فرهنگ مصادیق:رعایت حقوق زوجین

از پژوهشکده امر به معروف
(تغییرمسیر از رعایت حقوق زوجین)
پرش به: ناوبری، جستجو
رعایت حقوق زوجین

کتب مرتبط

ردیف عنوان

مقالات مرتبط

ردیف عنوان
۱ حقوق زن
۲ حقوق زنان در زمان ازدواج و طلاق در قانون مدنی
۳ سم‌زدایی ریه سیگاری‌ها با ۷ نوشیدنی معجزه آسا!

مصادیق مرتبط

ردیف عنوان
۱ رعایت حق دیگران
۲ رعایت حقوق شوهر
۳ رعایت حقوق زن
۴ غصب حقوق دیگران
۵ رعایت ساده زیستی و ترویج آن
۶ رعایت شایسته سالاری
۷ رعایت اصول ایمنی
۸ رعایت اولویت در استفاده از بیت المال

چندرسانه‌ای مرتبط

ردیف عنوان

مرتبط‌های بوستان

ردیف عنوان

نرم‌افزارهای مرتبط

ردیف عنوان

محتویات

حقوق متقابل زن و شوهر

اطاعت زن از شوهر

اطاعت زن از شوهر در چه اموری واجب نیست؟
ج. فقط در امر استمتاعات و خروج از منزل واجب است.

محدوده اطاعت از شوهر

آیا اطاعت از شوهر در تمام امور حلال و شرعی واجب است یا فقط در مسایل مربوط به تمکین و مقاربت محدود می‌شود؟
ج. زنی که عقد دایم شده، نباید بدون اجازه شوهر از خانه بیرون رود و باید خود را برای هر لذتی که او می‌خواهد تسلیم نماید و بدون عذر شرعی از نزدیکی کردن او جلوگیری نکند.

گذشتن زن از حقوق خود

در صورتی که در عقد ازدواج دایم، زوجه از حقوق خود تنازل کند (از حق مضاجعت، حق قسم، نفقه و ارث رفع ید کند)، آیا ازدواج صحیح است؟
ج. اگر شرط فقط گذشتن از حق باشد نه شرط عدم استحقاق، عقد و شرط صحیح است وگرنه فقط عقد صحیح است.

نشوز زن

عدم اطاعت زن از مرد در چه مواردی نشوز محسوب می‌گردد؟ در غیر این موارد آیا زن حق گرفتن نفقه را دارد؟
ج. عدم اطاعت زن در مورد بیرون رفتن از خانه و بهره جنسی مرد از او نشوز محسوب شده و زن گناه کار است و حق غذا، لباس، منزل و هم خوابی ندارد؛ ولی مهر او از بین نمی‌رود.

خروج از منزل و صدق نشوز

اگر خانمی بدون رضایت و اجازهٔ شوهر از منزل خارج شود، تکلیف او از لحاظ نماز و روزه چیست؟ آیا او ناشزه می‌شود؟
ج. ناشزه می‌شود و در سفر با این خصوصیت، نمازش تمام و روزه‌اش واجب است.

عدم اذن برای انتقام

اگر مردی برای انتقام و اذیّت کردن زن خود به او اجازه ندهد که از منزل خارج شود، آیا زن باید اطاعت کند؟
ج. تا وقتی که علم به رفع وجوب اطاعت از شوهر پیدا نکرده، باید اطاعت کند.

حقوق زن و شوهر قبل از عروسی

آیا احکام مربوط به حقوق زن و شوهر در مدت زمان عقد، قبل از عروسی آنان نیز جاری است؟
ج. بله، جاری است.

اجازه زن در هر بار خروج از خانه

آیا زن هنگام خروج از خانه، در هر بار خروج باید از شوهر اجازه بگیرد یا اگر از قراینی بداند که شوهر راضی است، لازم نیست دوباره اجازه بگیرد؟
ج. علم به رضایت شوهر کافی است، بنابراین اگر شوهر راضی است، خروج مانع ندارد. (جهت توضیح بیشتر به مسألهٔ ۱۸ از مسایل متفرقه رساله رجوع شود.)

