فرهنگ مصادیق:مهریه - پورتال انهار

از پژوهشکده امر به معروف
پرش به: ناوبری، جستجو
مهریه - پورتال انهار

محتویات

زیاد کردن مقدار مهریه بعد از اجرای عقد

سؤال: زیاد کردن مقدار مهریه بعد از اجرای صیغه عقد چه حکمی دارد؟
جواب: زیاد کردن مهریه بعد از عقد اشکال دارد، مگر این که در عقد خارج لازمی بوده باشد.

ضمان مهرالمثل در زنای به عنف با دختر باکره

سؤال: لطفاً در مورد زنای به عنف با دختر باکره به سؤالات زیر پاسخ دهید:
۱ـ آیا زنای به عنف با دختر غیر بالغه باکره، موجب ضمان مهر المثل می‌شود؟
۲ـ در صورت بلوغ دختر در دو فرض فوق، حکم چیست؟
۳ـ چنانچه شخصی با وعده دروغین ازدواج، با دختر باکره‌ای زنا کند، با توجّه به مُکرَه نبودن دختر، آیا زانی ضامن مهر المثل است؟
جواب:
۱- آری موجب ضمان مهر المثل می‌شود.
۲- از این جهت فرقی بین این دو نیست.
۳- ضامن مهر المثل نیست؛ ولی علاوه بر حدّ، برای فریب زن تعزیر هم دارد. و حاکم شرع می‌تواند به او پیشنهاد کند که اگر با آن دختر ازدواج کند تعزیر او را می‌بخشد، والاّ تعزیر شدیدی دربارهٔ او جاری خواهد شد.

ارش البکاره در صورت از بین رفتن بکارت در عقد موقت

سؤال: چنانچه دختر باکرهٔ ۲۸ ساله‌ای بدون اذن پدر عقد انقطاع منعقد نماید و با رضایت و بدون هیچگونه فریبی حاضر به تمکین شود و در یکی از موارد رابطهٔ جنسی بدون اینکه هیچیک از طرفین بخواهند و بدون دخول کامل و انزال، پردهٔ بکارت پاره شود، آیا دختر استحقاق مطالبه مهرالمثل یا ارش البکاره یا هر عنوان دیگری را دارد؟ در صورت تهدید به آبروریزی وجهی را که می‌گیرد چه حکمی دارد؟
جواب: هرگاه شرط عدم دخول کرده باشد و آن جوان بر خلاف شرط عمل نموده استحقاق ارش البکاره دارد و اگر هر دو توافق بر دخول کرده‌اند استحقاقی ندارد.

مهریه غیر متعارف در عقد موقت

سؤال: بین دختر و پسر به قصد ازدواج و با اطلاع خانواده صیغه محرمیت خوانده می‌شود به مدت ۱۴ روز که پس از ۱۴ روز عقد دائم انجام گیرد البته مهریه صیغه موقت را همان تعداد مهریه‌ای که برای عقد دائم تعیین کردند می‌گذارند۱۰۰۰ سکه اما بنا به دلایلی پس از ۱۴ روز عقد دائم صورت نمی‌گیرد و قضیه کاملا منتفی می شو د آیا مهریه تعیین شده بر گردن پسر هست و باید پرداخت کند ؟
جواب: پرداختن این مهریه واجب نیست تنها به اندازه مهرالمثل اینگونه موارد مدیون است.

استفاده از مهریه دختر مطلقه توسط والدین

سؤال: اگر یکی از فرزندان خانواده‌ای طلاق بگیرد، و در این هنگام برای فرزند دیگرشان خواستگاری بیاید، و پدر و مادر مجبور شوند از مهریّه فرزند بزرگتر برای مخارج ازدواج فرزند دیگر هزینه کنند، چه حکمی دارد؟
جواب: بدون رضایت آن دختر از مهریّه او نمی‌توان استفاده کرد. و اگر این کار را کرده‌اند، باید به شکلی رضایت او را جلب کنند.

ازاله بکارت همسر با انگشت

سؤال: اگر مردی در شب زفاف، به علّت عنن، یا عامدا، به وسیله انگشت، یا شیء مناسب دیگری غیر از آلت رجولیّت، بکارت همسرش را زایل نماید، بفرمایید:
اوّلا: آیا این عمل تعزیر دارد؟ ثانیاً: آیا این عمل در حکم دخول، و زوجه مستحقّ کلّ مهر است؟
جواب: در صورت عدم رضایت زوجه، تعزیر دارد. و زوجه مستحقّ کلّ مهر است.

پرداخت مهریه‌هایی که با سکه تعیین شده در شرایط کنونی

سؤال: احتراما با توجه به اینکه سکه بهار آزادی که مهریه بیشتر زوجه‌ها بر اساس آن تعیین شده و دچار قیمت کاذب شده است بعضاً مهریه مطالبه شده و جوانان توان پرداخت آن را ندارند. نظرتان را در این رابطه بیان فرمایید.
جواب: پرداخت مهریه به قیمت فعلی که قیمت کاذب است لازم نیست. شوهر می‌تواند مبلغی را علی الحساب بپردازد و هر زمان قیمت سکه به قیمت معقول رسید مطابق آن قیمت محاسبه کند.

مهریه عندالاستطاعه

سؤال: آیا مهریهٔ عندالاستطاعه از نظر شرعی ایراد دارد؟ آیا حق حبس که از حقوق زن است پایمال نمی‌شود؟
جواب: اشکال شرعی ندارد و حق زن ضایع نمی‌شود زیرا خودش با آن موافقت کرده است.

فسخ بذل مهریه توسط زوجه

سؤال: آیا بذل مهریه توسط زوجه (غیر معوض) قابل فسخ می‌باشد؟ زوج ادامهٔ زندگی زناشویی را به کسر مهریه توسط زوجه مشروط کرده بود و بعد از صورت گرفتن این امر (پس از آخرین امضاهای قانونی) منکر شد و جهت دادخواست طلاق اقدام نمود (فریب در وعده).
جواب: در صورتیکه زوج، زوجه را در این زمینه فریب داده بخشش او باطل است.

رجوع به بذل در عدّه طلاق خلع

سؤال: بنده و خانمم با شکایت و تقاضای ایشان به عنوان خوانده به صورت طلاق خلعی از یکدیگر جدا شده‌ایم اما نامبرده قبل از پایان عده و بدون اطلاع اینجانب اقدام به شکایت مبنی بر تقاضای مهریه نموده است، با توجه به اینکه طلاق در اردیبهشت ماه سال ۱۳۸۸انجام شده و برگه احضاریه شورای حل اختلاف تازه به دست من رسیده و در تمام این مدت به هیچ عنوان راضی به زندگی مجدد با ایشان نبوده و نمی‌باشم خواهشمند است بفرمایید آیا مهریه به ایشان تعلق می‌گیرد یا خیر؟
جواب: در طلاق خلع هرگاه زن قبل از پایان عدّه تقاضای بازگشت بذل کند باید به او بدهد و طلاق مبدّل به طلاق رجعی می‌شود و شوهر حقّ رجوع دارد و لازم است زن در حین بازگشت به مهریه قبل از گذشتن عدّه به شوهر اطلاع دهد.

