فرهنگ مصادیق:تعلم زبان

از پژوهشکده امر به معروف
(تغییرمسیر از تعلم زبان)
پرش به: ناوبری، جستجو
تعلم زبان

کتب مرتبط

ردیف عنوان

مقالات مرتبط

ردیف عنوان
۱ زبان دریچه ورود فرهنگ‌هاست
۲ ۱۵ دلیل برای یادگیری زبان انگلیسی
۳ تعلیم و تعلم / تعلّم کتابت
۴ زبان‌آموزی بین طلاب تقویت شود / ضرورت مقابله با موج ایران‌هراسی

مصادیق مرتبط

ردیف عنوان

چندرسانه‌ای مرتبط

ردیف عنوان

مرتبط‌های بوستان

ردیف عنوان

نرم‌افزارهای مرتبط

ردیف عنوان

نهضت زبان‌آموزی نیاز امروز حوزه علمیه/ نباید در تعامل با دنیای اسلام لکنت داشت

مسؤول بخش عربی مرکز آموزش زبان و معارف اسلامی حوزه علمیه با بیان این که اهمیت زبان آموزی طلاب، از چنان وضوحی برخوردار است که نیازی به استدلال ندارد، گفت: متأسفانه بارها اتفاق افتاده است که شخصیت های بزرگی از حوزه علمیه در برخورد با عالمان کشورهای عربی و غیر عربی، از ایجاد ارتباط با آنها بازمی مانند و پاسخی درخور و شایسته برایشان ندارند.

اشاره: حوزه های علمیه از دیرباز مهدپرورش عالمان و بزرگانی بوده است که بار سنگین هدایت و راهنمایی جامعه اسلامی را برعهده داشته است و از هر وسیله ای در این راه بهره برده اند؛ اما پیروزی شکوهمند انقلاب اسلامی توانسته نگاه تمدنی و حکومت سازی را برای حوزه علمیه به ارمغان بیاورد و مسؤولان، طلاب و فضلا و عالمان دین، امر امام راحل مبنی بر تحقق صدور انقلاب اسلامی را پی گیری کنند.


بسیاری از مؤسسات و مراکز حوزوی و تبلیغی امروز به این نتیجه رسیده اند که جدای از اهمیت سخنرانی در منبر مساجد، نباید هدایت گری در جامعه به منابر خلاصه شود و از همین رو مباحثی همچون سخنرانی چندرسانه ای، تبلیغ چهره و به چهره و کلاس داری را به صورت جدی به طلاب آموزش می دهند.


یکی از مسائلی که در جامعه امروز بسیار ضروری به نظر می رسد توجه به زبان های خارجی همچون عربی و انگلیسی است تا از این راه بتوان طلابی در آینده برای تبلیغ در کشورهای دیگر تربیت شوند؛ اما در میان زبان های خارجی مسأله زبان عربی به دلیل پرکاربردبودن آن بیشتر مورد تأکید مبلغان و مسؤولان حوزه قرار گرفته است.


با توجه به اهمیت و ضرورت آموزش مکالمه زبان عربی در حوزه های علمیه آقای شاکر افضلی، مسؤول بخش عربی مرکز آموزش زبان و معارف اسلامی و رییس سابق مرکز زبان حوزه در گفت وگو با خبرنگار خبرگزاری رسا به تبیین ابعاد این بحث پرداخته است.


رسا ـ به عنوان سؤال اول بفرمایید اساسا برای زبان آموختن طلاب چه دلیل قانع کننده و مستدلی می توانیم داشته باشیم؟

بسم الله الرحمن الرحمیم «إنا خلقناکم شعوباً و قبائل لتعارفوا».