اختلاف نظر بین پدر و شوهر

اگر در مسأله‌ای، زن ناچار باشد از بین نظرات پدر و شوهرش یکی را انتخاب کند، اطاعت کدام یک لازم است؟
ج. اطاعت زن از شوهر، فقط در استمتاعات و خروج از خانه لازم است و هم‌چنین فقط ایذای پدر حرام است، مثل مادر.

طلب اجرت در قبال کار در منزل

آیا زن می‌تواند در قبال کارهایی که در منزل انجام می‌دهد، از شوهر خود طلب اجرت کند؟
ج. بله.

وجوب تمکین زن در هر شرایط

در ایام قاعدگی و یا بیماری که زن میل و رغبتی به آمیزش ندارد، آیا مرد می‌تواند از او تقاضای نزدیکی بنماید (در صورت عدم دخول و رعایت مسایل شرعی) و در این صورت آیا اطاعت از شوهر بر زن واجب است؟
ج. بله، واجب است.

آرایش زن برای شوهر

در صورت درخواست مرد، آیا آرایش زن برای شوهر واجب می‌شود؟
ج. بله، واجب می‌گردد.

عدم اجازهٔ شوهر به تحصیل و اشتغال زن

۱) در مواردی که زن با کسب تحصیلات عالیه خواستار اشتغال در ادارات و خدمت به مردم است، لکن مورد مخالفت و نارضایتی شوهر واقع می‌شود، تکلیف زن در این موارد چیست؟
ج. خارج شدن زن بدون رضایت شوهر از منزل جایز نیست؛ مگر در امور واجب.
۲) بر فرض لزوم تبعیّت از شوهر، آیا این تبعیّت، ظلم و خیانت به زن و هم چنین جامعه‌ای که هزینه‌ای سنگین جهت تحصیلات زنان متحمّل شده نخواهد بود؟
ج. مراعات حکم فوق در مورد امور واجب، اشکال را برطرف می‌کند.

شرکت زن در مراسم دینی و سیاسی

به اعمال دینی و مراسم مذهبی ـ مثل نماز جمعه و راهپیمایی ـ علاقه دارم، لکن شوهرم رضایت نمی‌دهد، تکلیف من چیست؟
ج. نمی‌توانید بروید.

منع از درس خواندن زن

آیا شوهر می‌تواند از درس خواندن و یا کار کردن همسر خود ـ که کارمند می‌باشد ـ جلوگیری نماید؟
ج. اگر با شرط خروج از منزل و اشتغال کارمندی ازدواج کرده، شوهر نمی‌تواند مانع گردد. (جهت اطلاع بیشتر به مسألهٔ ۱۸ از متفرقات رساله مراجعه شود.)

تحصیل در صورت دوری از خانواده

شخصی که برای تحصیل در شهر دیگری زندگی می‌کند و به دلیل عدم امکانات مالی توانایی ندارد که همسر و فرزندانش را نزد خود بیاورد و این امر چندین سال طول می‌کشد، در چنین صورتی تحصیل علم او چه حکمی دارد؟
ج. تحصیل علم برایش جایز است، ولی باید نفقه زن و فرزندانش را بدهد.

به کار گیری زن به اذن شوهر

چنان‌چه شوهر در موارد درس خواندن یا کار کردن نتواند مانع خروج همسر خویش از منزل شود، آیا مراکز اداری مربوط شرعا مجاز به بکارگیری و یا ادامهٔ تحصیل همسر ایشان می‌باشند؟
ج. در موردی که کمک او بر خروج صدق می‌کند، شرعا مجاز نیستند.

