را امری ضروری می‌دانند، آیا نوشتن جایز است؟
جواب: در نوشته‌های رسمی باید مطابق مقرّرات عمل شود[۳۷]
سؤال: آیا اسم امامان و پیامبران را اگر به زبانی دیگر نوشته شده باشد، بدون وضو می‌شود لمس کرد؟
جواب: اگر به نحو ترجمه وصفی نباشد فرق نمی‌کند و احوط عدم مسّ بدون طهارت است[۳۸]
سؤال: آرم جمهوری اسلامی که در بعض میادین نصب می‌شود، اگر سایه‌ی آن روی زمین افتاده باشد آیا می‌توان از روی آن ردّ شد؟
جواب: لمس بدون طهارت مانعی ندارد. بله؛ اگر راه رفتن بر روی سایه، هتک به حساب می‌آید، اجتناب شود[۳۹]
سؤال: مسّ سه نقطه [. . . ] و یا [ا . . . ] که جایگزین نام اللّه شده‌اند، چه صورتی دارد؟
جواب: اشکال ندارد، ولی اگر حرف الف به نیّت جزو اسم جلاله نوشته شده باشد، جایز نیست[۴۰]
سؤال: لمس کردن القاب معصومین مثل رضا، صادق، کاظم و . . . - علیه السّلام- برای شخصی که وضو ندارد، چه حکمی دارد؟
جواب: جایز نیست، بنابر احتیاط[۴۱]
سؤال: لمس کردن پول منقّش به نام‌های معصومین- علیهم السّلام- و یا اسامی جلاله برای شخص بدون وضو چه حکمی دارد؟
جواب: جایز نیست، بنابر احتیاط[۴۲]
سؤال: گاهی عدد ۱۱۰ را به نشان نام مبارک حضرت امیر المؤمنین می‌نویسند. آیا احترام این عدد لازم است؟ یعنی بدون وضو لمس آن جایز نیست؟ و اگر این عدد به زبان‌ها و سبک‌های غیر متعارف نوشته شده باشد چه طور؟
جواب: مانعی ندارد[۴۳]
سؤال: اگر روی فرشی لفظ جلاله بافته شده باشد، آیا پا گذاشتن روی آن اشکال دارد؟ آیاشخص جنب و حایض می‌تواند روی آن را لمس کند؟
جواب: جایز نیست. [۴۴]
سؤال: آیا دست کشیدن به اسامی انبیاء- علیهم السّلام- نیز حکم اسامی ائمّه‌ای اطهار- علیهم السّلام- را دارد؟
جواب: بله[۴۵]
سؤال: آیا آرم جمهوری اسلامی ایران- که نمادی از کلمه‌ی «لا اله الّا اللّه» است- را می‌توان بدون وضو دست زد؟
جواب: جایز نیست. [۴۶]
سؤال: آیا کلمه «بسمه تعالی» را بدون وضو می‌توان مسّ نمود؟
جواب: نمی‌توان بدون وضو مسّ کرد، به خاطر وجود ضمیر در آن. [۴۷]
سؤال: مسّ اسماء اللّه تعالی که مضاف الیه واقع می‌شود بدون طهارت، احتیاط در ترک آن است. آیا اسمایی که منسوب واقع می‌شود، چه حکمی دارند؟
جواب: همین احتیاط جاری است. [۴۸]
سؤال: آیا انداختن گردن‌بند به نقش پیامبر اکرم- صلّی اللّه علیه و آله و سلّم- توسط زنان اشکال دارد؟
جواب: در صورتی که تمثال حک شده آن حضرت باشد، از حیث مسّ اشکال ندارد، ولی اگر اسم آن حضرت حک گردیده است، باید از تماس بدن بدون طهارت با آن پرهیز نمایند[۴۹]
سؤال: آیا کسانی که اسمای جلاله خداوند متعال یا آیات قرآنی یا نام‌های معصومین- علیهم السّلام- را تایپ می‌کنند، باید وضو داشته باشد؟