رجوع به بذل در عدّه طلاق خلع

سؤال: بنده و خانمم با شکایت و تقاضای ایشان به عنوان خوانده به صورت طلاق خلعی از یکدیگر جدا شده‌ایم اما نامبرده قبل از پایان عده و بدون اطلاع اینجانب اقدام به شکایت مبنی بر تقاضای مهریه نموده است، با توجه به اینکه طلاق در اردیبهشت ماه سال ۱۳۸۸ انجام شده و برگه احضاریه شورای حل اختلاف تازه به دست من رسیده و در تمام این مدت به هیچ عنوان راضی به زندگی مجدد با ایشان نبوده و نمی‌باشم خواهشمند است بفرمایید آیا مهریه به ایشان تعلق می‌گیرد یا خیر؟
جواب: در طلاق خلع هرگاه زن قبل از پایان عدّه تقاضای بازگشت بذل کند باید به او بدهد و طلاق مبدّل به طلاق رجعی می‌شود و شوهر حقّ رجوع دارد و لازم است زن در حین بازگشت به مهریه قبل از گذشتن عدّه به شوهر اطلاع دهد.

ذکر مهریهٔ غیر جدی توسط عاقد

سؤال: آیا ذکر مهریه غیر جدّی توسط عاقد جایز است؟
جواب: دروغ جایز نیست، مگر این که ضرورت مهمی وجود داشته باشد.

قرار دادن «بوسه» به عنوان مهریه

سؤال: آیا مهریه باید ارزش مالی داشته باشد؟ پس مثلا مهریه دو بوسه باطل است؟ بر فرض باطل بودن آیا اگر کسی با این مهر متعه کند، عقدش باطل است و آنها مرتکب زنا شده‌اند؟
جواب: اگر نمی‌دانسته مرتکب زنا نشده ولی مهرالمثل باید بپردازد.

تقسیط مهریه و وجوب تمکین

سؤال: در مورد فتوای اخیر معظم له در مورد مهریه‌های مشکل دار، با توجه به عندالمطالبه بودن آن و عدم پرداخت به صورت یک جا و تقسیط توسط دادگاه دلیل فتوای به تمکین توسط زوجه چه مفهوم منطقی دارد؟ (با توجه به علم و ارادهٔ مستقل زوج در بدو عقد) و اصلاً چه تناسبی با عدالت اسلامی و رعایت حقوق زن دارد؟ بدون شک شرع مقدس راه حل بهتر و عقل پسندی ارائه داده است، لطفاً بیان کنید.
جواب: مهریه مانند سایر بدهی هاست که اگر بدهکار نتواند یک جا بپردازد باید به اقساط بپردازد و اگر مهریه به صورت اقساط تبدیل شود، حق حبس با گرفتن قسط اول برطرف می‌شود زیرا در آن موقع زوجه مسئول پرداخت اقساط دیگر که موعد آن نرسیده نیست.

قبول مهریه به قصد عدم پرداخت آن

سؤال: اگر مرد به این قصد مهریه را قبول کند که هرگز نپردازد یا نخواهد پرداخت حکم عقد نکاح چیست؟
جواب: عقد نکاح باطل نمی‌شود ولی همسرش را باید راضی کند.

تاثیر حق حبس بر الزام آور بودن عقد

سؤال: تاثیر حق حبس بر الزام آور بودن عقد چیست؟
جواب: این حق الزام آور است منتهی با شرایطی که یکی از این شرایط آن است که زن از حق حبس استفاده نکند . در ضمن اگر زوج ثابت شود که تمکن مالی ندارد باید مهریه تقسیط شود و زوجه با گرفتن اولین قسط مهریه باید تمکین کند.

معیار مهرالمثل در تبدیل مهریه‌های سنگین

سؤال: آیا تعیین مهرهای سنگین در عقد نکاح در صورت عدم قدرت زوج بر تسلیم آن به زوجه باطل است؟ در صورت بطلان چنین مهری به دلیل شرط بودن قدرت بر تسلیم، آیا زن مستحق مهرالمثل خواهد بود؟ در تعیین مهرالمثل آیا مقایسه‌ای باید نسبت به اماثل و اقران و اقاربی صورت پذیرد که مهریه آنها صحیح می‌باشد؟
در زمان حاضر که اغلب مهرهای تعیین شده در عقد نکاح در قدرت مردان نمی‌باشد، برای تعیین مهرالمثل با توجه به اینکه میزان مقایسه به دلیل بطلان مهریه اغلب خود نیازمند میزان دیگری است، چه راه کاری وجود دارد؟
جواب: در صورتیکه مهریه به اندازه‌ای سنگین باشد که سفیهانه محسوب شود باطل است و تبدیل به مهرالمثل می‌شود و معیار مهرالمثل این است که ببینید در عرف محل چنین زنی با چنین شرایطی به تصدیق افراد آگاه معمولاً چقدر مهر دارد و اگر عرف محل از مسیر صحیح منحرف باشد باید عرف محل‌های دیگر را در نظر گرفت.

مهریه‌های سنگین که عنوان سفهی پیدا کند

سؤال: همانگونه که مستحضر می‌باشید، معامله سفهی طبق نظر مشهور فقهای امامیه باطل می‌باشد و همانطور که صاحب عناوین فرمودند: مختص عقد بیع نبوده و در سایر عقود از جمله نکاح نیز جاری است. بنابراین، آیا مهریه‌های سنگین که مرد متعهد به پرداخت آن به زن می‌شود، در حالیکه با توجه به شرایط مالی مرد، امکان ایفای چنین تعهدی برای وی ممکن نمی‌باشد و عقلا به تعهدی که توانایی تسلیم و انجام آن را ندارند، توافق نمی‌کنند، آیا می‌توان چنین مهری را از مصادیق معامله سفهی، و آن را باطل دانست؟
جواب: آری، مهریه‌های سنگینی که عنوان سفهی پیدا کند اعتباری ندارد و باید به مهر المثل رجوع کنند.

هبه مهریه

سؤال: اگر پدر دختر همان پول را که از داماد می‌گیرد مهریّه دخترش قرار دهد، به این معنا که دختر مبلغ را کاملا از شوهرش به عنوان مهریّه خود اخذ کند، هر مقدار که خواست برای خودش جهیزیّه تهیّه کند و اضافه آن را به پدر یا مادر و یا برادر خود هبه کند، آیا برای آنها حلال است؟
جواب: در صورتی که مهریّه و شیربها را دختر به صورت مهریه از شوهر بگیرد و مقداری از آن را صرف تهیّه جهیزیّه نماید و اضافی آن را به هر کس بدهد جایز است.

زن نامحرمی که بدون دخول باردار شده

سؤال: اگر مردی با زن نامحرمی تفخیذ کند و انزال شود و فرزندی منعقد گردد بی آن که دخول صورت گرفته باشد حکم فرزند و زوال بکارت که بر اثر تولد فرزند حاصل می‌شود چیست؟
جواب: هرگاه یقین داشته باشد که انزال نمی‌شود، بعید نیست فرزند آنها همچون فرزند شبهه باشد و اگر احتمال می‌داده است، خالی از اشکال نیست و در مورد مهرالمثل اگر زن با میل و رضایت خود حاضر شده و احتمال این امر را می‌داده مهرالمثل ندارد و اگر احتمال نمی‌داده و رضایت به غیر تفخیذ نداشته، احتیاط واجب دادن مهرالمثل است.

