فرهنگ مصادیق:انکار بهشت

از پژوهشکده امر به معروف
(تغییرمسیر از انکار بهشت)
پرش به: ناوبری، جستجو
انکار بهشت

کتب مرتبط

ردیف عنوان

مقالات مرتبط

ردیف عنوان
۱ انکار – ویکی فقه
۲ بطلان ادعای انکار بهشت و جهنم در آخرت

مصادیق مرتبط

ردیف عنوان
۱ انکار احکام تکلیفی
۲ انکار احکام وضعی
۳ انکار افعال الهی
۴ انکار امامت
۵ انکار بدهی به مردم
۶ انکار ولایت
۷ انکار جهنم
۸ انکار حق
۹ انکار صفات جلال
۱۰ انکار صفات جمال
۱۱ انکار ضروری دین
۱۲ انکار کتب آسمانی
۱۳ انکار معاد و قیامت
۱۴ انکار نبوت
۱۵ انکار وجود خدا

چندرسانه‌ای مرتبط

ردیف عنوان

مرتبط‌های بوستان

ردیف عنوان

نرم‌افزارهای مرتبط

ردیف عنوان

بهشت - ویکی فقه

مقدمه

بهشت، به جایگاه نیکان و مؤمنان در آخرت گفته می‌شود، که از آن به مناسبت، در باب‌های طهارت، صلاة و حج سخن رفته است.

معنای لغوی

واژه قرآنی آن «جنة» و جمع آن «جنات» است و جنّة به هر باغ و بستانی گویند که دارای درختان انبوه باشد و زمین را بپوشاند. [۱] نامگذاری بهشت به جنة؛ یا به جهت تشبیه به باغ‌های دنیاست و یا به خاطر پوشیده بودن نعمت‌هایش از ساکنین دنیاست چون در بهشت از خیر و سعادت چیزهایی هست که بر قلب هیچ بشری خطور نمی‌کند: [۲]
«فَلَا تَعْلَمُ نَفْسٌ مَا أُخْفِيَ لَهُمْ مِنْ قُرَّةِ أَعْيُنٍ؛ هیچ کس نمی‌داند چه پاداش‌های مهمی که مایه روشنی چشم هاست برای آنها نهفته شده.»[۳][۴]

ویژگی‌های بهشت

خرمی و شادابی

«إِنَّ الْمُتَّقِينَ فِي جَنَّاتٍ وَعُيُونٍ؛ به یقین پرهیزگاران در باغ‌های (سرسبز بهشت) و در کنار چشمه‌ها هستند.» [۵]
«...جَنَّاتٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ؛ باغ هایی(از بهشت) که نهرها از زیر (درختانش) جاری است.» [۶]

تنوع و فراوانی

«لَهُمْ مَا يَشَاءُونَ فِيهَا وَلَدَيْنَا مَزِيدٌ؛ هر چه بخواهند در آن جا برای آن‌ها هست و نزد ما نعمت‌های بیشتری است (که به فکر هیچ کس نمی‌رسد).»[۷]

جاودانگی

«إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ لَهُمْ جَنَّاتُ النَّعِيمِ، خَالِدِينَ فِيهَا وَعْدَ اللَّهِ حَقًّا...؛ کسانی که ایمان آورده و اعمال صالح انجام داده‌اند، باغ‌های پر نعمت بهشت از آن آن هاست، جاودانه در آن خواهند ماند این وعده حتمی الهی است...» [۸]

امنیت و آرامش

«...وَهُمْ فِي الْغُرُفَاتِ آمِنُونَ؛ آن‌ها در غرفه‌های بهشتی در (نهایت) آرامش خواهند بود.» [۹]
«لَا يَمَسُّهُمْ فِيهَا نَصَبٌ وَمَا هُمْ مِنْهَا بِمُخْرَجِينَ؛ هیچ خستگی در آن جا به آن‌ها نمی‌رسد و هیچ گاه از آن اخراج نمی‌گردند.» [۱۰]

ملاک و معیارهای بهشتی شدن

تقوا و پرهیزگاری

«جَنَّاتُ عَدْنٍ يَدْخُلُونَهَا تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ لَهُمْ فِيهَا مَا يَشَاءُونَ كَذَلِكَ يَجْزِي اللَّهُ الْمُتَّقِينَ؛ باغهایی از بهشت جاویدان که وارد آن می‌شوند... خداوند پرهیزگاران را چنین پاداش می‌دهد.» [۱۱]