جواب: در صورت عدم تماس مستقیم دست با اسماء، طهارت لازم نیست[۵۰]
سؤال: آیا دست کشیدن به قرآن انگلیسی طهارت می‌خواهد؟
جواب: خیر. [۵۱]
سؤال: مس قرآن توسط دانش‌آموزانی که وضویشان کامل و صحیح نیست، چه حکمی دارد؟ وظیفه مربّی آن‌ها چیست؟
جواب: مسّ قرآن برای افراد نابالغ- و لو وضوی آنان باطل باشد- مانعی ندارد، و مربی قرآن به آنها یاد بدهد که با وضوی صحیح قرآن را لمس کنند. [۵۲]
سؤال: برخی از فامیلی‌ها منسوب به ائمه- علیهم السّلام- است مثل حسینی، فاطمی، کاظمی، و یا ترکیباتی از اسماء اللّه در آن به کار رفته، همچون عبداللهی امر اللهی، و . . . آیا نوشتن، دست کشیدن بدون وضو، و زیر دست و پا انداختن چنین فامیلی‌هایی اشکال دارد؟
جواب: در آن چه اسم خدا دارد، واجب الاحترام است و در منسوب به ائمه- علیهم السّلام- اگر مقصود از منسوب الیه همان ائمه باشند، احترام آن‌ها هم لازم است.[۵۳]
سؤال: شخصی که وظیفه‌اش تیمم است و تیمم بدل از غسل نموده، آیا می‌تواند قرآن و اسماء جلاله را مس کند؟
جواب: اگر عذر او باقی است، در غیر از تیمم برای تنگی وقت، با تیمم تمام کارهایی که شرط آن طهارت است می‌توان انجام دهد.[۵۴]
سؤال: در صورتی که قرآن یا صفحه‌ای از آن در اثر آفتاب و یا باران، خطوط آن از بین رفته و قابل خواندن نباشد و فقط سیاهی خطوط مقداری معلوم باشد، آیا لمس آن جایز است؟
جواب: اگر حروف قرآن محو شده باشد و به صورت مرکب پخش شده درآمده باشد، مسّ آن مانعی ندارد.[۵۵]
سؤال: خالکوبی آیات قرآن بر روی بدن و مسّ آن چگونه است؟
جواب: اگر ماده‌ای که با آن خالکوبی شده زیر پوست باشد، مسّ آن قسمت بدون وضو مانعی ندارد، و بعد از جنابت و حدث لازم نیست فوراً غسل کنند یا وضو بگیرند.[۵۶]
سؤال: آیا نام ائمه علیهم السلام وقتی روی کسی گذاشته شود، جزء اسماء جلاله محسوب می‌گردند؟
جواب: منظور از اسماء جلاله، اسماء خداوند تبارک و تعالی است؛ و اسامی ائمهٔ معصومین علیهم السلام هم بنابر احتیاط بی‌وضو مس نشود؛ و چنانچه اسامی ائمهٔ معصومین علیهم السلام علَم برای شخص دیگر شود، حکم اسامی ائمه علیهم السلام را ندارد. [۵۷]
سؤال: مسّ ضمیرهایی که به ذات باری تعالی بر می‌گردند مثل ضمیر جملهٔ «بسمه تعالی» چه حکمی دارد؟
جواب: ضمیر حکم لفظ جلاله را ندارد. [۵۸]

فهرست منابع

مقالات مرتبط

۱. آداب مس المصحف و حمله و کتابته، علی محمد الضباع، مجله «کنوز الفرقان»، ربیع الأول و ربیع الثانی ۱۳۷۲، ش ۴۳ و 44.
۲. اسماء متبرکه، ویکی فقه.
۳. دست زدن به قرآن، ویکی فقه.
۴. فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت، ج۱، ص۵۱۶-۵۱۷.