حکم شرعی شیربهاء

سؤال: ایا گرفتن و دادن شیر بها که رسم بعضی از اقوام است در اسلام مجاز است یا نه
جواب: شیربها به عنوان شرط ضمن العقد مانعی ندارد.

حق حبس در صورت رضایت زوجه برموجل بودن مهریه

سؤال: در صورتی که زوجه پس از نکاح و قبل از تمکین صراحتاً رضایت خود را مبنی بر موجل شدن مهر خویش اعلام نماید آیا حق حبس خواهد داشت یا خیر ؟
جواب: احتیاط واجب آن است که از حق حبس استفاده نکند.

تعلیق مهریه بر طلاق

سؤال: آیا تعلیق در مُنشاء در صداق، مانند آنکه آن را معلق بر طلاق نمایند صحیح است یا خیر؟
جواب: عقد دائم در هر حال مهریه دارد و نمی‌توان آن را معلق بر طلاق کرد.

آگاهی به عدم توانایی بارداری همسر پس از دخول

سؤال: پسری با دختری ازدواج می‌کند.در شب زفاف (یعنی بعد از دخول) پسر متوجه می‌شود که همسرش رحم ندارد.یعنی این دختر تا آخر عمر نه می‌تواند حامله شود نه تا بحال خون قاعدگی دیده است.پسر هم از طریق دادگاه اقدام کرده و دادگاه گفته باید تمام مهریه را بپردازد.در حالی که دختر و پدرش فقط به قصد اخاذی از پسر این حقه را زده‌اند و همچنین دختر خودش از این ماجرا آگاه بود کاملا.حال می‌خواستم بدانم پسر باید باز هم تمام مهریه را بدهد؟؟؟
جواب: در فرض سؤال که عرفا مصداق تدلیس محسوب می‌شود حق فسخ دارد و چنانچه بلافاصله بعد از اطلاع فسخ کند دختر حق مهریه ندارد.

رکن نبودن مهریه درصیغه عقد دائم

سؤال: نکاح دائم چند رکن دارد؟ آیا صداق نیز از ارکان آن است؟
جواب: صداق از ارکان عقد دائم نیست؛ و اگر ذکر نشود باید مهر المثل پرداخت شود.

آگاهی به جنون همسر بعد از ازدواج

سؤال: دختر خانمی ازدواج نموده، و پس از آن طبق نظر متخصّصان و اقرار خانواده و خود دختر، معلوم شده که قبل از ازدواج دارای مرتبه‌ای از جنون بوده، و اکنون ادامه زندگی با ایشان غیر ممکن است. آیا شوهر حقّ فسخ دارد؟ و در صورت فسخ، آیا زوجه مستحقّ مهر المثل است، یا مهر المسمّی؟
جواب: شوهر حقّ فسخ دارد؛ ولی اگر دخول واقع شده باید مهر المسمّی را بپردازد.

حکم مهریه‌ای که مرد توان پرداخت آن را ندارد

سؤال: در بعضی ازدواجها مهریّه‌های سنگینی در نظر گرفته می‌شود، که عندالمطالبه نیز است. در حالی که مرد ۵۰۰ هزار تومان هم ندارد. ولی برای این که ازدواج سر بگیرد، مثلا ۲۰ میلیون تومان مهر تعیین شده را می‌پذیرد، و شاید در طول عمر خود به این مبلغ دست نیابد، و از اوّل نیز محرز است که در صورت مطالبه، قادر بر پرداخت مهریّه نخواهد بود. این نوع ازدواج‌ها شرعاً چه حکمی دارد؟
جواب: این گونه مهریّه‌ها با چنان قرائنی که ذکر شد جدّی نیست. و جمله عند المطالبه را باید حمل بر عند القدره و الاستطاعه کرد. بنابراین، به اجرا گذاشتن این گونه مهریّه‌ها در صورت عدم قدرت جایز نمی‌باشد.

مهر المثل برای دختری که در تصادف بکارتش زایل شده

سؤال: بکارت دختری در اثر تصادف زایل شده است. آیا ارش البکاره گرفته می‌شود، یا مهرالمثل؟
جواب: باید مهر المثل بپردازد.

موجل بودن مهریه‌ای که زوج توان پرداخت آن را ندارد

سؤال: شخصی ازدواج می‌کند، و در حین اجرای عقد عالماً و عامداً مهریّه‌ای معیّن می‌کنند، که زوج فعلا توانایی پرداخت آن را به هیچ وجه ندارد، و ممکن است مدّت طولانی هم نتواند آن را بپردازد. عرفاً هم این گونه مهریّه‌ها را در ذمّه زوج نسیه حساب می‌کنند، و زوجه هم در موقع اجرای عقد قصد مطالبه ندارد. آیا این گونه مهریّه‌ها در شرع مقدّس حالّ است، یا مؤجّل؟
جواب: در فرض سؤال این گونه مهریّه‌ها مؤجّل است.

حداقل یا حداکثر در مهرالمثل

سؤال: در مواردی که مهر المثل واجب می‌شود، آیا حدّاقل یا حدّاکثری وجود دارد؟
جواب: ظاهر این است که در مهر المثل حدّ معینی نیست، والاّ مهر المثل صدق نمی‌کند، و روایاتی که خلاف آن را بگوید ظاهراً معمول بهای اصحاب نیست.

نقد یا نسیه بودن مهریه

سؤال: مرسوم است که در موقع ازدواج و در زمان عقد مهریّه را دو قسمت می‌کنند؛ یک قسمت را به عنوان کمک به تهیّه جهیزیّه اخذ می‌کنند، و ما بقی در ذمّه زوج می‌ماند. لکن در تمام دادگاه‌ها با استناد به مادّه ۱۰۸۵ قانون مدنی که می‌گوید: «زن می‌تواند تا مهر به او تسلیم نشده از ایفای وظایفی که در مقابل شوهر دارد امتناع کند، مشروط بر این که مهر او حالّ باشد. و این امتناع مسقط حقّ نفقه نخواهد شد.» تمسّک کرده، تمام مهریّه‌ها را حالّ حساب می‌کنند. نظر حضرتعالی در این مورد چیست؟
جواب: مهریّه در صورتی که قید و شرطی نداشته باشد حالّ است؛ ولی گاهی قرائنی وجود دارد که مهریّه نسیه است. مثلا مهریّه سنگین است، و می‌دانیم شوهر یک جوان کارگر، یا یک جوان دانشجوست، و چیزی ندارد که فوراً بدهد. در این گونه موارد مهریّه حال نیست، و زوجه نمی‌تواند آن را مطالبه کند. همچنین اگر مهریّه را دو بخش کنند؛ نقد و نسیه. در این جا تنها نقد را می‌تواند مطالبه کند.

