فرهنگ مصادیق:عمره‌

از پژوهشکده امر به معروف
(تغییرمسیر از عمره‌)
پرش به: ناوبری، جستجو
عمره

کتب مرتبط

ردیف عنوان
۱ اسرار عرفانی عمره
2 آشنایی با احکام اسرار و معارف عمره
3 پلی به سوی ملکوت ویژه عمره مفرده
4 حج و عمره در آینه عترت
5 حج و عمره در آینه فقه مقارن
6 عمره-کتاب

مقالات مرتبط

ردیف عنوان
۱ آداب و احکام عمره تمتع
2 اقسام عمره
3 پیامبر اکرم چند بار به حج و عمره رفت؟
4 تفاوت عمره مفرده با حج و عمره تمتع چیست؟

مصادیق مرتبط

ردیف عنوان

چندرسانه ای مرتبط

ردیف عنوان

مرتبط های بوستان

ردیف عنوان

نرم افزارهای مرتبط

ردیف عنوان

عمره مفرده

عمره مُفرده از اقسام عمره می‌باشد.

وجه تسمیه

عمره مفرده عبارت است از مناسکی ویژه در میقات و مکّه و چون مستقل است و ارتباطی به حج ندارد، مفرده نامیده شده است.

نامهای دیگر

از عمره مفرده به عمره مبتوله و عمره افراد یا قران نیز یاد کرده‌اند. علّت نام گذاری به مبتوله (بریده و قطع شده) بریده و جدا بودن آن از حج است؛ [۱] چنان که علّت نام گذاری آن به اِفراد یا قِران، وجوب آن بر کسی است که حج قِران [۲] یا اِفراد [۳] بر او واجب است. [۴] [۵]از احکام آن در باب حج سخن گفته‌اند.

حکم تکلیفی

عمره مفرده یا واجب است و یا مستحب . واجب دو گونه است: واجب اصلی و واجب عارضی .

واجبِ اصلی

عمره مفرده واجبِ اصلی وظیفه کسانی است که حج واجب آنان، افراد یا قران است. عمره مفرده بر این افراد در طول عمر، با دارا بودن شرایطی که برای وجوب حج گفته شده، تنها یک بار در عمر واجب می‌شود.

قول مشهور

به قول مشهور، این عمره بر خلاف عمره تمتع ارتباطی به حج ندارد و وجوب آن استقلالی است. بنابر این، چنانچه تنها برای عمره استطاعت داشته باشد باید فوری آن را به جا آورد؛ [۶] [۷] [۸] لیکن برخی، وجوب عمره مفرده را مشروط به وجوب حج دانسته و گفته‌اند: با حصول استطاعت برای عمره، عمره واجب نمی‌شود، مگر آن که برای حج نیز مستطیع شود. [۹]
بنابر قول مشهور، عمره مفرده بر کسی که وظیفه اش حج تمتع است واجب نیست. [۱۰] [۱۱]
برخی در صورت استطاعت پیدا کردن برای عمره مفرده به تنهایی، قائل به وجوب آن شده‌اند. [۱۲]

واجب عارضی

عمره‌ای است که به سبب نذر ، عهد ، قسم ، اجیر شدن برای گزاردن آن و شرط ضمن عقد ، واجب می‌شود؛ چنان که با فاسد شدن عمره، به جا آوردن عمره‌ای دیگر واجب می‌گردد؛ هرچند عمره نخست مستحب باشد، و نیز در صورتی که پس از احرام برای حج به سبب درک نکردن وقوف عرفه و مشعر ، حج فوت شود، برای بیرون آمدن از احرام، عمره مفرده واجب می‌شود که به عمره فوات و تحلّل نیز تعبیر می‌گردد.

وجوب احرام

احرام بستن به قصد عمره برای دخول در مکّه، بلکه ورود در حرم به قصد دخول در مکّه نیز واجب است. وجوب احرام در صورتی است که دخول در مکّه نیز واجب باشد. در غیر این صورت، وجوب احرام شرطی خواهد بود، مانند وجوب وضو برای نماز مستحب ؛ به معنای مشروط بودن دخول به احرام. وجوب عمره برای دخول مکه تخییری است؛ کسی که به اقتضای شغلش مکرر از مکه به خارج آن تردد دارد و کسی که از احرام عمره قبلی اش یک ماه نگذشته است. [۱۳] [۱۴]