۵. دست زدن به نبشته‌های قرآن بدون وضو، عباس مخلصی، مجله فقه، دفتر تبلیغات اسلامی، ش ۱۹.

پانویس

  1. . حج/36، انعام/121، الرحمن/ 78، مزمل/8.
  2. . اعلی/ 1
  3. . الرحمن / 78
  4. . صوت جلسات تفسیر جلسهٔ دوم
  5. . صوت جلسات تفسیر جلسهٔ دوم
  6. -واقعه/77-78-79
  7. - إستبصار، ج‏1 ، ص113.
  8. -همان.
  9. . تهذیب الأحکام (تحقیق خرسان)، ج‏1، ص: 126، ح 31.
  10. . نهج البلاغه، صبحی صالح ص501
  11. . امام رضا (علیه السلام) فرمودند: خدا رحمت کند بنده‌ای را که امر ما اهل بیت را زنده کند. راوی عرض می‌کند: امر شما چگونه زنده می‌شود؟ امام می‌فرمایند: این که شخصی علوم ما را یاد بگیرد و به مردم آموزش بده چون مردم اگر محاسن کلام ما را میدانستد حتما از ما پیروی می‌کردند». (عیون أخبار الرضا علیه السلام ؛ ج‏1، ص307)
  12. . توضیح المسائل (امام خمینی) ص74 م311. توضیح المسائل، آیت الله بهجت، ص66 م85. توضیح المسائل(تبریزی)م323. توضیح المسائل (سیستانی) م316. توضیح المسائل، آیت الله شبیری، ص70 م323. توضیح المسائل، آیت الله صافی گلپایگانی، م 323. توضیح المسائل(فاضل) ص52 م322. توضیح المسائل(مکارم)م338. توضیح المسائل(نوری)م318. توضیح المسائل، آیت الله وحید، ص63 م323.
  13. . توضیح المسائل (امام خمینی) ص74 م311. توضیح المسائل (بهجت)ص66 م85. توضیح المسائل(تبریزی)م323. توضیح المسائل (سیستانی) م316. توضیح المسائل، آیت الله شبیری، ص70 م323. توضیح المسائل، آیت الله صافی گلپایگانی، م 323. توضیح المسائل(فاضل) ص52 م322. توضیح المسائل(مکارم)م338. توضیح المسائل(نوری)م318.
    آیت الله وحید: اگر قرآن را به زبان فارسی یا به زبان دیگری ترجمه کنند مس آن در غیر اسم ذات و اسماء صفات خداوند متعال اشکال ندارد. « توضیح المسائل، ص63 م323»
  14. . توضیح المسائل (امام خمینی) ص74 م312. توضیح المسائل، آیت الله بهجت، ص66 م86. توضیح المسائل(تبریزی)م324. توضیح المسائل (سیستانی) م317. توضیح المسائل، آیت الله شبیری، ص70 م324. توضیح المسائل، آیت الله صافی گلپایگانی، م 324. توضیح المسائل(فاضل) ص53 م323. توضیح المسائل(مکارم)م339. توضیح المسائل(نوری)م319. توضیح المسائل، آیت الله وحید، ص63 م324.
  15. . توضیح المسائل (امام خمینی) ص74 م313؛ توضیح المسائل، آیت الله بهجت، ص66 م87؛ توضیح المسائل(تبریزی)م325؛ توضیح المسائل، آیت الله صافی گلپایگانی، م 325؛ توضیح المسائل(نوری)م320؛ توضیح المسائل (مکارم)م340؛ توضیح المسائل، آیت الله شبیری، ص70 م325؛ توضیح المسائل (سیستانی) م318.
    آیت الله وحید: کسی که وضو ندارد. بنابر احتیاط واجب. نباید اسم ذات و اسماء صفات خداوند متعال را به هر زبانی که نوشته شده باشد مسّ نماید. « توضیح المسائل، ص63 م325. آیت الله فاضل: کسی که وضو ندارد، خوب است اسم خداوند متعال را به هر زبانی که نوشته شده باشد مس ننماید. « توضیح المسائل، ص53 م324.
