فرهنگ مصادیق:استهلال

از پژوهشکده امر به معروف
(تغییرمسیر از استهلال)
پرش به: ناوبری، جستجو
استهلال

کتب مرتبط

ردیف عنوان
۱ چند نکته مهم درباره رویت هلال
۲ شهر الله

مقالات مرتبط

ردیف عنوان
۱ استهلال و نظرات فقهی پیرامون آن
۲ استهلال-اهل البیت
۳ بررسی فقهی استهلال در نزد فریقین
۴ عید فطر و مساله استهلال
۵ آيا نظر ولی فقیه در مورد استهلال ماه رمضان حجت شرعی است؟
۶ انتقاد هاشمی رفسنجانی از شیوه استهلال

مصادیق مرتبط

ردیف عنوان

چندرسانه‌ای مرتبط

ردیف عنوان

مرتبط‌های بوستان

ردیف عنوان

نرم‌افزارهای مرتبط

ردیف عنوان

محتویات

رؤیت هلال - استهلال

رویت هلال ماه شوال

سؤال: اگر در شب اول ماه در شهری ماه رؤیت شود، برای دیگر شهرهای هم افق یا شهرهایی که اختلاف افق کمی دارند، هم کفایت می‌کند و اول ماه به حساب می‌آید؟
جواب: در ایران هر کجا ماه دیده شود، برای سایر شهرهای ایران کفایت می‌کند.

عید فطر

سؤال: با سلام آیا مکلف برای تشخیص اینکه چه روزی عید فطر است، باید از مرجع تقلید خود سوال کند یا منتظر اعلام ولی فقیه باشد؟ به عبارت دیگر اگر ولی فقیه روزی را به عنوان عید فطر اعلام نمود، مکلف باید روزه خود را افطار کند یا صبر کند تا ببیند مرجع تقلیدش چه روزی را به عنوان عید تعیین می‌کند؟
جواب: بسمه تعالی این گونه چیزها مربوط به حکومت اسلامی است و اگر حکومت جمهوری اسلامی روزی را به عنوان عیداعلام کرد همگی باید متابعت کنند.

رویت هلال

سؤال: با سلام لطفاً نظر مبارک را دربارهٔ رویت هلال بفرمایید؟
جواب: بسمه تعالی مسئله رویت هلال از مسائل حکومتی است و مناط در آن حکم ولایت فقیه است و اگر این مناط مراعات شود اختلاف رفع خواهد شد.

اثبات روز اول ماه رمضان

سؤال: احتراماً آیا حلول ماه مبارک رمضان در روز پنج شنبه ۱۳۸۶/۰۶/۲۲ نزد حضرتعالی ثابت شده است یاخیر ؟
جواب: بسمه تعالی پنج شنبه اول ماه بود وبه اینجانب ثابت شد.

نحوه رؤیت هلال

سؤال: لطفاً نظر مبارک خود را دربارهٔ نحوهٔ رؤیت هلال بفرمایید؟
جواب: مسئله رؤیت هلال از مسائل حکومتی است و مناط در آن حکم ولایت فقیه است و اگر این مناط مراعات شود اختلاف رفع خواهد شد.

حدس و گمان در رؤیت هلال

سؤال: اگر طبق گفتهٔ عده‌ای حدس بزنیم که فردا عید فطر است، آیا می‌توانیم روزه بگیریم یا باید روزهٔ خود را افطار کنیم؟
جواب: حدس حجّت نیست و باید روزه بگیرید.

اطمینان از پیش گویی منجّمین

سؤال: اگر انسان از پیش گویی منجّمین اطمینان حاصل کند که فردا اول ماه است، آیا می‌تواند به این اطمینان عمل نماید؟
جواب: نمی‌تواند.

استحباب استهلال

سؤال: استهلال در اول هر ماه واجب کفائی است یا احتیاط واجب است؟
جواب: استهلال در اوّل ماه یک امر مستحب است.

عدم حجیّت وسائل نجومی در استهلال

سؤال: امروزه که دیگر وسایل فوق پیشرفتهٔ نجوم با دقت فوق العاده زیاد وجود دارند، آیا باز هم لازم است استهلال با چشم غیر مسلح انجام شود؟
جواب: وسائل نجومی حجّت نیست و دلیل آن هم اینکه در این چند سال تقویم‌ها متفقاً چیزی گفته‌اند و خلاف آن عیناً اثبات شد.

