فرهنگ مصادیق:حسن ظن به کفار

از پژوهشکده امر به معروف
(تغییرمسیر از حسن ظن به کفار)
پرش به: ناوبری، جستجو
حسن ظن به کفار

کتب مرتبط

ردیف عنوان

مقالات مرتبط

ردیف عنوان
۱ به خدا حسن ظن داشته باشیم !
۲ تعریف حسن‌ظن و خوش بینی و فواید آن از منظر آیات و روایات
۳ چهل حدیث درباره حُسن ظن و خوش‌بینی
۴ سوء ظن در روایات
۵ فیش‌های حسن ظن به خدا

مصادیق مرتبط

ردیف عنوان
۱ حسن ظن به خدا
۲ حسن ظن به خلق
۳ حسن ظن به منافقان

چندرسانه‌ای مرتبط

ردیف عنوان

مرتبط‌های بوستان

ردیف عنوان

نرم‌افزارهای مرتبط

ردیف عنوان

سوءظن در روایات اسلامی

تعریف سوءظن و حسن ظن
به همان نسبت که سوءظن مایه ویرانی جامعه و بدبختی انسان‌ها و تشتّت کارها و ناراحتی روح و جسم است، حسن ظن مایه آرامش و وحدت است به همین دلیل در احادیث زیادی هم حسن ظن نسبت به مردم و هم حسن ظن نسبت به خداوند مورد تأکید فراوان قرار گرفته است، در مورد حسن ظن نسبت به مردم، احادیث زیر بسیار جالب است:
۱ـ در حدیثی از امیرمؤمنان علی (علیه السلام) می‌خوانیم که فرمود: «حُسْنُ الظَّنِّ مِنْ اَفْضَلِ الْسَّجایا وَاَجْزَلِ الْعَطایا؛ حسن ظن از بهترین صفات انسانی و پربارترین مواهب الهی است».[۱]
۲ـ در حدیث دیگری از همان امام بزرگوار می‌خوانیم: «حُسْنُ الظَّنِّ مِنْ اَحْسَنِ الشِّیَمِ وَ اَفْضَلِ الْقِسَمِ؛ حسن ظن از بهترین خوی‌ها و برترین بهره‌ها است».[۲]
۳ـ و نیز از همان حضرت نقل شده است که فرمود: «حُسْنُ الظَنِّ یُخَفِّفُ الهَمَّ وَ یُنجْی مِنْ تَقَلُّدِ الاْثْمِ؛ حسن ظن اندوه را سبک می‌کند، و از آلوده شدن به گناه رهایی می‌بخشد».[۳]
۴ـ در حدیث دیگری باز از همان امام همام چنین نقل شده: «حُسْنُ الظَّنِّ راحَهُ الْقَلْبِ وَ سَلامَهُ الدّینِ؛ حسن ظن مایه آرامش قلب و سلامت دین است».[۴]
۵ـ باز در حدیث دیگری از همان امام معصوم (علیه السلام) چنین می‌خوانیم: «مَنْ حَسُنَ ظَنُّهُ بِالنّاسِ حازَ مِنْهُمُ الْمحَبَّهَ؛ کسی که نسبت به مردم خوش گمان باشد محبت آنها را به سوی خود جلب خواهد کرد».[۵] و در مورد حسن ظن نسبت به پروردگار عالم نیز احادیث نابی در منابع معتبر اسلامی دیده می‌شود از جمله:
۱ـ در حدیثی از بعض معصومین (علیهم السلام) نقل شده است که فرمود: «وَالَّذی لااِلهَ اِلاّ هُوَ ما اُعْطِیَ مُؤْمِنٌ قَطُ خَیْرَ الدُّنیا وَ الاْخِرَهِ اِلا بِحُسْنِ ظَنِّهِ بِاللّهِ عَزَّ وَ جَلَّ وَ رَجائِهِ لَهُ وَ حُسْنِ خُلْقِهِ وَ الْکَفِّ عَنْ اِغْتِیابِ الْمُؤمِنینَ؛ سوگند به خدایی که هیچ معبودی جز او نیست هیچ فرد با ایمانی هرگز به خیر دنیا وآخرت نمی‌رسد مگر به خاطر (چند چیز) حسن ظن به خداوند متعال، و امید از درگاه او، و حسن خلق و خودداری از غیبت مؤمنان».[۶]