ایمان و عمل صالح

«وَالَّذِينَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ أُولَئِكَ أَصْحَابُ الْجَنَّةِ هُمْ فِيهَا خَالِدُونَ؛ و آنها که ایمان آورده و کارهای شایسته انجام داده‌اند، آنان اهل بهشت اند و همیشه در آن خواهند بود.» [۱۲]

جهاد و پایمردی

«لَكِنِ الرَّسُولُ وَالَّذِينَ آمَنُوا مَعَهُ جَاهَدُوا بِأَمْوَالِهِمْ وَأَنْفُسِهِمْ... أَعَدَّ اللَّهُ لَهُمْ جَنَّاتٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ خَالِدِينَ فِيهَا ذَلِكَ الْفَوْزُ الْعَظِيمُ «ولی پیامبر و کسانی که با او ایمان آوردند، با اموال و جانهایشان جهاد کردند... خداوند برای آنها باغ‌هایی از بهشت فراهم ساخته که نهرها از زیر درختانش جاری است...» [۱۳]

شهادت

«إِنَّ اللَّهَ اشْتَرَى مِنَ الْمُؤْمِنِينَ أَنْفُسَهُمْ وَأَمْوَالَهُمْ بِأَنَّ لَهُمُ الْجَنَّةَ يُقَاتِلُونَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ فَيَقْتُلُونَ؛ خداوند از مؤمنان، جان‌ها و اموال شان را خریداری کرده، که (در برابرش) بهشت برای آنان باشد. (به این گونه که در راه خدا پیکار می‌کنند، می‌کشند و کشته می‌شوند...)»[۱۴]
ناگفته نماند ملاک و معیارهای بهشتی شدن موارد زیادی دارد که ذکر همه آن‌ها در این مختصر نمی‌گنجد. [۱۵]

زمینه‌های محرومیت از بهشت

شرک و کفر

«إِنَّهُ مَنْ يُشْرِكْ بِاللَّهِ فَقَدْ حَرَّمَ اللَّهُ عَلَيْهِ الْجَنَّةَ...؛ هر کس شریکی برای خدا قرار دهد خداوند بهشت را بر او حرام کرده است...» [۱۶]
«وَنَادَى أَصْحَابُ النَّارِ أَصْحَابَ الْجَنَّةِ أَنْ أَفِيضُوا عَلَيْنَا مِنَ الْمَاءِ أَوْ مِمَّا رَزَقَكُمُ اللَّهُ قَالُوا إِنَّ اللَّهَ حَرَّمَهُمَا عَلَى الْكَافِرِينَ؛ و دوزخیان، بهشتیان را صدا می‌زنند که (محبت کنید!) و مقداری آب، یا از آن چه خدا به شما روزی داده، به ما ببخشید، آن‌ها (در پاسخ) می‌گویند: خداوند این‌ها را بر کافران حرام کرده است!»[۱۷]

حق ستیزی و استبکار ورزی

«إِنَّ الَّذِينَ كَذَّبُوا بِآيَاتِنَا وَاسْتَكْبَرُوا عَنْهَا لَا تُفَتَّحُ لَهُمْ أَبْوَابُ السَّمَاءِ وَلَا يَدْخُلُونَ الْجَنَّةَ حَتَّى يَلِجَ الْجَمَلُ فِي سَمِّ الْخِيَاطِ وَكَذَلِكَ نَجْزِي الْمُجْرِمِي؛[۱۸] کسانی که آیات ما را تکذیب کردند و در برابر آن تکبر ورزیدند، (هرگز) درهای آسمان به رویشان گشوده نمی‌شود؛ و (هیچ گاه) داخل بهشت نخواهند شد مگر اینکه شتر از سوراخ سوزن بگذرد! این گونه، گنهکاران را جزا می‌دهیم.» [۱۹]

پاداش‌های معنوی بهشت

بهشت علاوه بر پاداش‌ها و نعمت‌های مادی از نعمت‌های معنوی نیز برخوردار است که برترین پاداش و جوایز بهشت به شمار می‌رود. [۲۰] که به عنوان نمونه مواردی ذکر می‌شود:

قرب الهی

حضور در پیشگاه الهی و وصل به فیض دائمی و پایان ناپذیر یکی از مواهب معنوی بهشت برین به حساب می‌آید قرآن کریم می‌فرماید:
«إِنَّ الْمُتَّقِينَ فِي جَنَّاتٍ وَنَهَرٍ، فِي مَقْعَدِ صِدْقٍ عِنْدَ مَلِيكٍ مُقْتَدِرٍ؛ یقیناً پرهیزگاران در باغ‌ها و نهرهای بهشتی جای دارند، در جایگاه صدق نزد خداوند مالک مقتدر.» [۲۱]
آن چه از کلمه «عند» استفاده می‌شود نهایت قرب و نزدیکی معنوی به خدای بهشت آفرین است که افراد پرهیزگار از چنین موهبت ویژه‌ای بهره مند خواهند شد. [۲۲]

رضوان

قرآن، مسأله رضوان الهی را بالاتر از همه پاداش‌ها دانسته، آن جا که می‌فرماید:
«...وَمَسَاكِنَ طَيِّبَةً فِي جَنَّاتِ عَدْنٍ وَرِضْوَانٌ مِنَ اللَّهِ أَكْبَرُ ذَلِكَ هُوَ الْفَوْزُ الْعَظِيمُ؛ ...و مسکن‌های پاکیزه‌ای در بهشت‌های جاودان (نصیب آنها ساخته) و رضای خدا، (از همه این‌ها) برتر است و پیروزی بزرگ، همین است».[۲۳]

سلامتی

سلامتی از هر گونه مرض و بیماری جسمی و روانی؛
«ادْخُلُوهَا بِسَلَامٍ آمِنِينَ» [۲۴]

پاکی دل از صفات زشت اخلاقی

«وَنَزَعْنَا مَا فِي صُدُورِهِمْ مِنْ غِلٍّ...؛ و آن چه در دل‌ها از کینه و حسد دارند، بر می‌کنیم (تا در صفا و صمیمیت باهم زندگی کنند)...»[۲۵]

لباسهای زیبا و انس با دوستان و رفیقان

«يَلْبَسُونَ مِنْ سُنْدُسٍ وَإِسْتَبْرَقٍ مُتَقَابِلِينَ؛ در میان باغ‌ها و چشمه ها؛ آن‌ها لباس‌هایی از حریر نازک و ضخیم می‌پوشند و در مقابل یکدیگر می‌نشینند.» [۲۶]
واژه «متقابلین» یعنی روبروی همند تا با هم انس داشته باشند چون نزد اهل بهشت هیچ ناملایمتی نیست. [۲۷]به خاطر این که فرموده: «إِنَّ الْمُتَّقِينَ فِي مَقَامٍ أَمِينٍ؛ در مقابل امین قرار دارند.»[۲۸]

سرّ جاودانگی بهشتیان در بهشت

امام صادق (علیه السلام) فرموده است:
«انما خلد اهل النار لأن نیاتهم کانت فی الدنیا ان لو خلدوا فیها ان یعصوا الله ابداً و انما خلد اهل الجنة فی الجنة لان نیاتهم کانت فی الدنیا لو بقوا فیها ان یطیعوا الله ابداً فالنبیات خلد هولاء وهولاء.؛ خلود و جاودانگی اهل آتش به خاطر آن است که نیت شان این بود که اگر در دنیا جاوید باشند خدای متعال را الی الابد معصیت کنند و جاودانگی اهل بهشت به خاطر آن است که نیات شان در صورت جاوید بودن دنیا بر اطاعت ابدی خداوند بود. پس به سبب نیت‌ها هر کدام جاودانگی در بهشت و جهنم را به دست آوردند.» [۲۹][۳۰]

احکام بهشت

حکم اقرار و انکار بهشت

اقرار به حقانیت بهشت، واجب و انکار آن موجب کفر است. این اقرار از اموری است که به میّت ،تلقین می‌شود. [۳۱]

حکم گریه از شوق بهشت

گریه کردن در حال نماز از شوق بهشت موجب بطلان نماز نمی‌شود؛ بلکه از این جهت که بهشت، جایگاه رضوان الهی و محبوب او است، فضیلت دارد. [۳۲]