مصرف حقوق بدون اجازهٔ شوهر

زن کارمندی است که با اجازهٔ شوهر کار می‌کند و حقوق می‌گیرد. آیا می‌تواند حقوق خود را بدون اجازهٔ شوهر مصرف کند یا صدقه بدهد یا به کسی هدیه بدهد؟ در تمام این موارد اجازهٔ شوهر لازم است؟
ج. اجازه همسر لازم نیست.

مطالبهٔ اجرت از طرف زن

در عرف، معمول است که زن کارهای خانه را انجام می‌دهد. آیا می‌توان گفت زن و شوهر با توجّه به این عرف به صورت ارتکازی، عقد را به این مبنا انجام می‌دهند که زوجه در منزل کار کند؟ لذا زوجه جهت انجام کارهای منزل آیا مزدی طلب‌کار نیست؟
ج. زن حق مطالبهٔ اجرت را دارد.

مجبور نمودن زن به کار منزل

آیا زن می‌تواند در منزل وظایف خود را انجام ندهد، مثلاً غذا نپزد، خانه را مرتّب نکند؟ آیا مرد می‌تواند زن را مجبور به انجام این‌گونه امور نماید؟
ج. نمی‌تواند مجبور کند.

حکم کار خانم‌ها

حکم کار خانم‌ها در اجتماع چیست؟
ج. اصل کار آن‌ها با مراعات حجاب و وظایف شرعیّهٔ دیگر و عدم اختلاط مردها و زن‌ها مانع ندارد؛ ولی خارج شدن زن شوهردار از منزل، باید با رضایت شوهر باشد، مگر ضمن عقد ازدواج شرط شده باشد.

فعالیت زن در عرصه تعلیم و تربیت

کار زن در مراکز تعلیم و تربیت به صورت مختلط با اساتید مرد ـ که گاهی جلسات مشورتی مشترک منعقد می‌شود ـ چه حکمی دارد؟
ج. کار آقایان و خانم‌ها نباید به گونه‌ای باشد که مختلط باشند و اگر از یکدیگر مجزّا باشند و مفسده نباشد، بی اشکال است.

شرکت زن در امور اجتماعی

شرکت زن در مجامع کاری، اداری و امور اجتماعی جایز است یا نه؟
ج. در مجامع مردان شرکت نکنند.

اشتغال زنان

اشتغال زنان در مواردی که شغل آن‌ها صد در صد مورد نیاز جامعه نیست (مثل ادارات) و نیز خانواده نیاز مبرم به حقوق دریافتی آنان ندارند، (فقط به این عنوان که زن هم عضوی از خانواده و اجتماع است و باید در مسایل روزمرّه دخیل باشد)، چه حکمی دارد؟
ج. کار کردن زن، مانعی ندارد؛ ولی باید خارج شدن از خانه با رضایت شوهر باشد و از اختلاط و ارتباط با مردها پرهیز کند.

اختلاف در نحوهٔ کار زن در خانه

مردی همسرش را طلاق داده است. زن می‌گوید: خدمات من در خانه تبرّعی نبوده، لذا مطالبهٔ اجرت‌المثل می‌کند. آیا ادّعای زن قابل قبول است یا خیر؟
ج. در صورت اعلام قبلی زن، مستحق اجرت‌المثل است و گرنه حمل بر تبرّع می‌شود.

رسیدگی زن به پدر و مادر

با توجّه به نصّ قرآن کریم مبنی بر احسان نسبت به والدین، در صورت عدم رضایت و اذن شوهر، آیا زن می‌تواند بدون توجّه به اذن شوهر، برای رسیدگی به پدر و مادر از منزل خارج شود؟
ج. زن باید برای خارج شدن از منزل رضایت شوهر را مراعات نماید؛ مگر در واجباتی که انجام آن‌ها متوقف بر خروج از منزل باشد.