بخشیدن مهریه قبل از عقد

سؤال: اگر زنی قبل از عقد مهریّه خویش را چه در نکاح دائم یا موقّت ببخشد، آیا می‌توان صیغه عقد را بدون مهریّه خواند؟
جواب: در عقد موقّت لازم است مدّت و مهریّه هر دو معلوم باشد، امّا در عقد دائم قرار ندادن مهریّه ضرری نمی‌زند و عقد صحیح است. و بخشیدن مهریّه قبل از عقد معنا ندارد.

مهریه زنی که با مرد اجنبی فرار کرده است

سؤال: در صورتی که زوجه دائمی شخصی، با مرد اجنبی فرار نموده و از کشور خارج شود. آیا زن می‌تواند شخصاً، یا با اعطای وکالت به غیر، نسبت به دریافت مهر خود اقدام قانونی نماید؟ آیا چنین زنی مستحقّ دریافت مهریّه می‌باشد؟
جواب: با توجّه به این که مهریّه مربوط به سابق است حقّ گرفتن آن را دارد؛ ولی هر دو نفر از نظر قضایی قابل تعقیب هستند، و از نظر اسلام مجازاتشان شدید است.

استفاده مکرر از حق حبس

سؤال: اگر زنی برای رسیدن به مقاصدش در زندگی از وسیله مهریه استفاده کند به عبارتی به دفعات مهریه را به اجراگذارد و در هر نوبت بنا به میل خود در مقاطعی (و حتی بعد از زندانی شدن همسر بدلیل عدم توان پرداخت یکجای مهریه) و البته بعد از رسیدن به نتایج دلخواه از ادامه روند پرونده در محاکم انصراف دهد و این موضوع متناوب ادامه یابد . حکم آن چیست و شوهر چه باید بکند؟
جواب: بارها گفته‌ایم که اگر مرد قادر به پرداخت مهریه نباشد او را شرعا نمی‌توان زندانی کرد بلکه باید تقسیط شود و با اولین قسط، زن باید تمکین کند و طرح مجدد دعوا در این فرض جایز نیست.

مهریه در زنای به عنف با غیر باکره

سؤال: آیا زنای به عنف نسبت به غیر باکره، مهر المثل دارد؟
جواب: آری مهر المثل دارد.

تاثیر نرخ تورم در مهریه

سؤال: شخصی قبل از تصویب و الحاق تبصره ماده۱۰۸۲ قانون مدنی مهریه خانمی را که مبلغ کمی نیز بوده ضمانت کرده حال بعد از تصویب تبصره مزبور ضامن مکلف به پرداخت مهریه به نرخ روز است یا همان مبلغ مهریه را باید بپردازد؟
جواب: مکلف به نرخ روز است ( با در نظر گرفتن تورم متوسط اجناس)

مطالبه مهریه توسط ورثه

سؤال: زنی فوت کرده و مهریه خود را نگرفته است. در حالی که شوهر او زنده است آیا ورثه او شامل پدر و مادر و خواهر و برادر یا دیگر ورثه می‌توانند ادعایی در خصوص مطالبه مهریه او داشته باشند در دو حالت زیر:
۱- زن فرزند دارد
۲- زن فرزند ندارد
جواب: مهریه زوجه مانند بقیه اموال است، به پدر و مادر و شوهر و فرزندان او می‌رسد و دیگران سهمی ندارند و آنها که سهم دارند می‌توانند مطالبه کنند.

حکم مهریه پس از تغییر جنسیت

سؤال: اگر یکی از زوجین تغییر جنسیّت دهد لطفاً بفرمایید:
۱. حکم ازدواج آنها چیست؟
۲. مهریّه زوجه چه حکمی دارد؟
جواب: اگر تغییر جنس واقعی باشد نه صوری، ازدواج آنها باطل می‌شود، ولی مهریّه مربوط به زمان قبل به قوّت خود باقی است.

مهریه مجهول

سؤال: اگر مهریّه سیصد هزار تومان و نصف مایملک داماد باشد آیا این مهریّه باطل نیست؟
جواب: این مهریّه مجهول و باطل است و به جای آن باید مهرالمثل بپردازد.

حکم مهریه زنی که شوهرش قبل از دخول فوت می‌کند

سؤال: حکم مهریه زنی که شوهرش قبل از دخول فوت می‌کند چیست؟
جواب: در صورت فوت همسر تمام مهریه به او تعلق می‌گیرد.

قرار دادن اعضای بدن به عنوان مهریه

سؤال: لطفا بگویید منظور از اینکه مثلا مرد کلیه‌های خود و یا نصف بدن خود را به عنوان مهر در عقدنامه بنویسد چیست؟ و آیا اصلا اینگونه مهری صحیح و قابل دریافت است؟ طریقه دریافت آن چگونه می‌باشد؟
جواب: اینگونه مهریه‌ها صحیح نیست و تبدیل به مهر المثل خواهد شد مگر در مورد کلیه. اگر واقعا زوجه مشکلی درکلیه داشته باشد و شوهر بخواهد یکی از کلیه‌هایش را به او واگذار کند چنین مهریه‌ای مانعی ندارد.

انجام کارهای منزل پدری بدون اذن شوهر

سؤال: من یک زن هستم، به منزل پدرم می‌روم و درمنزل پدرم کارهای منزل آنان را انجام می‌دهم، شوهرم با کار کردن درمنزل پدرم مخالف است و می‌گوید چون من راضی نیستم اعمال واجبی که سایر افراد خانواده انجام می‌دهند شرعا اشکال دارد. آیا کار من اشکال شرعی دارد؟
اشکالی ندارد.
جواب: زنان در چند مورد بدون اجازه شوهر می‌توانند از منزل خارج شوند: در مورد انجام واجبات (مانند حج واجب و صله رحم نسبت به پدر و مادر و برادر و خواهر و امثال آن به مقدار لازم) و فراگرفتن احکام اسلام مثل اینکه به مسجد برود تا در آنجا احکام اسلامی را بشنود، و در مورد تهیه اجناس ضروری و لوازم منزل در صورتی که همسرش یا شخص دیگری برای او انجام ندهد، و نیز برای رأی دادن در انتخابات و یا شرکت در راهپیمایی‌های ضروری، و همچنین در مورد مراجعه به طبیب.

اختلاف زوج و زوجه مجنون در وقوع نزدیکی

سؤال: در صورتی که عقد نکاح به علت جنون زوجه فسخ شود و زوجه از بدو ازدواج تا هم اکنون از تمکین و انجام وظائف زناشوئی استنکاف نموده و از مراجعت به منزل زوج خوداری کرده و ناشزه بوده (طبق حکم قطعی دادگاه) و از طرفی زوجه ادعای وقوع نزدیکی با زوج را بنماید و زوج به کل منکر آن شود (طبق اظهار پزشک پرده بکارت زوجه از نوع حلقوی می‌باشد)،ارشاد فرماپید آیا زوج می‌تواند با انجام سوگند،عدم نزدیکی با زوجه را در دادگاه ثابت نماید؟
زوج چگونه ثابت کند با زوجه نزدیکی نکرده است؟ در این شرایط و بعد از صدور حکم فسخ نکاح به دلیل جنون زوجه،تکلیف مهریه چگونه است؟
جواب: در صورتیکه زوج و زوجه با هم در خلوت زندگی کرده باشند ادعای زوجه بر دخول پذیرفته می‌شود و در اینصورت مهریه مطابق آنچه در عقدنامه آمده باید پرداخت شود مگر اینکه ثابت شود تدلیسی از سوی زوجه و بستگانش انجام گرفته است به این معنی که گفته باشند زوجه از هر نظر سالم است.