حضرت امام باقر(ع) در روایتی می فرمایند« عَالِمٌ يُنْتَفَعُ بِعِلْمِهِ أَفْضَلُ مِنْ عِبَادَةِ سَبْعِينَ أَلْفَ عَابِد»؛ عالمی که از علم خود به دیگران نفع برساند از هفتاد هزار عابد مقام بالاتری دارد، همچنانکه امام راحل فرمود: امروز ما می توانیم در ایران باشیم و در همه جای دنیا با زبان دیگری تبلیغ کنیم، فیضیه و دانشگاه ما باید برای همه دنیا باشد.


اهمیت زبان آموزی طلاب، از چنان وضوحی برخوردار است که نیازی به توضیح و استدلال ندارد؛ اما ذکر چند نکته از باب مقدمه، ضروری است؛ نخست آن که اصل ۳۸ اصول حاکم بر نظام حوزه با تأکید بر گسترش آموزش زبان و مکالمه عربی و زبان های دیگر می گوید: با توجه به نقش مهم ارتباطی زبان و وجهه ارتباطی و تحقیقی و تبلیغی حوزه، گسترش آموزش همه زبان ها باید ملحوظ قرار گیرد، در این میان، اهمیت زبان عربی اقتضا دارد در زمینه آموزش و مکالمه آن، عنایت ویژه ای مبذول شود و از کمبودهای فعلی کاسته شود.


با توجه به این مسائل هر نظام آموزش عالی بایستی حداقل یک زبان خارجی را به عنوان زبان تخصصی در دستور کار خود برای آموزش به دانشجویانش داشته باشد و دیگر آن که در حوزه های علمیه، از آنجا که زبان عربی به عنوان زبان قرآن و فرهنگ پویای اسلام در تمام رشته ها اعم از صرف، نحو، بلاغت، بیان و ... محور تعلیم و تعلّم بوده است، ضرورت یادگیری و آموزش آن در سیستم آموزش عالی حوزه های علمیه دوچندان می شود.

زبان حوزه نباید در تعامل با دنیای اسلام دچار لکنت شود

بارها اتفاق افتاده است که شخصیت های بزرگی از حوزه علمیه در برخورد با عالمان کشورهای عربی و غیر عربی، از ایجاد ارتباط با آنها بازمی مانند و پاسخی درخور و شایسته برایشان ندارند، این در حالی است که دانشگاه های اسلامی و حوزه های علمیه اهل سنّت به ویژه وهّابیت، شهروندان هندی، آفریقایی، جنوب شرقی آسیا، اروپایی و آمریکایی را مسلّح به زبان عربی معاصر می کنند.


رسا ـ اهداف مهم آموزش زبان عربی در حوزه چیست؟

آنچه موفقیت طرح آموزش زبان را تضمین می کند، ترسیم هدف و انگیزه آموختن و فراگیری زبان دوم است هم چنانکه حفظ یک دستاورد از کسب آن مهم تر می باشد.


از آنجا که زبان آموزی از مهارت های کاربردی و تطبیقی است، از این رو از مهارت های صعب الوصول که نیاز به کار تدریجی، تمرین و تکرار پیوسته دارد، شمرده می شود؛ با توجه به اینکه اساسی ترین دغدغه همه زبان آموزان این است که با فرض سپری کردن موفق دوره آموزشی ثمره و زمینه به کارگیری آن کجا خواهد بود، بنابراین در صورت نبود زمینه بکارگیری زبان که همان هدف و انگیزه فراگیری است، آموزش آن بی ثمر خواهد بود.


با توجه به مسائل فوق برنامه ارائه شده در جهت نیل به اهداف زیر است؛ نخست آن که تقویت و تثبیت قواعد و دستور زبان عربی و آنچه طلاب در طول سه سال می آموزند، به واسطه به کارگیری فراوان آن در مکالمات روزمره در واقع مکالمه عربی ضامن بکارگیری اندوخته های ادبی طلبه خواهد بود.


دیگر آن که تقویت بنیه علمی طلاب از راه احاطه کامل بر زبان عربی است و احیای زبان عربی به عنوان زبان علمی و فرهنگی در حوزه های شیعه و سنی شکل می گیرد، از سویی دیگر کوتاه شدن زمان تحصیل با حذف زبان واسطه در فهم و تفهیم متون با حذف وقت ترجمه متن در کلاس مسأله ای ضروری است.