خروج برای جلسه

اگر من بخواهم به خانهٔ خواهر یا مادر یا دوستم بروم، شوهرم سخت‌گیری نم ی‌کند و حتّی گاه خوشحال می‌شود، ولی اگر بخواهم در جلسات مذهبی مثل جلسات سخنرانی، جمعه و جماعات بروم، سخت عصبانی شده و بد می‌گوید. با توجّه به این که واقعا این کلاس‌ها برای من سازنده است، آیا می‌توانم به بهانهٔ رفتن به منزل مادر و... به آن جا بروم؟
ج. در غیر واجبات، باید با رضایت او از خانه خارج شوید و نباید دروغ بگویید.

خروج بدون اذن به مسجد

آیا زن می‌تواند بدون اجازهٔ شوهر، برای فراگیری مسایل شرعی یا مسجد یا نماز جمعه یا مجالس مذهبی از خانه خارج شود؟
ج. تا وقتی که وجوب بالفعل ندارد، نمی‌تواند بدون اجازه شوهر از خانه خارج شود.

رانندگی و خرید زنان

رانندگی کردن و خرید رفتن زنان در مواقعی که نیاز و ضرورت تامّ نباشد، چه طور است؟
ج. اگر برای زنان باشد و فساد نداشته باشد مانع ندارد و از رانندگی، در غیر موارد ضرورت اجتناب شود، چون معرضیّت برای مفسده دارد.

خروج زن از خانه بدون اجازه شوهر

آیا در هر شرایطی، زن نباید بدون اجازه شوهر از خانه خارج شود؟
ج. بله، مگر برای انجام واجبات شرعیه. (توضیح بیشتر در مسألهٔ ۱۸ از مسایل متفرقه رساله آمده است.)

تصرف در اموال همسر بدون اجازه

خرج کردن مال شوهر، بدون اجازه، چه حکمی دارد؟
ج. جایز نیست.

عدم پرداخت نفقه از سوی شوهر

آیا اگر مرد نفقه همسر خود را نپردازد، گناه‌کار است؟
ج. بله، گناه‌کار و مدیون است.

کمک مالی شوهر به خانواده

آیا کمک مالی شوهر به خانوادهٔ خویش ـ با توجه به درآمد کم خود ـ درست است؟
ج. نفقهٔ زوجه و نیز اقارب مقدّم است. (به توضیح مذکور در مسألهٔ ۱۹۸۹ رساله رجوع شود.)

پیروی زن از همسر در انتخاب پوشش

آیا زن در انتخاب پوشش، باید مطیع همسر خود باشد؟
ج. در هر موردی که مرتبط با حقوق او نیست، لازم نیست.

تعارض بین حکم والدین و شوهر

در مواردی که بین حکم والدین و شوهر تباین و تضادّ حاکم است، وظیفهٔ زن تبعیّت از کدام است و کدام یک اولویّت دارد؟
ج. تبعیّت از حکم هیچ‌یک لازم نیست. بلی، خارج شدن زن از منزل باید با اجازهٔ شوهر باشد و در استمتاعات باید از شوهر اطاعت کند.

وظیفه زن در برابر شوهری که احکام دین را رعایت نمی‌کند

وظیفه زن در قبال شوهری که ریش می‌تراشد و در مجالس عروسی شرکت می‌کند و طبق احکام شرع رفتار نمی‌کند، چیست؟
ج. اگر قدرت امر به معروف و نهی ازمنکر دارد، با وجود شرایط، از هر راه ممکن او را امر به معروف و نهی ازمنکر کند.

سهم زن در اموالی که با مشارکت شوهر تهیه کرده‌اند

سهم زن در مالکیت اموالی که پا به پای شوهرش به دست آورده‌اند چیست؟
ج. اگر زن با شوهر در آن اموال شریک بوده، به اندازهٔ سهم خودش حق دارد.

تزاحم اعمال مستحبی با حقوق شوهر

در صورت تلاقی مستحبات با حقوق شوهر، وظیفه زن چیست؟
ج. در مواردی که با حقوق واجبه اش منافات داشته باشد، اطاعت از شوهر مقدم است.

