فرهنگ مصادیق:حمایت از مبتکران و مخترعان

از پژوهشکده امر به معروف
پرش به: ناوبری، جستجو
حمایت از مبتکران و مخترعان

اصلاح طرح حمایت از مالکیت صنعتی

گروه صنعت و معدن: کاهش تعداد اختراعات ثبت شده در سال های اخیر از یکسو و عدم پیش بینی حمایت های لازم از مخترعان و مبتکران در قانون ثبت اختراعات، طرح های صنعتی و علائم تجاری مصوب سال ۱۳۸۶، موجب شد تا بهارستان نشین ها اصلاح و رفع ایرادهای این قانون را در دستور کار خود قرار دهند؛ اقدامی که تصویب طرح حمایت از مالکیت صنعتی در کمیسیون صنایع و معادن مجلس را به همراه داشت تا به این ترتیب شرایط برای حمایت از مخترعان در کشور فراهم شود.
علاوه بر راهکارهای حمایتی در این طرح، تاسیس سازمان ملی مالکیت صنعتی نیز مدنظر قرار گرفته تا به این طریق شرایط برای صنعتی سازی طرح ها، اختراعات و ابتکارات در کشور فراهم شود، اما شاید آنچه در این طرح نیز پیش بینی نشده تامین منابع مالی برای حمایت از مخترعان و مبتکران باشد؛ مشکلی که عمده دلیل صنعتی نشدن طرح ها و ابتکارات در کشور را به همراه دارد، اما ظاهرا هنوز راهکاری برای عبور از این چالش پیش بینی نشده است.
بر اساس گزارش منتشرشده از سوی مرکز پژوهش های مجلس، نظام ملی ثبت اختراع را می توان یکی از زیرساخت های مهم حمایت از مالکیت صنعتی در نظام ملی نوآوری دانست، اما عملکرد ضعیف این نظام در ایران نه تنها با روند پیشرفت کشور همخوانی ندارد، بلکه با روندهای جهانی و آمار فزاینده اختراعات در کشورهای در حال توسعه نیز همخوانی ندارد.
مرکز پژوهش های مجلس در این گزارش همچنین ایرادها و نواقص قانون مصوب سال ۱۳۸۶ را بررسی کرده و در این خصوص به ارائه آماری پرداخته که از کاهش چشمگیر ثبت اختراعات در کشور حکایت دارد. براساس این آمار، کشور کره جنوبی با جمعیت ۴۸ میلیونی سالانه بیش از ۶۰ هزار اختراع به ثبت می رساند. این گزارش بر این موضوع تاکید دارد که وجود ایرادها و کاستی ها در قانون ثبت اختراعات، طرح های صنعتی و علائم تجاری مصوب در سال ۱۳۸۶ عمده دلیل کاهش ثبت اختراعات در کشور است و علاوه بر کاهش ثبت طی سال های اخیر شاخص های مختلف مالکیت صنعتی نیز در ایران نسبت به بسیاری از کشورهای جهان در وضعیت مطلوبی به سر نمی برد و مشکلات ساختاری در این زمینه وجود دارد.
از سوی دیگر نتیجه بررسی از اجرای آزمایشی قانون ثبت اختراعات، طرح های صنعتی و علائم تجاری نشان می دهد که نظام کنونی ثبت اختراعات به واسطه فقدان دید تخصصی به اختراعات نتوانسته وظایف و کارکردهای مورد انتظار را به خوبی برآورده کند. رفع مشکلات مطرح شده از یکسو و پیش بینی چگونگی صنعتی سازی طرح ها و اختراعات را از سوی دیگر می توان از جمله موارد پیش بینی شده در طرح حمایت از مالکیت صنعتی دانست.

رای کمیسیون به طرح حمایت

روح الله عباسپور سخنگوی کمیسیون صنایع و معادن مجلس، در خصوص طرح حمایت از مالکیت صنعتی می گوید: در این جلسه تمامی مواد طرح حمایت از مالکیت صنعتی که شامل ثبت اختراعات، طرح های صنعتی و علائم تجاری است بررسی و به تصویب رسید.

