شریک گناهکاران

از پژوهشکده امر به معروف
پرش به: ناوبری، جستجو
شریک گناهکاران

نویسنده: واحد احیای سنت‌های حسنه

مقدمه

امام صادق علیه السلام فرمودند: «مَنْ لَهُ جارٌ وَیعْمَلُ بِالْمَعاصی فَلَمْ ینْهَهُ فَهُوَشَرِیکُهُ؛[۱] هرکس همسایه‌ای دارد که اهل معصیت است و او را نهی نمی‌کند، در گناه او شریک است.»
در سوره اعراف از آیه ۱۶۳ به بعد داستانی از بنی اسرائیل نقل شده است: آنها در کنار دریا زندگی می‌کردند، یکی از وسایل امرار معاش آنان ماهیانی بود که از دریا صید می‌کردند، خداوند می‌خواست آنها را امتحان کند، فرمود:ای بنی اسرائیل! روز شنبه، روز عبادت شماست و تعطیل می‌باشد. صیادی را تعطیل کنید و از آب ماهی نگیرید.
بعد از این ماهیها روی آب می‌آمدند، شکم‌های سفیدشان زیر آفتاب برق می‌زد و بنی اسرائیل هم حسرت می‌خوردند. مردم فکر کردند، از ماهی‌ها نمی‌شود صرف نظر کرد، از طرفی هم با صراحت نمی‌شود مخالفت امر خدا نمود، از این رو به دنبال کلاه شرعی رفتند و گفتند: به ما دستور داده‌اند روز شنبه صید ماهی نکنیم، ما هم قبول می‌کنیم، ولی به ما دستور نداده‌اند که کنار دریا حوضچه درست نکنید، همینطور به ما دستور نداده‌اند که راه این حوضچه را به طرف دریا باز نگذاریم. ما این کار را می‌کنیم و ماهیان روز شنبه وارد آن می‌شوند و موقع غروب که خواستند برگردند، راه آب را می‌بندیم، در این صورت صید ماهی نکرده‌ایم و قسم ما راست است.
عده‌ای به این کار مشغول شدند، عده‌ای هم آنان را نصیحت کرده و نهی از منکر کردند. عده‌ای نیز تماشاچی بودند و می‌گفتند به ما چه ربطی دارد، خدا خودش آنها را عذاب خواهد کرد. ناصحین جواب می‌دادند که ما باید آنها را نصیحت کنیم «مَعْذِرَةً اِلی رَبِّکُمْ»؛[۲] « [این اندرزها] برای اعتذار [و رفع مسئولیت در پیشگاه پروردگار شماست.» علاوه بر اینکه شاید در آنها اثر کند «لَعَلَّهُمْ یتَّقُون.»[۳] بالاخره عذاب الهی نازل شد، تنها کسانی نجات پیدا کردند که نهی از منکر کرده بودند «أَنجَینَا الَّذِینَ ینْهَوْنَ عَنِ السُّوءِ»؛[۴] «کسانی را نجات دادیم که از بدی نهی می‌کردند.» امّا ظالمان عذاب شدند: «وَأَخَذْنَا الَّذِینَ ظَلَمُواْ بِعَذَابِ بَیسِ»؛[۵] «وکسانی که ستم کردند را به عذابی شدید گرفتار ساختیم.» از این آیه برداشت می‌شود که تماشاچیان و بی تفاوتها نیز نجات پیدا نکرده‌اند.
امام باقر (علیه السلام) می‌فرماید: «خداوند به شعیب پیامبر وحی کرد که، من قوم تو را که صد هزار نفر هستند عذاب می‌کنم. چهل هزار نفر از افراد بد و شصت هزار نفر از افراد خوب. شعیب عرض کرد: پروردگارا! این چهل هزار نفر اشرار امت هستند، اما گناه نیکان چیست؟ خداوند متعال به او وحی کرد: نیکان امت تو در مقابل اهل معصیت و اشرار، سستی کردند و به خاطر خشم من با آنها غضب آلود برخورد نکردند.»[۶]

منبع

ماهنامه اطلاع رسانی، پژوهشی، آموزشی مبلغان شماره ۸۳.

پانویس

  1. ارشاد القلوب، ج ۱، ص ۱۸۳.
  2. اعراف / ۱۶۴.
  3. همان.
  4. اعراف / ۱۶۵.
  5. همان.
  6. تفسیر صافی، ج ۱، ص ۲۸۷.
بازگشت به مقالات