فرهنگ مصادیق:دوستی با منافقان

از پژوهشکده امر به معروف
(تغییرمسیر از دوستی با منافقان)
پرش به: ناوبری، جستجو
دوستی با منافقان

نحوه برخورد با افرادی منافق

چکونه با افرادی که در اطراف ما یا در محل کارمان هستند و خیلی راحت به نظام، رهبری و رئیس جمهور ناسزا می‌گویند برخورد نماییم ؟
پرسشگر گرامی با سلام و سپاس از ارتباطتان با این مرکز
در اسلام آزادی‌های معقول و مشروع وجود دارد. اما آزادی‌هایی که موجب اهانت و هتک حرمت شود ،جایز نیست و غیر مشروع می‌باشد. همچنین از نظر اسلام کسی حق ندارد به دین و مقدسات اهانت نماید و یا به کسی اهانت کند و آبروی کسی را ببرد، زیرا حفظ آبروی مسلمان و حفظ کرامت انسانی لازم است. پیامبر اکرم صلی الله علیه وآله فرموده: إِنَّ اللَّهَ حَرَّمَ الْجَنَّةَ عَلَی کُلِّ فَحَّاش؛
خداوند ورود به بهشت بر هر کسی را که فحش و ناسزا گوید، حرام کرده است.[۱]همچنین نه تنها کسی حق ندارد به رهبری اهانت کند، بلکه حتی به انسان‌های عادی نباید توهین شود. این موضوع علاوه بر عملی ضد اخلاقی بودن، در مواردی حکم تعزیر و مجازات دارد. در مورد توهین به رهبر این حکم می‌تواند شدیدتر باشد، زیرا اولاً که ایشان مسلمان است و اهانت به مسلمان جایز نیست. افزون بر آن منصب و مقامی دارد که حفظ آن واجب است ،زیرا رهبر جامعه است. این امر اقتضا می‌کند که جایگاه و مقام او حفظ شود. در آموزه‌های دینی نیز به حفظ حرمت و قداست رهبری تاکید شده است
اما برای برخورد با چنین افرادی به دو نکته توجه داشته باشید :
۱. اگر کسی به مقام معظم رهبری و نظام اسلامی یا دیگر مسئولان مثل رئیس جمهور توهین کند، باید با استدلال و برهان و رعایت احترام و ادب، روشنگری و دفاع نموده ؛ به فریضه امر به معروف و نهی از منکر عمل نمود. اگر احساس می‌کنید حرف‌های شما در مخاطب بی تأثیر است، به هیچ وجه بحث را ادامه نداده و با تغییر موضوع بحث ازجدال پرهیز کنید .
۲. وظیفه ما در مقابل گناه دیگران مثل فحش دادن و ناسزا گفتن و توهین کردن و سایر اموری که از نظر شرع مقدس اسلام ناپسند و ممنوع شمرده شده‌اند، امر به معروف و نهی از منکر است. اگر شرایط امر به معروف ونهی از منکر که در تمام رساله‌ها ذکر شده است، مهیا می‌بینید، می‌توانید با تذکر دوستان تان را از انجام گناه بازدارید .
البته در نهی از منکر لازم است چند نکته مورد توجه قرار گرفته و مراعات شود تا تذکر موثر واقع شود :

حُسن برخورد

قرآن مجید خطاب به پیامبر اکرم(ص) می‌فرماید: "ای پیغمبر! به بندگانم بگو که با مردم با نیکوترین وجه صحبت نمایند".[۲] خداوند از حضرت موسی (ع) می‌خواهد با فرعونی که ادعای ربوبیت دارد ،با نرمی و ملاطفت حرف بزند و به ایشان بگوید: آیا میل داری که پاکیزه شوی؟ آیا می‌خواهی تو را به راه خداوند هدایت کنم تا به درگاه او خاشع شوی؟[۳]
هرگز نمی‌توان با خشم و خشونت جوانی را از گناه باز داشت. روح جوان بسیار آسیب پذیر است و در برابر برخورد قهر آمیز واکنش نشان می‌دهد ؛ از این رو باید مواظب بود تا لطمه‌ای به شخصیت افراد وارد نشود. استفاده از جملاتی مانند "این عمل در شأن شما نیست و شأن شما بالاتر از این‌ها است، سرمایه‌های این مملکت هستید و جامعه و خانواده به شما امید دارد" بسیار مؤثر است.