عدم حجیّت تقویم و گفته منجّمان در استهلال

سؤال: آیا به استناد تقویم و یا گفتهٔ منجّمان، اول ماه ثابت می‌شود؟
جواب: نمی‌شود.

استهلال در زمستان

سؤال: اگر در فصل زمستان رؤیت هلال با چشم غیر مسلح امکان پذیر نباشد، آیا می‌توان به وسایل نجومی و دستگاه‌های دیگر اعتماد کرد؟
جواب: نمی‌تواند.

استهلال با وسایل و چشم غیر متعارف

سؤال: آیا رؤیت هلال ماه با استفاده از دستگاه‌های مجهز، مثلاً دوربین CCD و دیگر وسایل که با توجه به انعکاس نور و بازخوانی اطلاعات آن توسط رایانه، رؤیت ماه را اثبات می‌کند، برای اثبات اول ماه کفایت می‌کند؟
جواب: کفایت نمی‌کند و باید با چشم متعارف باشد.

نشانه‌های ظاهری ماه

سؤال: آیا بلندی هلال ماه، تطوق و دیگر نشانه‌هایی که دلالت بر شب دوم ماه دارد، می‌تواند اثبات کنندهٔ این باشد که دیروز اول ماه بوده است؟ جواب: این گونه چیزها علامت نیست.

اعلام رصدخانه‌های معتبر خارجی

سؤال: اگر یکی از رصدخانه‌های بزرگ و معتبر خارجی اعلام کنند که امشب در ایران، شب اول ماه است، ولی در آنجا با چشم غیر مسلح ماه را نمی‌توان دید، آیا می‌توان به آن اعتماد نمود؟ جواب: نمی‌توان اعتماد به آن کرد.

ثبوت اول ماه در کشورهای شرقی و غربی دنیا

سؤال: اگر ماه در کشورها و شهرهای شرقی دیده شود، آیا خودبه خود اول ماه در کشورها و شهرهای غربی ثابت می‌شود؟
جواب: ثابت نمی‌شود.

دو ماه پشت سر هم ۲۹ روز یا ۳۰ روز

سؤال: آیا اینکه می‌گویند هیچ وقت دو ماه قمری پشت سر هم ۲۹ روز نمی‌شود، صحیح است و آیا ملاکی برای تعیین اول ماه می‌شود؟ مثلاً اگر ماه شعبان ۲۹ روز بود، آیا می‌شود گفت ماه رمضان حتماً باید ۳۰ روز باشد؟
جواب: گاهی چندین ماه ۲۹ روز پشت سر هم و گاهی چندین ماه ۳۰ روز پشت سر هم و گاهی مختلف است و این گونه چیزها در ثبوت ماه حجّت نیست.

اختلاف بین علماء در تعیین اول ماه

سؤال: اگر بین علماء در رؤیت هلال اختلاف ایجاد شود و مکلف به همهٔ آنها اعتماد داشته باشد، تکلیف مکلف چیست و به نظر کدام یک باید عمل کند؟
جواب: رؤیت هلال یک امر حکومتی است و برای حکومت اسلامی که اثبات شد، برای همه ثابت است. بنابراین، وقتی صدا و سیمای جمهوری اسلامی، اعلام رؤیت کرد، باید همه افطار کنند.

تبعیت مقلدین همه مراجع از ولی فقیه

سؤال: آیا هر مقلدی می‌تواند برای ثبوت عید فطر به نظر مرجع تقلید خود مراجعه و عمل کند؟
جواب: در این مسأله باید به ولی فقیه مراجعه کند؛ چون از امور حکومتی است.

اطمینان از اعلام مجتهد برای ثبوت اول ماه

سؤال: اعلام مجتهد برای اول ماه مورد اطمینان تر است یا وسایل جدید نجومی که احتمال اشتباه در آنها بسیار بسیار پایین است؟
جواب: اعلام ولی فقیه بر همه چیز مقدم است.

راه حل رفع اختلاف برای اعلام اول ماه

سؤال: چرا در این چند سال گذشته در تشخیص اول ماه مبارک رمضان و عید فطر، این همه اختلاف بین مراجع و علماء ایجاد شده است؟
جواب: اگر این امر مهم حکومتی مربوط به ولی فقیه می‌شد، اختلاف نبود.