حکم تکرار عمره مفرده

عمره مفرده در موارد عدم وجوب آن مستحب است؛ چنان که تکرار آن نیز استحباب دارد؛ لیکن در لزوم فاصله زمانی بین دو عمره و عدم آن و بنابر قول نخست در مدت فاصله، اختلاف است. بنابر قول به لزوم فاصله، برخی هر ده روز، برخی دیگر در هر ماه و بعضی در هر سال یک عمره را جایز و مستحب دانسته‌اند [۱۵] [۱۶] [۱۷] قول دوم به مشهور نسبت داده شده است. [۱۸] [۱۹] بنابر قول به جواز عمره در هر ماه، آیا رعایت فاصله به مدت یک ماه قمری لازم است یا صرف وقوع دو عمره در دو ماه کفایت می‌کند؛ هر چند یکی در آخر ماه و دیگری در اول ماه بعد واقع شود؟ مسئله اختلافی است. [۲۰] [۲۱] بنابر قول به رعایت فاصله، آیا این حکم به موردی اختصاص دارد که عمره گزار بخواهد هر دو عمره را برای خود بگزارد یا شامل موردی که بخواهد دومی را برای دیگری بگزارد نیز می‌شود؟ اختلاف است. [۲۲] چنان که بنابر این قول، در این که رعایت فاصله اختصاص به دو عمره مفرده دارد یا این که رعایت فاصله بین عمره مفرده و عمره تمتع نیز واجب است، اختلاف می‌باشد. [۲۳] [۲۴]

اعمال عمره مفرده

عمره مفرده از هفت جزء بدین ترتیب تشکیل یافته است: احرام بستن از میقات یا بیرون حرم (ادنی الحلّ)؛ طواف ؛ دو رکعت نماز طواف ؛ سعی ؛ تقصیر یا حلق ؛ طواف نسا و دو رکعت نماز طواف نساء. [۲۵] [۲۶] برخی قدما ـ بر اساس آنچه از آنان نقل شده است ـ طواف نسا و نماز آن را از اعمال عمره نشمرده‌اند. [۲۷]

تفاوت عمره مفرده با عمره تمتع

این دو عمره از پنج جهت با یکدیگر تفاوت دارند:
(۱) عمره مفرده بنابر قول مشهور تنها وظیفه کسانی است که در مکّه اقامت دارند؛ برخلاف عمره تمتع که وظیفه غیرآنان است
(۲) در عمره مفرده، عمره گزار مخیّر بین حلق و تقصیر است؛ لیکن در عمره تمتع تقصیر متعین است.
(۳) درعمره مفرده طواف نسا واجب است؛ بر خلاف عمره تمتّع که طواف نسا ندارد.
(۴) میقات عمره مفرده یکی از میقاتهای معروف یا ادنی الحلّ است؛ لیکن میقات عمره تمتع تنها یکی از میقاتهای پنج گانه است.
(۵) به جا آوردن عمره مفرده در طول سال صحیح است؛ [۲۸] [۲۹]

افساد عمره

اگر کسی پس از احرام عمره و پیش از سعی از روی علم و عمد با همسرش آمیزش کند، عمره اش فاسد و کفّاره بر او واجب می‌شود و در مکّه می‌ماند تا آن که در ماه آینده عمره مفرده دیگری به جا آورد. کفّاره ارتکاب این عمل قربانی کردن یک شتر است. [۳۰] [۳۱] [۳۲] [۳۳] [۳۴]
در این که ماندن در مکّه تا ماه آینده و گزاردن عمره در آن ماه، واجب است یا افضل، اختلاف است. [۳۵] [۳۶] [۳۷]
آیا واجب است عمره فاسد شده را به اتمام برساند یا نه؟ اکثر فقها متعرض مسئله نشده‌اند؛ لیکن کسانی که متعرض شده‌اند، در وجوب اتمام آن اختلاف نظر دارند. [۳۸] [۳۹] [۴۰]
ارتکاب عمل یاد شده بعد از سعی، موجب افساد عمره نمی‌شود؛ هرچند کفّاره واجب می‌گردد. [۴۱] [۴۲]

تبدیل عمره مفرده به عمره تمتع

کسی که در ماه‌های حج با احرام عمره مفرده وارد مکه شده، می‌تواند نیّت عمره تمتع کند و حج تمتع به جا آورد. [۴۳] [۴۴] [۴۵]

احصار و صدّ در عمره

کسی که بر اثر بیماری محصور شده، به قول مشهور وظیفه او برای خروج از احرام فرستادن حیوانی به مکّه برای قربانی کردن آن در زمان تعیین شده است. در موعد مقرر، با تقصیر از احرام خارج و همه محرمات بر او حلال می‌شود، جز زن که آن نیز پس از رفع حصر و گزاردن عمره مفرده حلال می‌گردد [۴۶]
در صورت عروض صَدّ برای عمره گزار در عمره مفرده، با قربانی کردن از احرام خارج می‌شود. [۴۷]