جلب اعتماد

امر به معروف و نهی از منکر در صورتی با موفقیت انجام می‌گیرد که اعتماد طرف مقابل جلب شود. بدون جلب اعتماد نمی‌توان در شخصی نفوذ کرد. هر کسی بتواند با مردم الفت برقرار کند، مردم به او روی خواهند آورد. برای این کار باید به خطاکار شخصیت داد و از به کار بردن الفاظ تحقیر آمیز خودداری کرد.

در نظر گرفتن وضع روحی و روانی

اصل مهم در هدایت و راهنمایی یا امر به معروف و نهی از منکر «مخاطب‌شناسی» است. هر مبلّغ، مربّی، معلّم و یا فردی که در موقعیت هدایت و تربیت قرار گرفته، لازم است پیش از هر اقدامی «مخاطب» خود را بشناسد، آن‌گاه بر پایه ویژگی‌های فکری، روحی و علمی مخاطب با وی سخن بگوید، تا زحمات و حرفاهایش هدر نرود.
«مخاطب‌شناسی» بر پایه «ویژگی‌های» مخاطب سخن گفتن، یکی از خصایص و سنت‌های عملکردی همه پیام‌آوران آسمانی است، چنان که پیامبر(ص) می‌فرماید: «نحن معاشر الانبیاء نکلّم الناس علی قدر عقولهم[۴] ما پیامبران با مردم به اندازه عقل شان صحبت می‌کنیم».
در اجرای صحیح امر به معروف و نهی از منکر باید شرایط مخاطب را در نظر گرفت. اگر عصبانی است، نمی‌توان نصیحت کرد. امام علی(ع) می‌فرماید:"برای دل‌های آدمیان، علاقه و اقبال و گاهی تنفر و ادبار است .هنگامی که می‌خواهید کاری را انجام دهید، از طریق علاقه اشخاص وارد شوید، زیرا هنگامی که کسی را مجبور بر کاری کنید ،نابینا می‌شود".[۵] یعنی خود را به کوری و کری می‌زند.

توجه به ریشه‌های رفتارها و گفتارها

شخص ممکن است که منکرات یا ترک کارهای معروف و شایسته را بر اساس یک سری عقاید انجام دهد ؛ بنابراین نباید به طور تند و توهین آمیز به عقاید او برخورد نمایید. چنانچه دلیلی برای کار نادرست خود ارائه می‌دهد، آن را بشنوید. سپس با دلیل و استدلال سخن او را باطل کنید، یا اشکالات آن را بگویید. گاهی کارهای خلاف او نه به خاطر عقیده به چیزی داشتن، بلکه به خاطر ناهنجارهای خانوادگی و اجتماعی و... است ؛ بنابراین یک شخص آگاه باید ناهنجارها را بشناسد. سعی نماید تا فرد مورد نظر از آن‌ها نجات یابد.
پس از اقدامات ارشادی،در صورتی که اثر گذاری نیازمند امر و نهی باشد و شرایط هم فراهم باشد،باید امر و نهی نمود.
برای دریافت جزییات می‌توانید با مشاوره تلفنی مرکز هم به شماره ( ۰۹۶۴۰) تماس بگیرید.موفق باشید.

پا نویس

  1. ثقة الاسلام کلینی، الکافی، 8 جلد، دار الکتب الإسلامیة تهران، 1365 هجری شمسی،جلد2،صفحه323.
  2. اسراء (17) آیه53.
  3. نازعات (79) آیه 18 و 19.
  4. همان، جلد 1، صفحه 23.
  5. نهج البلاغه، انتشارات دار الهجره، قم، قصار 193.
منبع:مرکز پاسخگوئی به سوالات دینی - تاریخ برداشت:95/05/07