وجوب پرداخت مهریه‌هایی که صیغه عقد بر آن جاری شده

سؤال: آیا مهریه‌ای را که به انسان تحمیل می‌کنند لازم است آنرا بپردازیم و یا آنچه که نیت پسر و دختر است کافی است؟
جواب: در صورتی که مهریه با رضایت طرفین نباشد اعتباری ندارد ولی اگر صیغه عقد بر مهریه‌ای خوانده شده نمی‌توان آن را بعداً انکار کرد مگر دلیل روشنی داشته باشید.

توافق در نحوهٔ پرداخت مهریه هنگام عقد

سؤال: آیا اگر مرد نتواند در لحظه تعیین مهریه کل آن را بپردازد می‌تواند نیت کند که هر وقت داشت در صورت مطالبه بپردازد؟
جواب: در صورتی که به هنگام عقد شرط کنند که مرد هر زمان توانایی پرداخت داشت بپردازد (عند القدره و الاستطاعه) در این صورت هر زمان که داشت می‌پردازد.

عدم اعتبار مهریه‌های بسیار بالا

سؤال: با عرض سلام محضر معظم له در مورد میزان مهریه نظر معظم له چیست؟تکلیف محاکم در مورد مهریه‌های بسیار بالا چیست؟
جواب: مهریه‌های بسیار بالا اعتباری ندارد زیرا قصد جدّی در آنها نمی‌باشد و اگر باشد نوعی سفاهت است.

فروش منزل مسکونی برای ادای مهریه

سؤال: شخصی مبلغ چهار میلیون تومان از بابت مهریّه همسرش بدهکار است، او دارای منزل مسکونی در بهترین محلّ مشهد می‌باشد که اکنون به مبلغ سی میلیون تومان خریدار دارد آیا این منزل جزء مستثنیات دین است؟
جواب: هرگاه دین مزبور مطالَب باشد و منزل زاید بر شئونش بوده باشد باید منزل را تبدیل به منزلی که در حدّ شأنش باشد بکند و تفاوت آن را برای ادای دین صرف نماید.

مقدار مهریه در صورت عدم بکارت

سؤال: در صورتی که داماد به خاطر عدم بکارت، نکاح را فسخ کند چه مقدار از مهریه را باید بپردازد و در صورت تدلیس از چه کسی می‌تواند بگیرد؟
جواب: در صورت شرط بکارت یا هر شرط کمال و عدم نقص ـ خواه به صورت ذکر در عقد باشد یا قبل از آن ـ چنانچه خلاف آن ثابت شود حقّ فسخ دارد و هرگاه دخول حاصل نشده باشد، مهر به کلّی ساقط است و اگر حاصل شده باشد، مهرالمسمّی پرداخته می‌شود سپس از کسی که تدلیس کرده می‌گیرد.

محاسبه مهریه‌های قدیمی

سؤال: مهریّه‌هایی که مثلا ۵۰ سال پیش صد تومان بوده، آیا اکنون همان مقدار بر عهده زوج است یا این که باید قدرت مقدار خرید صد تومان در ۵۰ سال پیش به عنوان مهریه محاسبه شود؟
جواب: باید مصالحه کنند یا برطبق قیمت امروز بپردازد.

عدم آگاهی از مقدار مهرالسنه

سؤال: اگر زنی مهریّه خود را مهرالسّنه قرار دهد، آیا معادل آن را طلب دارد یا مهرالمثل را؟
چنانچه طرفین می‌دانسته‌اند که مهرالسّنه طبق مشهور پانصد درهم (نقره) است اشکالی ندارد و باید با پول رایج حساب کنند، اما اگر هردو یا یکی آگاه نبوده‌اند احتیاط آن است که در جواب: مورد مقدار مهر با هم مصالحه کنند.

مهر السنه

سؤال: مهرالسّنه چیست و ارزش فعلی آن چقدر است؟
جواب: مهرالسّنه طبق مشهور پانصد درهم نقره است و قیمت دقیق آن رامی توانید از زرگرها سؤال کنید

مطالبه مهریه قبل از تمکین

سؤال: هرگاه زن جز به گرفتن مهر، حاضر به تمکین نباشد و شوهر قادر بر ادای مهر نباشد و در عین حال می‌گوید: طلاق نمی‌دهم و تا پایان عمر نفقه می‌دهم حکم این مسأله چیست؟
جواب: اولا؛ زن حق دارد قبل از تمکین، مطالبه مهر کند، حتّی اگر شوهر قدرت پرداخت مهریه را نداشته باشد.
ثانیاً؛ اگر شوهر مهر ندارد باید نفقه را بدهد.
ثالثاً؛ اگر این امر مدّتها ادامه یابد و باعث ضرر و زیان زوجه یا عسر و حرج شدید او شود حاکم شرع مرد را وادار به طلاق می‌کند و اگر طلاق نداد حاکم شرع طلاق می‌دهد و نصف مهر برذمّه زوج می‌ماند تا وقتی که قدرت پرداخت پیدا کند.

همسری که بدون دخول باردار شده

سؤال: مردی ازدواج کرده ولی هنوز دخول نکرده است امّا زن از طریق انزال در محل باردار شده است وضعیت مهر بعداز طلاق چگونه خواهد بود؟
جواب: هرگاه مرد سبب باردار شدن زن شده است احتیاط واجب آن است که تمام مهر را بدهد، هرچند دخول نکرده باشد.

تجاوز اجباری چند نفر به یک زن

سؤال: چند نفر به زنی به اجبار تجاوز کرده‌اند:
الف) آیا هرکدام باید جداگانه یک مهرالمثل بپردازند یا همه یک مهرالمثل می‌دهند؟
ب) هرگاه تجاوز از یک نفر چند بار واقع شود آیا مهرالمثل نیز تکرار می‌شود؟
جواب: الف) هرکدام باید مهرالمثل جداگانه بپردازند.
ب) هرگاه تکرار شود ظاهراً یک مهر بیشتر ندارد مگر این که مهر را بپردازد و مجدّداً تجاوز کند.

مقدار گرمی مهرالسنه

سؤال: مهرالسّنه که پانصد درهم می‌باشد، یک درهم آن معادل چند گرم می‌باشد؟
جواب: هر درهم در حدود ۵جواب: ۲ گرم می‌باشد بنابراین پانصد درهم در حدود ۱۲۵۰ گرم می‌شود به طور تقریب.

مبنای قیمت مهرالسنه

سؤال: چون درهم سکّه دار این زمان وجود ندارد، آیا مبنای قیمت مهرالسّنه نرخ نقره عمومی می‌باشد؟
جواب: در شرایطی که درهم سکّه دار وجود ندارد باید فرض را بر این بگیریم که اگر نقره موجود سکّه دار و رایج بود چه اندازه به قیمت آن افزوده می‌شد اضافه قیمت را به طور تقریبی حساب کنیم و بر آن بیفزاییم و از آن جا که این حکم یک حکم استحبابی است محاسبات تقریبی در آن ضرر ندارد.