دیگر احکام

بر عمره گزار مستحب است تلبیه را تکرار کند. دیدگاه‌ها در زمان قطع تلبیه مختلف است؛ هنگام دخول حرم؛ هنگام مشاهده کعبه ؛ تفصیل بین کسی که خارج حرم محرم شده و کسی که برای احرام از حرم بیرون رفته است که برای نفر اول، هنگام دخول حرم و برای نفر دوم، زمان مشاهده کعبه و مخیّر بودن میان قطع هنگام دخول حرم و زمان مشاهده کعبه. مشهور قول سوم است. [۴۸] [۴۹]


منبع

فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت علیهم السلام، ج۵، ص۴۷۹، برگرفته از مقاله "عمره مفرده"

پانویس

  1. المعتمد فی شرح المناسک، ج۳، ص۱۹۸.
  2. مناسک حج (مراجع).
  3. مناسک حج (مراجع).
  4. الوسیله، ج۱، ص۱۹۵.
  5. مستمسک العروه، ج ۱۱، ص ۱۳۹.
  6. مستند الشیعه، ج۱۱، ص۱۵۹.
  7. مناسک حج (مراجع).
  8. المعتمد فی شرح المناسک، ج۳، ص۱۹۸ ـ ۱۹۹.
  9. الدروس الشرعیه، ج۱، ص۳۳۸.
  10. مسالک الافهام، ج۲، ص۴۹۷ ـ ۴۹۸
  11. رسائل آل طوق، ج۲، ص۱۷۱.
  12. کتاب الحج (شاهرودی)، ج ۲، ص ۱۴۷ ـ ۱۵۱
  13. جواهر الکلام، ج ۲۰، ص ۴۴۸ ـ ۴۴۹
  14. مستمسک العروه، ج ۱۱، ص ۱۴۰ ـ ۱۴۱
  15. کشف الغطاء، ج۴، ص۴۶۱.
  16. الحدائق الناضره، ج۱۶، ص۳۱۸- ۳۱۹.
  17. جواهر الکلام، ج ۲۰، ص ۴۴۸ ـ ۴۴۹.
  18. معتمد العروه (الحج)، ج ۲، ص ۱۷۷
  19. معتمد العروه (الحج)، ج ۲، ص ۲۰۲
  20. مناسک حج (مراجع)، ص ۹۶ م ۱۷۳
  21. مناسک حج (مراجع)، ص ۱۰۲ م ۱۸۷
  22. معتمد العروه (الحج)، ج ۲، ص ۲۰۲ ـ ۲۰۴
  23. معتمد العروه (الحج)، ج ۲، ص ۲۰۴
  24. مناسک حج (مراجع)، ص ۹۶ م ۱۷۳
  25. ارشاد الاذهان، ج۱، ص۳۳۷ ۳۳۸
  26. مستند الشیعه، ج۱۳، ص۱۱۹
  27. مختلف الشیعه، ج۴، ص۳۶۵
  28. مناسک حج (مراجع)، ج۸، ص۴۳۸
  29. مناسک حج (مراجع)، ج۱، ص۹۷ ـ ۹۸ م ۱۷۶
  30. المبسوط، ج۱، ص۳۳۷
  31. المهذب، ج۱، ص۲۲۲.
  32. مختلف الشیعه، ج۴، ص۱۵۵.
  33. جواهرالکلام، ج ۲۰، ص ۳۸۰
  34. جواهرالکلام، ج ۲۰، ص ۳۸۰
  35. کشف الغطاء، ج۶، ص۴۵۲
  36. الحدائق الناضره، ج۱۵، ص۳۹۲
  37. جواهر الکلام، ج۲۰، ص۳۸۵.
  38. کشف الغطاء، ج۱، ص۴۵۱
  39. الحدائق الناضره، ج۱۵، ص۳۹۰
  40. مستند الشیعه، ج۱۳، ص۲۶۳
  41. جواهر الکلام، ج ۲۰، ص ۴۴۸ ـ ۴۴۹
  42. جواهر الکلام، ج۲۰، ص۳۸۴
  43. تذکره الفقهاء، ج۸، ص۴۳۹.
  44. مسالک الافهام، ج۲، ص۴۹۸
  45. جواهر الکلام، ج ۲۰، ص۴۵۹ ۴۶۰
  46. الحدائق الناضره، ج۱۶، ص۳۹
  47. مسالک الافهام، ج۲، ص۳۸۸
  48. کشف الغطاء، ج۵، ص۲۸۵ ـ ۲۸۶
  49. مستند الشیعه، ج۱۱، ص۳۲۲ -۳۲۶.
منبع: ویکی فقه - تاریخ برداشت:۹۵/۲/۹