رجوع به ولی فقیه برای اول ماه

سؤال: آیا مقلد جناب عالی می‌تواند برای امر استهلال و اثبات اول ماه به مرجع دیگری رجوع کند؟
جواب: باید به ولی فقیه رجوع کند.

تبعیت از ولی فقیه برای تعیین اول ماه

سؤال: آیا برای ابتدای ماه، تبعیت از ولی فقیه الزامی است؟
جواب: الزامی است.

رؤیت هلال در منطقه سکونت

سؤال: اگر مرجع تقلید شخصی در ایران باشد و خود او در کشور دیگری مثل عراق زندگی کند و مرجع تقلید او اول ماه را در محل سکونتش اعلام نماید:
الف: آیا مقلّد می‌تواند به نظر مرجع تقلید خود عمل کند یا باید منتظر باشد تا در منطقهٔ خودش رؤیت هلال اعلام شود؟
ب: آیا شخص می‌تواند طبق نظر مرجعی که هم افق با اوست و در شهر محل زندگی مقلد زندگی می‌کند، عمل نماید؟
جواب: الف: باید در منطقهٔ خودش رؤیت هلال شود.
ب: می‌تواند.

حجیّت حکم ولی فقیه برای همه کشور

سؤال: اگر ولی فقیه اعلام کند که فردا عید است و از صدا و سیما اعلام شود که فقط در چند شهر ماه رؤیت شده است، آیا برای همهٔ کشور عید است یا فقط شهرهایی که ماه در آنها رؤیت شده؟ جواب: حکم ولی فقیه برای همه ایران حجّت است و همه باید افطار کنند.

اعلام ولی فقیه برای اول ماه

سؤال: آیا با حکم ولی فقیه، اول ماه ثابت می‌شود یا اعلام ایشان نیز کافی است؟
جواب: اعلام ایشان حکم ایشان است.

کفایت اعلام ولی فقیه

سؤال: برای ثبوت اول ماه، آیا باید از اعلام ولی فقیه اطمینان حاصل شود یا صرف اعلام کفایت می‌کند؟
جواب: اعلام کفایت می‌کند.

اعلام مراجع تقلید

سؤال: برای ثبوت اول ماه، منظور از اعلام ولی فقیه، اعلام هر مرجع تقلیدی است یا اختصاص به شخص رهبری دارد؟
جواب: مراجع می‌توانند حکم کنند، ولی چون امر حکومتی است، بگذارند برای رفع اختلاف ولی فقیه حکم کند.

وسواس در ثبوت هلال

سؤال: شخصی که از راه اعلام نظر مراجع و حاکم شرع به ثبوت هلال اطمینان پیدا نمی‌کند، چه تکلیفی دارد؟
جواب: وسواسی است و نباید اعتنا کند، ولی اگر مسافرت کرد و افطار کرد، اشکال ندارد.

اطلاع رسانی رؤیت هلال به حاکم شرع

سؤال: شخصی که استهلال کرده، آیا لازم است حتماً آن را به اطلاع حاکم شرع برساند؟ اگر بداند رؤیت برای حاکم شرع امکان پذیر نیست، وظیفهٔ او چیست؟
جواب: اگر گفتهٔ او تأثیر داشته باشد و امکان وصول داشته باشد، باید بگوید، ولی قول او برای دیگران حجّت نیست.

اعلام حلول ماه توسط صدا و سیما

سؤال: آیا برای اطمینان از ابتدای ماه، اعلام حلول ماه توسط رادیو و تلویزیون (جمهوری اسلامی) کفایت می‌کند یا تحقیق بیشتری لازم است؟
جواب: کفایت می‌کند.

هم افق بودن شهرها

سؤال: هم افق بودن در شهرها، آیا شامل همهٔ شهرهای یک کشور می‌شود یا باید هم افق حقیقی باشد، حتی اگر این دو شهر در یک کشور نباشد؟
جواب: مناط هم افق بودن است، چنان که همهٔ شهرهای ایران هم افق هستند و اختلاف تقریباً یک ساعت، آنها را از هم افق بودن بیرون نمی‌کند.

تأثیر اختلاف افق جزئی در حلول ماه

سؤال: اگر در شب اول ماه در شهری ماه رؤیت شود، برای دیگر شهرهای هم افق یا شهرهایی که اختلاف افق کمی دارند، هم کفایت می‌کند و اول ماه به حساب می‌آید؟
جواب: در ایران هر کجا ماه دیده شود، برای سایر شهرهای ایران کفایت می‌کند.