عدم تمکین زن قبل ازگرفتن مهریه

سؤال: غالب فقهای شیعه فرموده‌اند زوجه حق دارد مهر غیر مؤجّل را مطالبه و قبل از دخول می‌تواند از تمکین تا گرفتن مهر امتناع نماید و نیز فرموده‌اند در صورت بذل تمکین به فرض دریافت مهر (تمکین تعلیقی) استحقاق نفقه نیز دارد. آیا حقّ امتناع زوجه از تمکین مختص به دخول است یا شامل سایر استمتاعات و یا اطاعت از زوج در امور لازم (از قبیل اقامت در منزل شوهر یا مسافرت با رضایت وی) نیز می‌گردد به نحوی که اگر در این امور از شوهر اطاعت نکند ناشزه محسوب می‌شود؟
جواب: ظاهر این است که زن می‌تواند بدون گرفتن مهر معجّل خود را مطلقاً تسلیم شوهر نکند و در این مدّت بر زوج واجب است نفقه او را بدهد.

همسر اختیار کردن پدر برای فرزند ناقص العقل

سؤال: درتحریرالوسیله و کتابهای فقهی دیگر مذکور است که اگر پدر برای طفل صغیر خود عیال اختیار کند و طفل فقیر باشد، مهریّه آن زن به عهده پدر طفل می‌باشد حال اگر پدر برای فرزند کبیر خود که ناقص عقل و گوش و زبان می‌باشد و قادر نیست هزینه زندگی خود و همسرش را تأمین کند، عیال اختیار کند مهریّه و نفقه این زن بر عهده چه کسی می‌باشد؟
جواب: ظاهر این است که نفقه بر پدر است واگر مهر نقدی باشد آن هم بر پدر است و در صورتی که بر ذمه زوج باشد می‌توان انتظار بهبودی مجنون را کشید و اگر بهبود نمی‌یابد برعهده پدر است.

عندالمطالبه و عندالاستطاعه بودن مهریه

سؤال: زن و مردی و یا اولیا و بزرگان آنها قراردادی بین خودشان می‌گذارند، مهریّه را هم تعیین می‌نمایند، سپس مبلغ دویست هزار تومان از مهریّه نقداً داده می‌شود و بقیّه بر ذمّه زوج می‌باشد و ارتکاز عرفی بر این است که پس از انجام مراسم عروسی زوجه می‌تواند مطالبه نماید و زوج هم باید عندالقدره بپردازد همان طوری که علمای گذشته در عقدنامه‌ها می‌نوشتند (فلها المطالبه بشرط التمکین وله الاداء عندالقدره والامکان) ولی در این زمان دفاتر رسمی ازدواج بنای مذکور را در نظر نگرفته و می‌نویسند که زوج باید عندالمطالبه پرداخت نماید و روی این اصل وقتی که اختلافی در بین آنها واقع می‌شود زن می‌گوید مادامی که شوهر مهریه را نقداً نپردازد حاضر به تمکین نخواهد شد باید نفقه او را هم بدهد آیا زوجه چنین حقّی را دارد؟
جواب: در صورتی که شرط شده باشد مهریه را عندالمطالبه بپردازد زن حق مطالبه مهر را دارد و اگر عدم تمکین به استناد عدم پرداخت مهریه باشد حق نفقه نیز دارد و اگر شرط شده باشد و یا قرینه از جهت عرف و عادت وجود داشته باشد که عندالقدره و الاستطاعه بپردازد در صورت عدم توانایی شوهر، زن حق مطالبه ندارد و اگر تمکین ننماید حق نفقه ندارد

تعیین مهریه با ذکر قیمت آن

سؤال: برادر این جانب ده سال پیش (سال ۶۴) ازدواج نمودم و بابت مهریّه در عقدنامه چنین نوشته شده است: یک جلد کلام اللّه مجید به هدیّه پنج هزار ریال به انضمام یکصد و ده کیلوگرم نمک طعام به ارزش چهار هزار ریال و یک صد گرم ابریشم خالص سبز به ارزش یک هزار ریال و دویست و بیست و پنج گرم طلای خوب و معمول بازار به ارزش فعلی نهصد هزار ریال و تعداد هفتصد (۷۰۰) سکّه طلای بهار آزادی به ارزش فعلی بیست و چهار میلیون و پانصد هزار ریال که جمعاً بیست و پنج میلیون و چهارصد و ده هزار ریال می‌شود. به طوری که ملاحظه می‌فرمایید مهریّه فوق تماماً به پول تبدیل گردیده است و قصد و نیّت زوج در زمان عقد همان مبلغ ذکر شده بوده است که توسط عاقد قرائت گردیده و مورد توافق و امضا قرار گرفته است اکنون زن مهریّه خود را بر اساس قیمت روز طلب می‌نماید آیا حقّ با زن است یا شوهر؟
جواب: اگر موقع اجرای صیغه عبارت به همین صورت خوانده شده و قیمت هر یک از این امور بیان شده است مهریّه واقعی همان مبلغ ذکر شده می‌باشد ولی اگربه طور یقین ثابت شود که شوهر قصد قیمت داشته و زن قصد سکه نه قیمت، مهریّه مذکور باطل می‌شود و باید مهرالمثل داده شود.

مطلب مهریه مؤجل

سؤال: الف) دختر خانمی مهریّه اش هم معجّل بود و هم مؤجل، مقدار معجّل را در مجلس عقد دریافت نمود و در مؤجل، زمان خاصیّ معیّن نشد ولی از قراین حالیه و مقالیه مثل این که داماد از قبول کردن مهریّه سنگین امتناع داشت ولی پدر دختر گفت مهریّه را کی داده و کی گرفته، به دست می‌آید که موقع پرداخت، بعد از عروسی است امّا الآن دختر به تحرک والدین اصرار بر دریافت مؤجّل نیز دارد آیا دختر و یا والدین او حقّ امتناع از عروسی را قبل از پرداخت باقیمانده مهریه دارند؟
ب) داماد قبل از عروسی برای خانم خود مقدار قابل توجّهی وسایل زینتی از قبیل طا و غیره به عنوان هدیه گرفته است به فرض این که دختر حاضر به عروسی نشود آیا داماد حّق مطالبه آن وسایل زینتی را دارد و آیا استفاده دختر بعد از اطّلاع از عدم رضایت داماد از آن زینت آلات جایز است؟ ج) اگر مهریّه سیصد هزار تومان و نصف مایملک داماد باشد آیا این مهریّه باطل نیست؟
جواب: _هر گاه قراینی وجود داشته که مؤجل را با فاصله قابل ملاحظه‌ای بپردازند دختر نمی‌تواند از عروسی امتناع کند.
جواب: _حق دارد، و تصرّف در آن از سوی دختر در فرض مسأله جایز نیست.
جواب: _این مهریّه مجهول و باطل است و به جای آن باید مهرالمثل بپردازد.