حکم عبادت به قصد بهشت

در اینکه انجام دادن عمل عبادی به قصد دخول در بهشت- به گونه‌ای که مقصود از عبادت، بهشت باشد نه امتثال امر خداوند از این جهت که امر او است- در تحقّق و صحّت عبادت کفایت می‌کند یا نه، اختلاف است. قول به عدم صحّت به مشهور نسبت داده شده است.
تذکر: البتّه اگر داعی بر عبادت، امر خداوند باشد، لیکن بنده آن را وسیله‌ای برای تحصیل ثواب و دخول در بهشت قرار دهد، عبادتش صحیح خواهد بود. [۳۳] [۳۴]

استحباب درخواست بهشت

درخواست بهشت بویژه در حالات زیر مستحب است:
۱) در حال تعقیب نماز [۳۵]
۲)هنگام تلاوت آیه‌ای از قرآن که متضمّن وصف بهشت و نعمت‌های بهشتی است [۳۶]
۳)هنگام ورود به حمام [۳۷]
۴) هفتاد بار هنگام وقوف در عرفات [۳۸]

فهرست منابع

فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت علیهم السلام، ج ۲، ص۱۴۴و۱۵۴ .
سایت پژوهه

پا نویس

  1. مفردات راغب، ص۹۸.
  2. تفسیر المیزان، ج۱، ص۱۷۷.
  3. سجده/سوره۳۲، آیه۱۷.
  4. معادیخواه، عبدالمجید؛ فروغ بی پایان، فهرست تفصیلی مفاهیم قرآن کریم، تهران، نشر ذره، ۱۳۷۸، ص۱۶۴.
  5. حجر/سوره۱۵، آیه۴۵.
  6. فتح/سوره۴۸، آیه۱۷.
  7. ق/سوره۵۰، آیه۳۵.
  8. لقمان/سوره۳۱، آیه۸-۹.
  9. سبا/سوره۳۴، آیه۳۷.
  10. حجر/سوره۱۵، آیه۴۸.
  11. نحل/سوره۱۶، آیه۳۱.
  12. بقره/سوره۲، آیه۸۲.
  13. توبه/سوره۹، آیه۸۸-۸۹.
  14. توبه/سوره۹، آیه۱۱۱.
  15. معادیخواه، عبدالمجید؛ فروغ بی پایان، فهرست تفصیلی مفاهیم قرآن کریم، تهران، نشر ذره، ۱۳۷۸، ص۱۶۵.
  16. مائده/سوره۵، آیه۷۲.
  17. اعراف/سوره۷، آیه۵۰.
  18. اعراف/سوره۷، آیه۴۰.
  19. سبحانی، جعفر؛ منشور جاوید، قم، موسسه امام صادق (ع)، ۱۳۸۳ش، چاپ اول، ج۱۴، ص۲۰۴-۲۰۶.
  20. پرسمان قرآنی معاد، سید علی هاشمی، قم، موسسه بوستان کتاب، ۱۳۸۵، چاپ سوم،ص۲۱۵.
  21. قمر/سوره۵۴، آیه۵۴-۵۵.
  22. تفسیر نمونه، ج۲۳، ص۸۰.
  23. توبه/سوره۹، آیه۷۲.
  24. حجر/سوره۱۵، آیه۴۶.
  25. اعراف/سوره۷، آیه۴۳.
  26. دخان/سوره۵۱، آیه۵۳.
  27. تفسیر المیزان، ج۱۸، ص۱۴۹.
  28. دخان/سوره۵۱، آیه۵۱.
  29. اصول کافی، ج۲، ص۸۵.
  30. تفسیر نورالثقلین، ج۱، ص۴۴.
  31. تحریر الوسیلة، ج ۱، ص۹۲.
  32. الروضة البهیة، ج۲، ص۵۶۵.
  33. جواهر الکلام، ج۲، ص۸۷.
  34. العروة الوثقی، ج۱، ص۲۳۷.
  35. الدروس الشرعیة، ج۱، ص۱۸۴.
  36. کلمة التقوی،ج۱، ص۴۲۵.
  37. الدروس الشرعیة، ج۱، ص۱۲۸-۱۲۹.
  38. مناسک حج (امام خمینی)، ص۱۹۴.
منبع: سایت ویکی فقه - تاریخ برداشت: 94/0614