  16. . توضیح المسائل (امام خمینی) ص74 م313. توضیح المسائل، آیت الله بهجت، ص66 م87. توضیح المسائل، آیت الله صافی گلپایگانی، م 325
  17. . توضیح المسائل(تبریزی)م325. توضیح المسائل (سیستانی) م318.
  18. . توضیح المسائل، آیت الله شبیری، ص70 م325. توضیح المسائل، آیت الله وحید، ص63 م325
  19. . توضیح المسائل(مکارم)م340. توضیح المسائل(نوری)م320« و بنابر احتیاط مستحب چنانچه بی احترامی هم نباشد، مّس ننماید»
  20. . توضیح المسائل، آیت الله بهجت، ص66 م85؛ توضیح المسائل، آیت الله وحید، ص63 م323؛ توضیح المسائل، آیت الله صافی گلپایگانی، م 323.
  21. . توضیح المسائل، آیت الله شبیری، ص70 م325
  22. . توضیح المسائل، آیت الله وحید، ص77 م396
  23. . استفتاءات، امام خمینی، ج، ص 47 س 79
  24. . همان.
  25. . همان.
  26. . همان.
  27. . همان.
  28. . همان.
    آیت الله خامنه‌ای: همزه و نقاط، حکم لفظ جلاله را ندارد، و مس آن بدون وضو، جائز است. «اجوبه الاستفتاءات، ص28، س148»
  29. . استفتاءات جدید، آیت الله تبریزی، ج، ص37 س 146.
    امام خمینی: بدون طهارت جائز نیست، علی الأحوط (استفتاءات، امام خمینی، ج، ص 47، س 80)
  30. . همان، س81.
    آیت الله بهجت: تماس بدن غیر متطهّر به آن اسامی، جایز نیست (استفتاءات، ج‌ص197س693)
  31. . استفتاءات، امام خمینی، ج، ص 48 س82.
    آیت الله بهجت: مس کلمه‌ی «اللّه» در چنین اسم‌ها و کلماتی بدون طهارت جایز نیست، بنابر احتیاط (استفتاءات، آیت الله بهجت، ج‌ص 198 س700)
  32. . همان، س83.
  33. . همان، س84.
  34. . همان، ص 64، س145
  35. . همان، ص 73، س172؛ استفتاءات، آیت الله بهجت، ج‌ص 291 س1035.
  36. . استفتاءات، آیت الله بهجت، ج‌ص 291 س1035
  37. . استفتاءات، امام خمینی، ج‌ص 499 س52
  38. . همان، س684.
  39. . همان، س687.
  40. . همان، س688.
  41. . همان، س691.
  42. . همان، س692.
  43. . همان، س694.
  44. . استفتاءات، آیت الله بهجت، ج1 ص 198 س702
  45. . همان، ص 195 س685
  46. . همان، س686.
  47. . همان، ص196 س689.
  48. . همان، س690.
  49. . استفتاءات، آیت الله بهجت، ج‌ص197س696
  50. . همان، س697
  51. . همان، ص198س698.
  52. . استفتاءات جدید، آیت الله تبریزی، ج، ص440 س 1919؛ استفتاءات، آیت الله بهجت، ج‌ص 198س 699.
  53. . استفتاءات، آیت الله بهجت، ج‌ص199س704
  54. . استفتاءات جدید، آیت الله تبریزی، ج، ص63 س 287.
  55. . همان، ص439 س 1915
  56. . همان، ص440 س 1920.
    آیت الله بهجت: جایز نیست، به اعتبار لوازمش (استفتاءات، ج‌ص197س695)
  57. . استفتاءات جدید، آیت الله تبریزی، ج، ص450 س 1985
  58. . استفتاءات آیت الله خامنه‌ای،ص28س147