حکم مهریه باکره و غیر باکره

سؤال: آیا بین باکره و زنان دیگر در این مورد که دخول باعث مهر کامل و عدم دخول باعث تنصیف مهریه می‌شود فرقی هست؟
جواب: فرقی میان باکره و غیر آن نیست.

- نداشتن قصد واقعی در تعیین مهریه

سؤال: با توجه به اینکه مهریه مبتنی بر تراضی و توافق زن و مرد می‌باشد و یکی از شرایط صحت تراضی قصد واقعی متعاقدین بر میزان مهریه است، حال اگر مرد قصد واقعی بر تعیین و پرداخت این میزان مهریه را نداشته باشد آیا مهریه باطل خواهد بود؟
جواب: در صورتیکه قصد نداشتن خود را به زوجه اطلاع داده باشد مهریه مزبور اعتباری ندارد.

تفاوت مهریهٔ هنگام اجرای عقد با عقد نامه

سؤال: اگر در هنگام اجرای عقد دائم مثلاً یکصد سکه را به عنوان مهریه ذکر کنند ولی در سند ازدواج پنجاه سکه نوشته شود، اولاً آیا این کار صحیح است؟ و ثانیاً زوج، کدام یک را بدهکار است؟
جواب: معیار آن است که در صیغه عقد به نیّت جدّی خوانده می‌شود و اگر نسبت به آنچه در هنگام عقد می‌خوانند جدّی نباشند تبدیل به مهر المثل خواهد شد.

عدم توانایی زوج به پرداخت مهریه و نفقه

سؤال: اگر زوج نسبت به پرداخت مهر معسر باشد تکلیف ازدواج چیست؟ و نیز اگر زوج نسبت به پرداخت نفقه معسر باشد تکلیف ازدواج چیست؟ آیا زوجه حق فسخ ازدواج را دارد یا خیر؟
جواب: نسبت به پرداخت مهریه حق فسخ ندارد اما اگر نفقه را نپردازد و زوجه در عسر و حرج باشد می‌تواند از حاکم شرع تقاضای طلاق کند.

قرار دادن نیمی از درآمدهای شخص به عنوان مهریه

سؤال: بنده به عنوان مهریه همسرم نیمی از دارایی‌هایی را که از درآمد بنده حاصل می‌شود قرار داده‌ام. نظر شما راجع به این موضوع چیست؟ یه عنوان مثال اگر دو تومان در جیب بنده باشد آیا یک تومان آن متعلق به همسرم می‌باشد؟
جواب: چنین مهریه‌ای باطل است و باید مهر المثل به او بپردازید یعنی مهریه‌ای همانند افراد شبیه به او.

مهریه زوجه‌ای که قبل از نزدیکی فوت کند

سؤال: اگر زوجه قبل از نزدیکی فوت کند آیا وراث او مالک نصف مهر می‌شوند یا تمام مهر؟
جواب: باید تمام مهریه را به ورثه پرداخت کند.

وسایلی که در مسوّده نوشته می‌شود

سؤال: وسایلی که در مسوّده نوشته می‌شوند همچون یخچال و ... اما در سند ازدواج قید نمی‌گردند جزء مهریه است یا خیر؟
جواب: هرگاه مسوّده به عنوان مهر بوده باشد و اجراء صیغه ناظر بر آن باشد همگی جزو مهر است.

مشروط کردن انجام وظایف همسری به دریافت مهریه

سؤال: در صورت مطالبه مهریّه از سوی زوجه قبل از عروسی، و عدم پرداخت آن از طرف زوج، بفرمایید:
الف) آیا زوجه می‌تواند، تا زمان پرداخت مهریّه از رفتن به خانه زوج خودداری کند؟
ب) در صورت خودداری از رفتن به خانه شوهر، آیا استحقاق نفقه دارد؟
ج) آیا اعسار و عدم اعسار زوجه تأثیری در حکم مسأله دارد؟
د) آیا آگاهی یا عدم آگاهی زوجه در هنگام عقد نسبت به عدم توانایی زوج در پرداخت مهریه، تأثیری در حکم مسأله دارد؟
جواب: جواب الف تا د: زن نمی‌تواند رفتن به خانه شوهر را مشروط به دریافت مهریّه کند؛ ولی می‌تواند قبل از دریافت مهریّه تمکین نکند. مشروط بر این که قبلا از اعسار زوج خبر نداشته باشد. و در فرض اعسار، اگر از سوی حاکم شرع قسط بندی شود، و شروع به پرداختن اقساط کند، زن باید تمکین کند.

تدلیس در مهریه

سؤال: اگر شخصی برای خواستگاری دختری برود و برای تعیین مهریه پدر دختر بگوید که مهریه این دختر هم باید به اندازه مهریه دخترهای بزرگم باشد و پسر نیز بخاطر آن حرف قبول کند که همان اندازه باشد و بعد از جاری شدن صیغه عقد بفهمد که پدر دختر دروغ گفته چون مهریه دخترهای بزرگش خیلی کمتر بوده آیا این مهریه حلال است یا نه؟
جواب: با توجه به اینکه در مهریه تدلیس شده مهریه مزبور معتبر نیست و قابل اصلاح است یا مهر المثل بگیرند یا هم اندازه دختر‌های دیگر.

اختلاف زوجین در وقوع نزدیکی

سؤال: در صورت اختلاف زوجین در مورد وقوع و عدم وقوع نزدیکی، قول کدام یک مقدّم است؟ توضیح این که زوجین بعد از عقد نکاح، قصد جدایی از هم را دارند، و زوجه مدّعی است که به واسطه نزدیکی، مستحقّ کل مهریّه است، و زوج با ادّعای عدم نزدیکی، زوجه را مستحقّ نصف مهریّه می‌داند. حق با کیست؟
جواب: قول عدم نزدیکی مقدّم است (البتّه با قَسم)، مگر این که مدّتی بدون مانع با هم خلوت داشته باشند، که ظاهر حال مواقعه باشد.

