فرهنگ مصادیق:تبرّی از کفار و مشرکان

از پژوهشکده امر به معروف
پرش به: ناوبری، جستجو
تبری از کفار و مشرکان

کتب مرتبط

ردیف عنوان
۱ تولی و تبری در قرآن

مقالات مرتبط

ردیف عنوان
۱ ابلاغ پیام برائت از مشرکان توسط علی علیه السلام
۲ مبانی دینی «برائت از مشرکان» (۲)
۳ تولی و تبری چیست؟
۴ تبری - ویکی پدیا
۵ تولی و تبری - ویکی فقه
۶ چهل حدیث درباره تولّی و تبرّی
۷ مفهوم شناسی تولی و تبری
۸ تبری - اسلام کوئست
۹ لعن و تبری چيست؟

مصادیق مرتبط

ردیف عنوان
۱ تبرّی
۲ مداهنه با مشرکان

چندرسانه ای مرتبط

ردیف عنوان

مرتبط های بوستان

ردیف عنوان

نرم افزارهای مرتبط

ردیف عنوان

برائت

برائت به معنی پاکی جستن، رهایی پیدا کردن و آزاد بودن، تبری و بیزاری جستن است. از عنوان برائت در اصول فقه، مبحث اصول عملی و در ابواب مختلف فقهی نظیر حج، تجارت، ضمان، کفّارات، یمین و ارث سخن رفته است که به مهم ترین موارد بکار گیری آن اشاره می شود:
برائت ذمه از تکلیف، برائت ذمه از دین، برائت رحم، برائت از عیب، برائت از ضمان، قسم خوردن به برائت از خداوند یا رسول خدا صلی الله علیه و آله و یا امامان علیهم السلام، برائت از دشمنان خدا و اولیای او، برائت از ارث؛ در این مقاله به بررسی اجمالی هر بک از این موارد پرداخته می شود.


تعریف برائت

تعریف لغوی

برائت به معنی پاکی جستن، رهایی پیدا کردن و آزاد بودن، تبرّی و بیزاری جستن است و از ماده «برء» گرفته شده است. ماده «برء» در لغت به معنای تخلص، تنزه و تباعد و دوری از چیزی آمده است.

تعریف فقهی

مراد از برائت در کلمات فقها نیز همان مفهوم لغوی است. از عنوان برائت در اصول فقه، مبحث اصول عملی و در ابواب مختلف فقهی نظیر حج، تجارت، ضمان، کفّارات، یمین و ارث سخن رفته است که به مهم ترین موارد آن اشاره می شود.

موارد بکار گیری عنوان برائت در فقه و اصول

برائت ذمه از تکلیف

۱. برائت ذمه از تکلیف؛ به معنای مشغول نبودن ذمه مکلف به تکلیف محتمل (اصل برائت) است.

برائت ذمه از دین

۲. برائت ذمه از دین؛ به معنای رهایی پیدا کردن ذمه از دین به سبب ادای آن یا سقوط دین از ذمه به ابراء است.

برائت رحم

۳. برائت رحم؛ به معنای خالی (پاک) بودن آن از حمل و باردار نبودن (برائت رحم) است.

برائت از عیب

۴. برائت از عیب؛ به معنای سلب تعهد از خود در برابر عیوب کالای مورد معامله است.
مستحب است فروشنده هنگام فروش کالای معیوب از عیبهای آن -اعم از آشکار و پنهان- با ذکر تفصیلی آنها تبری جوید، نتیجه آن سقوط حق خیار فسخ معامله یا حق گرفتن ارش برای خریدار است. ذکر اجمالی عیبها نیز (به اینکه فروشنده بگوید: از تمامی عیوب این کالا تبری می جویم) در سقوط حق یاد شده کافی است. برخی، در عیب پنهان، ذکر تفصیلی آن را -در فرض علم فروشنده به آن- واجب دانسته و ذکر اجمالی را برای حصول برائت و سقوط حق خیار مشتری کافی ندانسته اند.[۱] اگر فروشنده ادعا کند هنگام معامله از عیوب مبیع برائت جسته است و خریدار انکار نماید، در صورت نداشتن بیّنه سخن مشتری با قسم پذیرفته می شود. [۲]

برائت از ضمان

۵. برائت از ضمان؛ به معنای سلب ضمان از خود در برابر آسیبهای احتمالی است که از ناحیه شخص بر دیگری وارد می گردد.
برائت پزشک از ضمان هنگام اقدام به درمان بیمار [۳] و نیز -بنابر تصریح برخی- برائت از ضمان در ورزشهایی مانند بوکس، موجب سقوط ضمان است. [۴]

قسم خوردن به برائت از خداوند

۶. قسم خوردن به برائت از خداوند یا رسول خدا صلی اللّه علیه و آله و یا امامان علیهم السلام؛ به معنای خروج از حول و قوه الهی یا از ولایت و اطاعت حجتهای او. سوگند یادکردن به برائت از خدا، پیامبر صلی اللّه علیه و آله یا یکی از امامان علیهم السلام جایز نیست و قسم منعقد نمی شود و بنابر مشهور موجب ثبوت کفاره نیست.[۵]

برائت از دشمنان خدا و اولیای او

۷. برائت از دشمنان خدا و اولیای او؛ به معنای بیزاری قلبی از آنان و عمل به مقتضای آن در رفتار و گفتار، همچون دوری گزیدن از آنان و لعن و نفرین بر ایشان، که در اصطلاح از آن به تبری (مقابل تولی) تعبیر می شود.

برائت از ارث

۸. برائت از ارث؛ به معنای اسقاط سهم خود از ارث و برائت از جریره؛ به معنای سلب تعهّد و مسئولیت در برابر جنایت است.
برائت پدر از جریره فرزند (ولاء) و از سهم خود نسبت به ارثیه (ترکه) او موجب محرومیت پدر از ارث فرزند نمی شود.[۶] برخی قدما آن را سبب محرومیت پدر از ارث فرزند دانسته اند.[۷]

منبع

فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت علیهم السلام، ج۲، ص۸۵-۸۷.

پانویس

  1. جواهر الکلام، ج۲۳ ص۲۴۵-۲۴۷.
  2. جامع المقاصد، ج۴، ص ۳۵۴.
  3. جواهرالکلام،ج۴۳،ص۴۶ -۴۷.
  4. توضیح المسائل آیت الله اراکی ،ص۵۷۲.
  5. التنقیح فی شرح العروه الوثقی، ج۴ ،ص۲۶۰ -۲۶۵.
  6. مستند الشیعه، ج۱۹، ص۴۵۱.
  7. النهایه فی مجرد الفقه والفتاوی،ص۶۸۲.
منبع:ویکی فقه - تاریخ برداشت : ۹۵/۳/۲۳