تاسیس سازمان ملی مالکیت صنعتی

تاسیس سازمان ملی مالکیت صنعتی را شاید بتوان یکی از راهکارهای رفع مشکلات مخترعان و مبتکران دانست؛ به طوری که پیش از این نیز مرکز پژوهش های مجلس در گزارشی به ضرورت تاسیس چنین سازمانی پرداخته و بر آن تاکید کرده بود. راهکاری که در طرح حمایت از مالکیت صنعتی نیز پیش بینی شده تا به این طریق بخشی از مشکلات مخترعان و مبتکران پوشش داده شود.
محمد بیاتیان، عضو کمیسیون صنایع و معادن مجلس در پاسخ به این پرسش «دنیای اقتصاد» که آیا تاسیس سازمان ملی مالکیت صنعتی در این طرح پیش بینی شده نیز می گوید: تاسیس چنین سازمانی در طرح حمایت از مالکیت صنعتی پیش بینی شده اما برای جلوگیری از گسترش بدنه دولت ادغام این سازمان در یکی از سازمان های دولتی صورت خواهد گرفت.
به گفته این عضو کمیسیون صنایع و معادن مجلس، تبدیل اختراعات و ابتکارات به فرآورده و صنعتی سازی را می توان عمده اهداف طرح حمایت از مالکیت صنعتی دانست و امیدواریم با این قانون بتوان در این خصوص قدم برداشت و اجرای قوانین مصوب در این خصوص شتاب گیرد.
این نماینده دوره نهم مجلس شورای اسلامی با بیان اینکه پیش از این از مخترعان و مبتکران حمایت نمی شد می گوید: با رفع ایرادات و اشکالات موجود در قانون، شرایط برای حمایت از این بخش فراهم شده و دولت نیز با تدوین اساسنامه به حمایت از این بخش خواهد پرداخت.

از ۸۰۰ اختراع، یک طرح صنعتی می شود

عدم حمایت از طرح ها، اختراعات و علائم تجاری موجب شده تا به گفته این عضو کمیسیون صنایع و معادن مجلس از هر ۸۰۰ طرح و اختراع ثبت شده در ایران یک اختراع صنعتی سازی شود در حالی که در کشور آمریکا به ازای هر ۸/۱ طرح و اختراع ثبت شده یک طرح به مرحله صنعتی سازی می رسد.
علاوه بر عدم حمایت از طرح ها و اختراعات مشکلات مالی را شاید بتوان عمده دلیل صنعتی نشدن اختراعات دانست، به طوری که عدم حمایت مالی و نبود اسپانسر موجب شده تا بسیاری از مخترعان حتی رغبتی برای ثبت اختراعات و ابتکارات خود نداشته باشند. مشکلی که در تصویب طرح حمایت از مالکیت صنعتی راهکاری برای آن در نظر گرفته نشده و بهارستان نشین ها این بخش را به دولت محول کرده اند.
این عضو کمیسیون صنایع و معادن مجلس در این خصوص می گوید: در خصوص چگونگی تامین منابع مالی این طرح ورود پیدا نکردیم و این امر را به عهده دولت گذاشتیم و دولت می تواند تامین منابع را از بودجه سالانه تامین کند و در این خصوص لایحه به مجلس ارائه کند.
عدم پیش بینی چگونگی تامین منابع مالی را می توان عمده دلیل اجرایی نشدن برخی از قوانین مصوب دانست؛ مشکلی که بایگانی شدن برخی از قوانین را به همراه داشته و آنچه مسلم است با چنین قوانینی نمی توان حمایت لازم را از مخترعان و مبتکران داشت.

مغایرت ها و نواقص رفع شد

علی علی لو، عضو کمیسیون صنایع و معادن مجلس شورای اسلامی نیز در خصوص طرح حمایت از مالکیت صنعتی به «دنیای اقتصاد»، می گوید: قانون حمایت از مالکیت صنعتی پیش از این نیز وجود داشته، اما دارای نواقص و مغایرت هایی بود به همین دلیل بررسی و رفع ایرادات و مغایرت ها در دستور کار قرار گرفت و این طرح یکشنبه گذشته(۱۵تیر) در کمیسیون صنایع و معادن مجلس به تصویب رسید.
به گفته این عضو کمیسیون صنایع و معادن مجلس شورای اسلامی، حمایت از مخترعان و مبتکران یکی از عمده موارد پیش بینی شده در این طرح است.
این نماینده دوره نهم مجلس شورای اسلامی در ادامه می گوید: پیش از این آنگونه که باید از مخترعان و مبتکران حمایت نمی شد، اما این طرح امکان سوءاستفاده از اختراعات و ابتکارات را می گیرد و از سوی دیگر این امکان فراهم می شود تا مخترع و مبتکر بتواند از امتیازات طرح خود به طور کامل بهره ببرد.

منبع: دنیای اقتصاد - تاریخ برداشت:94/12/2