تهیه مسکن وظیفه کیست؟

آیا تهیه مسکن وظیفه مرد است و آیا مرد می‌تواند از مسکن زن استفاده کند و آیا حق نفقه همسر قابل انتقال یا اسقاط است؟
ج. تهیهٔ مسکن از وظایف مرد است و حق نفقه قابل انتقال نیست، مگر آن را به چیزی مصالحه کنند و قابل اسقاط هم نیست، مگر این که زن از حقش بگذرد و مسکنی که ملک زن است، در حکم سایر اموال او است.

مطالبه مرد از درآمد همسر

آیا مرد می‌تواند در مقابل کار زن در بیرون از خانه، چیزی از درآمد او را مطالبه کند؟
ج. خیر، نمی‌تواند بدون ملزم شرعی درآمد زن را مطالبه نماید.

تعارض حق همسر با حق والدین

در تعارض بین حقوق شوهر و پدر و مادر کدام یک مقدم است.
ج. حقوق واجبهٔ همسر مقدم است.

انفاق زن از اموال شوهر

آیا زن می‌تواند بدون اجازه شوهر از اموال او انفاق کند؟
ج. خیر، نمی‌تواند.

نذر زن بدون اجازه شوهر

اگر زنی مالی بدون اجازه شوهر نذر بنماید، چه حکمی دارد؟
ج. اجازهٔ شوهر در نذر زن بنابر احتیاط واجب لازم است؛ ولی اگر بدون اذن او نذر کرد، باید بنابر احتیاط به نذرش عمل کند با وجود سایر شرایط صحّت نذر، مثل عدم منافات با حقوق زوج.

صدقه زن از پول خود بدون اذن شوهر

آیا زن می‌تواند از پول خودش صدقه بدهد؟
ج. مانعی ندارد.

درخواست شوهر از زن برای شرکت در میهمانی

اگر شوهر از زن بخواهد که در مجالس عروسی و میهمانی شرکت کند، وظیفهٔ او چیست؟
ج. تکلیف ندارد؛ ولی خوب است اگر خلاف شرعی در کار نباشد، به تقاضای شوهر عمل کند.

درآمد زن و ندادن آن به شوهر

خانم من حقوقش را پس‌انداز می‌کند یا به پدر و مادرش می‌دهد و در خانه خرج نمی‌کند، آیا چنین حقی دارد؟
ج. بله، دارد.

درآمد مستقل زن و مصرف آن

اگر زن درآمد مستقلی دارد، می‌تواند حقوق خود را بدون اذن شوهر خرج کند؟
ج. بله، می‌تواند.

دادن درآمد زن به شوهر

آیا من درآمدم را به شوهر بدهم یا این که آن‌ها را پس انداز نمایم و در موارد ضروری به او کمک کنم؟
ج. اختیار با شما است.

پس گرفتن جهیزیه هنگام طلاق

اگر زن هنگام ازدواج، جهیزیه اش را با پول مرد بخرد، هنگام طلاق می‌تواند جهیزیه را پس بگیرد؟
ج. اگر شوهر جهیزیه را تملیک او کرده، از باب رجوع در هبه جایز است، گر چه خلاف احتیاط است.

اندازه مو بنا بر نظر شوهر

آیا اگر شوهر امر کند که زن موهایش را کوتاه یا بلند بگذارد، اطاعت از او لازم است؟
ج. چون راجع به استمتاعات است، زن باید اطاعت کند.

ممانعت از اشتغال زن

اگر کسی با زن کارمندی ازدواج کند، آیا پس از ازدواج می‌تواند از ادامهٔ اشتغال زن مانع شود؟
ج. تا وقتی که ضمن عقد شرطی نشده باشد، می‌تواند مانع اشتغال زن شود.

فعالیت‌های اجتماعی زن بدون اجازه شوهر

آیا زن بدون اجازه شوهر می‌تواند برای فعالیت‌های سیاسی و اقتصادی و اجتماعی و فرهنگی از منزل خارج شود؟
ج. خیر، نمی‌تواند.