۲ـ در حدیثی از امام علی بن موسی الرضا (علیه السلام) می‌خوانیم که فرمود: «وَ اَحْسِنِ الظَّنَّ بِاللّهِ فَاِنَّ اللّهَ عَزَّ وَجَلَّ یَقُولُ: اَنَا عِنْدَ ظَنِّ عَبْدِی الْمُؤمِنِ بی اِنْ خَیْراً فَخَیْراً وَ اِنْ شَرّاً فَشَرّاً؛ نسبت به خداوند حسن ظن داشته باش، چرا که خداوند متعال می‌فرماید: من در نزد گمان بنده مؤمن خویشم (و با آن همراهم) اگر گمان خیر داشته باشد به نیکی با او عمل می‌کنم و اگر گمان بدی داشته باشد به بدی».[۷]
۳ـ شبیه همین معنی به صورت جامع تری از پیامبر اکرم (صلی الله علیه وآله) نقل شده است که فرمود: «وَالَّذِی لا اِلهَ اِلاّ هُوَ لایَحْسُنُ ظَنُّ عَبْد مُؤمِن بِاللّهِ اِلاّ کانَ اللّهُ عِنْدَ ظَنَّ عَبْدِهِ الْمُؤمِنِ لاِنَّ اللّهَ کَرِیْمٌ بِیَدِهِ الْخَیْراتُ یَسْتَحْیِی اَنْ یَکُونَ عَبْدُهُ الْمُؤمِنُ قَدْ اَحْسَنَ بِهِ الظَّنِّ ثُمَّ یُخْلِفُ ظَنَّهُ وَ رَجائَهُ فَاَحْسِنُوا بِاللّهِ الظَّنَّ وَ ارْغَبُوا اِلَیْهِ؛ قسم به خدایی که معبودی جز او نیست هرگاه بنده مؤمنی حسن ظن به خدا داشته باشد خدا نزد گمان بنده مؤمن خویش است زیرا خداوند کریم است وتمام نیکی‌ها به دست او است، حیا می‌کند از این که بنده مؤمنش حسن ظن به او داشته باشد، سپس او گمان و امید او را ناکام کند، بنابراین حسن ظن به خدا داشته باشید و به سوی او رغبت کنید».[۸]
۴ـ در حدیث دیگری از پیامبر اکرم (صلی الله علیه وآله) چنین آمده است که فرمود: «رَأَیْتُ رَجُلا مِنْ اُمَّتی عَلی الصِّراطِ یَرْتَعِدُ کَما تَرْتَعِدُ السَّعْفَهُ فی یَوْمِ رِیْح عاصِف وَ جائَهُ حُسْنُ ظَنِّهِ بِاللّهِ فَسَّکَنَّ رَعْدَتَهُ؛ (در عالم مکاشفه، یا به هنگام معراج) مردی از امّتم را به صراط دیدم که شدیداً می‌لرزد، آن گونه که شاخه درخت نخل در روز طوفانی می‌لرزد، در این هنگام حسن ظنش به خدا به سراغ او آمد و به او آرامش بخشید».[۹]
۵ـ در حدیثی از امام صادق (علیه السلام) در تفسیر حسن ظن باللّه می‌خوانیم: «حُسْنُ الظَّنِّ بِاللّهِ اَنْ لاتَرْجُوَا اِلاّ اللّهَ وَ لاتَخافَ اِلاّ ذَنْبَهُ؛ حسن ظن به خداوند این است که تنها به خدا امید داشته باشی و جز از گناهت نترسی».[۱۰]

پا نویس

  1. غررالحکم، حدیث 4834.
  2. همان، حدیث 4824.
  3. همان، حدیث 4823.
  4. همان، حدیث 4816.
  5. غررالحکم، حدیث 8842.
  6. اصول کافی، جلد 2، صفحه 71، حدیث 2.
  7. همان، صفحه 72، حدیث 3.
  8. بحارالانوار، جلد 67، صفحه 365، حدیث 14.
  9. مستدرک الوسائل، جلد 11، صفحه 250.
  10. اصول کافی، جلد 2، صفحه 72، حدیث 4.