ضرورت شتاب بخشیدن به حرکت ترجمه آثار دینی

از دیگر اهداف این طرح به کارگیری فارغ التحصیلان جهت تدریس دروس حوزه به زبان عربی، جذب فارغ التحصیلان جهت تدریس زبان، توانمند ساختن طلاب در ایجاد ارتباط با مجامع علمی دنیا، توانمند ساختن طلاب در ایجاد ارتباط فرهنگی با سایر ملل دنیا به ویژه عرب زبانان کشورهای زیارتی و توانمند ساختن مبلغان جهت پاسخ گویی به سؤالات، شبهات و دفاع از مکتب اهل بیت(ع) است.


جدای از اهداف ذکر شده می توان به مسائل دیگری همچون تأمین نیروی انسانی مراکز و ارگان های نیازمند زبان دان، تربیت مبلغان توانمند جهت مناطق عرب زبان استان خوزستان و کشورهای عربی و شتاب بخشیدن به حرکت ترجمه آثار دینی با تشکیل گروه های ترجمه و امکان استفاده از منابع رشته های مختلف علوم انسانی که به قلم نخبگان جهان عرب ویا ترجمه عربی جهان عرب می باشد، اشاره کرد.


رسا ـ با توجه به تجربه شما در این زمینه، آموزش زبان در حوزه با چه مشکلاتی مواجه است؟ راهکار حضرت عالی چیست؟

نخستین موضوع در این مسأله عدم احساس نیاز به فراگیری زبان عربی به علت کافی دانستن یادگیری ادبیات عرب(صرف و نحو) است؛ چنانچه شهید مطهری در صفحه ۲۸۹ کتاب ده گفتار می فرماید «در حوزه های علوم دینی، ادبیات عرب خوانده می شود با متد غلطی»؛ در نتیجه، طلاب علوم دینی پس از سال ها تحصیل ادبیات عرب، با آنکه قواعد زبان عرب را یاد می گیرند، خود زبان عربی را یاد نمی گیرند، نه می توانند با آن تکلم کنند و نه می توانند از عربی فصیح استفاده کنند، یا به عربی فصیح بنویسند.


عدم درک صحیح از جایگاه زبان آموزی چالش جدی بر سر راه تربیت علمی طلاب

عدم درک صحیح از جایگاه زبان و نقش آن در کوتاه شدن دوره تحصیلی به واسطه کاربرد آن در تحصیل به عنوان زبان رشته تحصیلی، پژوهشی و تبلیغی از دیگر چالش های پیش رو است و از طرف دیگرحرکت خطرناک و خزنده فارسی کردن متون و کتب آموزشی حوزه مشکلات زیادی را بر سر راه به وجود آورده است.


از دیگر مسائل مهمی که در این مسأله نباید از آن غافل بود سنتی بودن آموزش ادبیات عرب در حوزه علمیه به صورت نظری بوده و بر خلاف دوره های آموزش زبان است که فراگیری ادبیات عرب به صورت کاربردی و تطبیقی است به علاوه آن نباید از ضعف ارتباط حوزه با مراکز حوزوی و فرهنگی فرامرزی و محصور شدن فرآیندهای آموزشی در حوزه غافل بود.


فقدان جایگاه زبان آموزی در برنامه آموزشی حوزه

منتج نبودن دوره های آموزشی زبان عربی به علت فقدان جایگاه در برنامه آموزشی حوزه از دیگر چالش های پیش رو است و عدم به کارگیری زبان عربی در زمینه های مختلف مانع پیشبرد اهداف این طرح می شود.