اختلاف زوجین در تسلیم مهریه

سؤال: الف) اگر بخشی از مهریّه زنی سه دانگ خانه بوده که به مبلغ صد میلیون ریال تقویم شده باشد، و مرد زمینی به همین مبلغ، یا بیشتر، بخرد و خانه‌ای در آن بنا کند، آیا در خصوص این بخش از مهریّه زن برائت حاصل کرده است؟
ب) اگر بین زن و مرد اختلاف شود، و مرد مدّعی باشد که زمین ساختمان را بابت مهریّه زوجه تسلیم نموده، و زن مدّعی شود که تحت عنوان هبه دریافت کرده، قول کدام یک مقدّم می‌شود؟
ج) در فرض بالا کدام یک باید دلیل و بیّنه ارائه دهد؟
د) اصولا کسی که مالی به دیگری می‌دهد، ظهور در تبرّع دارد یا عدم تبرّع؟
هـ) اگر ثابت شود خانه‌ای که زوج ساخته، و به زن تسلیم کرده، و سند را هم به نام زوجه نموده، حداقل سه برابر مبلغی است که مرد موقع اجرای صیغه عقد نکاح به عنوان بخشی از مهریّه متعهد شده، آیا مرد مجاز است با بخش دیگری از مهریّه زوجه، مثلا وجه رایج، یا طلا و سکّه مقدار اضافی را تهاتر نماید؟ یعنی آیا تعهّدات دیگر زوج راجع به سایر اقلام مهریّه در حدّ ارزش اضافی خانه ساقط می‌شود؟
و) و اگر تهاتر نمی‌شود، آیا زوج حق دارد به اعتبار این که مقروض به زوجه نبوده، از مالی که به زوجه داده و تصوّر می‌کرده بابت دین خود داده، رجوع و آن را مطالبه و مسترد کند؟
جواب: الف تا و: در صورتی که خانه را با مشخّصاتی که در مهریّه اشاره شده
تهیّه، و به عنوان مهریّه به زن تحویل دهد برائت ذمّه از این نظر حاصل شده است. و ادّعای زن در مورد هبه بودن قبول نیست؛ مگر این که اقامه بیّنه شرعیّه کند. از این گذشته، در فرض هبه بودن، مرد حقّ رجوع در هبه را دارد (مگر این که زن و شوهر خویشاوند همدیگر باشند.) و در صورتی که قیمت خانه زائد بر مقدار توافق در مهریّه باشد، اضافه را می‌تواند (در صورت موافقت زوجه) بابت بقیّه حساب کند. و در صورت عدم موافقت زوجه می‌تواند اضافه را باز پس بگیرد؛ (مشروط بر این که مصالحه‌ای بر کلّ خانه انجام نشده باشد.)

اسقاط حق حبس

سؤال: آیا شرعا توافق برعدم اسقاط حق حبس با وجود موجل بودن آن جایز است یا خیر و مهر موجل با حق حبس قابل جمع اند یا مانعه الجمع؟
جواب: حق حبس با توافق قابل اسقاط است و قابل جمع نیستند.

مقدار مهریه زنی که فوت کرده است

سؤال: باستحضار عالی می‌رساند:دخترم در سال۸۵ با یک پسر عقد ازدواج دایم منعقد کرده و در سال ۸۶که بعنوان پزشک خانواده در حال گذراندن دوره طرح پزشکی خود در منطقه محروم ورزقان بوده در اثر سانحه تصادف رانندگی فوت نموده است.
پسر ادعا دارد که همسرش قبل از عمل زناشویی (در حالیکه دوشیزه بوده) از دنیا رفته است.
چنانچه ادعای وی ازطریق اتیان سوگند مورد پذیرش دادگاه واقع شود، با عنایت به اینکه شوهر در حالت عادی مطابق قانون آیین دادرسی مدنی، تمامی مهریه را بدهکار می‌باشد و براساس قانون ارث، یک دوم (نصف) از تمامی ماترک متوفی را به ارث می‌برد، تکلیف پسر در پرداخت مهریه به والدین دختر و مقدار آن و همچنین تکلیف والدین دختر در پرداخت سهم الارث به پسر و مقدار آن چیست؟
جواب: در صورت فوت زوجه، زوج در هر حال باید تمام مهریه را به ورثه وی پرداخت کند حتی اگر آمیزشی صورت نگرفته باشد ولی نیمی از مهریه (در صورتیکه زوجه فرزندی نداشته باشد) به عنوان ارث به شوهر می‌رسد.

مهریه زنی که همسرش فوت کرده

سؤال: سوال دربارهٔ زنی است که به مدت ۱ سال در عقد دائم مردی بوده که در شرف عروسی بوده‌اند، ناگهان همسر این خانم فوت شده و به رحمت خدا رفته‌اند. این مرحوم به نام خودشان هیچ دارایی نداشته‌اند ولی در زمان حیات پدر مرحوم قرار بوده زمینی به نام ایشان کنند ولی دست اجل این امکان را نداد. به هر حال، ناگفته نماند که بکارت این خانم توسط مرحوم برداشته شده بوده واین خانم دیگر دختر نیستند. با این تفاصیر لطف نموده بفرمایید تکلیف مهریه این خانم که بالغ بر ۴۰۰ سکه تمام بهار ازادی می‌باشد چیست؟
جواب: البته این بدهکاری بر ذمه او همچنان باقی است و اگر پدرش در حق او محبت کند و دین او را ادا نماید سبب شادی روح او خواهد شد.

درخواست اجره المثل در قبال استفاده از خانه‌ای که مهریه زن است

سؤال: اینجانب سه دانگ آپارتمان را به نام همسرم بابت مهریه در پنج سال پیش انتقال داده‌ام. اکنون همسرم بدون هیچ دلیل شرعی و قانونی به همراه فرزند مشترک منزل را ترک کرده و تقاضای اجرت المثل اجور معوقه برای قدرالسهم منزل مشترک (سه دانگ دیگر نیز به نام اینجانب می‌باشد) را کرده است. آیا تقاضای ایشان با توجه به مشترک بودن آپارتمان موصوف که در آن زندگی می‌کنیم شرعی و قانونی می‌باشد؟
جواب: در صورتی که ظاهر عمل او این بوده است که اجازه داده تبرعاً از محل مزبور استفاده کنند نمی‌تواند اجره المثل بگیرد ولی اگر چنین نبوده گرفتن اجره المثل جایز است.

نحوه تقسیم مهریه زن فوت شده بین وراث

سؤال: لطفا بفرمایید که مهریه زن فوت شده به چه شکل است هم در فرض نزدیکی و هم عدم نزدیکی؟
جواب: در صورت فوت زوجه، زوج در هر حال باید تمام مهریه را به ورثه وی پرداخت کند حتی اگر آمیزشی صورت نگرفته باشد ولی نیمی از مهریه (در صورتیکه زوجه فرزندی نداشته باشد) به عنوان ارث به شوهر می‌رسد.

عقد و مهریه زنی که شوهرش قادر به مقاربت با او نیست

سؤال: مردی که - به هر دلیل - فاقد هرگونه احساسی نسبت به جنس مخالف بوده و امکان استمتاع جنسی به هیچ عنوان وجود ندارد با زنی عقد نکاح دائم منعقد نموده است و زن نیز با اطلاع به این مسئله و به دلیل علاقه به زوج، اقدام به مزاوجت با ایشان نموده است. آیا شرعاً چنین عقدی صحیح بوده یا خیر؟ و همچنین آیا در چنین شرایطی با وجود منتفی بودن استمتاع جنسی بای نحو کان، تکلیف مهر زن چه خواهد بود؟
جواب: اولاً چنانچه زن از این مساله آگاه بوده، عقد صحیح است و حق فسخ ندارد و ثانیاً در صورتی که او را طلاق دهد، نصف مهر را باید بپردازد و در صورتی که یکی از طرفین فوت کند باید تمام مهر را بپردازد.

مشخص نکردن نوع سکه در مهریه

سؤال: اگر در عقد نامه (عقد دائم) مشخص نشده باشد ملاک مهریه چه نوع سکهٔ بهار آزادی است، آیا می‌توان داماد را به پرداخت نوع کامل یا گران تر آن ملزم نمود؟
جواب: ظاهر سکّه، سکّه کامل است اما نوع معینی از آن را نمی‌شود تحمیل کرد.

منبع: سایت انهار - تاریخ برداشت: 94/10/07