بنابراین تدریس و تحصیل دروس حوزه، تشکیل گروه های ترجمه و پژوهش های علمی و فرهنگی به زبان دیگر، تربیت و معرفی مترجمین همزمان جهت همایش ها وکنفرانس های علمی و فرهنگی کشوری و فرامرزی به مراکز علمی و فرهنگی همسو چون حجّ و زیارت، مجمع جهانی اهل بیت(ع)، سازمان ارتباطات و ساماندهی فارغ التحصیلان جهت تبلیغ در کشورهای مقصد می تواند در کمک به کاهش مشکلات زبان آموزی در حوزه مؤثر باشد.


رسا ـ شما ضرورت وجود و فعالیت مراکزی همچون مرکز آموزش زبان در حوزه را چگونه ارزیابی می کنید؟

مرکز آموزش زبان حوزه به عنوان بازوی تخصصی و کاربردی حوزه علمیه به منظور ارتقای سطح علمی و اجرای آموزش های مورد نیاز در زمینه زبان نظر به ضرورت هایی دارد که از جمله آن مدیریت واحد و تمرکز امور اداری وآموزشی و جلوگیری از موازی کاری و اعمال سلیقه های فردی است.


یکی از ضروریات آموزش زبان ایجاد امکانات و فضای مناسب آموزش است و با توجه به این که ابزار مخصوص و فضای مورد نیاز برای فراگیری زبان، آن را با سایر دروس نظری حوزه متفاوت کرده و این امر همان گونه که ساز و کار متفاوت را می طلبد، تهیه و تأمین برنامه هایی نظیر فضای مستقل و دهکده زبانی، اردوهای آموزشی کوتاه و بلند مدت، برگزاری کنفرانس ها و کارگاه های آموزشی، آزمایشگاه زبان، دسترسی به نشریات و مطبوعات و کتابخانه تخصصی زبان، دیدار با شخصیت ها و اساتید فن و استفاده از تجربیات آنان برای تقویت و تثبیت آموخته های زبانی جزء برنامه اساسی است که تحقق اهداف آموزشی، ارتباط مستقیم با فراهم آمدن وسائل، ابزار و مستلزمات آن می باشد.


ضرورت جذب استادان کارآمد و مسلط به روش تدریس فنی و صحیح زبان

صرفه جویی در هزینه های آموزش با توجه به اینکه ایجاد چنین فضا و امکانات آموزشی برای همه مدارس، مستلزم هزینه هنگفت است که از این جهت نیز مرکز آموزش زبان می تواند مفید فایده باشد به علاوه آن که نباید از امکان شناسایی و استفاده از نیروهای اجرایی کارشناس و متخصص آموزش زبان، جذب استادان کارآمد و مسلط به روش تدریس فنی و صحیح زبان و نظارت و ارزیابی زبان آموز و استاد غافل بود.


وحدت رویه و همسان سازی شیوه و برنامه ریزی آموزشی، بازخوردگیری شیوه، روند و محتوای آموزشی، صدور گواهی نامه واحد و معتبر تأیید شده از سوی مرکز مدیریت حوزه، امکان ایجاد فرصت های ادامه، استمرار و به کارگیری آموخته ها با معرفی زبان آموزان به مراکز علمی، فرهنگی وآموزشی در ارگان ها، سازمان ها و مؤسسات نیازمند به زبان دان و عرصه های تبلیغی از دیگر مزایای مرکز آموزش زبان حوزه است.


در پایان ذکر این نکته ضروری است که طرح آموزش زبان برای عموم طلاب، مدرسه تخصصی زبان، دوره های تربیت مدرس و آموزش فرزندان و خانواده های محترم ایشان به صورت مستقل با توجه به نیازسنجی و اولویت زبان های مختلف قابل ارائه است.


رسا ـ تشکر می‌کنیم از فرصتی که در اختیار خبرگزاری رسا قرار دادید.

بنده هم از شما عزیزان و خبرگزاری رسا تشکر می‌کنم و برایتان آرزوی موفقیت دارم.

منبع: خبرگزاری رسا - تاریخ برداشت : 95/05/29