اتّحاد افق

سؤال: آیا اتّحاد افق در رؤیت هلال شرط است یا خیر؟
جواب: شرط است، ولی در ایران هر کجا دیده شود، کفایت می‌کند.

فاصله زمانی اختلاف دو شهر

سؤال: فاصلهٔ زمانی افق دو شهر تا چه اندازه باید باشد تا آن دو شهر را هم افق بخوانند؟
جواب: تقریباً یک ساعت، ولی در ایران هر جا ماه دیده شود، برای شهرهای دیگر کفایت می‌کند.

هم افق بودن شهرهای ایران

سؤال: اگر در یک شهر از ایران مثل اصفهان اعلام کنند که ماه رؤیت شده است، آیا کسی که مثلاً در بوشهر است با توجه به اینکه اختلاف افق بین این دو شهر وجود دارد، آیا ساکنان بوشهر می‌توانند به آن اعتماد کنند یا باید منتظر اعلام در محل خود باشند؟
جواب: در ایران هر کجا ماه دیده شد، برای شهرهای دیگر کفایت می‌کند.

اعلام کشورهای همسایه

سؤال: زمانی که همه یا اکثر کشورهای همسایه اعلام اول ماه کنند، آیا می‌توان به اعلام آنها اطمینان نمود؟
جواب: فایده ندارد.

رؤیت هلال ماه در شهرهای دوردست

سؤال: آیا رؤیت هلال ماه در بلاد و شهرهای دور دست برای شهرهای ما کفایت می‌کند؟
جواب: در ایران کفایت می‌کند، ولی در خارج از ایران اگر هم افق نباشد، کفایت نمی‌کند.

هم افق بودن با کشورهای همسایه

سؤال: وقتی در ایران اعلام عید می‌شود، همهٔ شهرها آن روز را عید می‌دانند، با اینکه برخی از شهرها بیش از ۴۵ دقیقه اختلاف افق دارند. با این حساب، آیا شهرهایی که در کشورهای هم جوار مثل افغانستان قرار دارند و اختلاف افقشان با تهران کمتر از بسیاری از شهرها مثل مشهد و خرمشهر با تهران است، آیا می‌توانند با اعلام ایران و اعتماد به آن فردا را عید بگیرند؟
جواب: هر کجا که هم افق باشد، باید عید بگیرند و اختلاف افق تقریباً یک ساعت ضرر ندارد.

اتّحاد افق در فاصله‌های دور و نزدیک

سؤال: در بعضی موارد، افراد ساکن در دو شهر از یک کشور که بیش از هزار کیلومتر نیز با هم فاصله دارند، اول ماهشان بنابر اعلام حکومت آن کشور یک روز است، ولی دو شهر مرزی از دو کشور متفاوت که فاصلهٔ آنها کمتر از صد کیلومتر است، در دو روز مختلف، ماه قمری را آغاز می‌کنند. آیا چنین امری صحیح است؟ اگر امکان دارد، در مورد علت آن توضیح فرمائید.
جواب: مناط اتفاق افق است، نه راه دور یا نزدیک.

اعلام عید فطر در جهت اتحاد شیعه و سنی

سؤال: آیا ممکن است اعلام عید فطر تحت تأثیر بحث‌های اتحاد بین شیعه و سنی قرار گیرد؟ مثلاً امروز عید نباشد، ولی چون اکثر اهل سنت به عید بودن آن معتقدند، آن روز را برای شیعیان هم عید اعلام کنند؟ یا بر عکس عید باشد، ولی چون اکثریّت اهل سنّت معتقدند فردا عید است، شیعیان هم فردا را عید اعلام نمایند؟
جواب: ممکن نیست.

واگذاری رؤیت هلال به ولی فقیه

سؤال: چگونه می‌توان اختلافاتی را که امروزه برای بحث رؤیت هلال در اول ماه رمضان یا عید فطر ایجاد می‌شود، برطرف نمود؟
جواب: همه، امور را واگذار به ولی فقیه کنند و همه از ایشان متابعت کنند.

اشتباه در تشخیص عید فطر

سؤال: اگر روز بعد از عید فطر برای کسی ثابت شود که دیروز عید نبوده و از این راه یقین پیدا کند، آیا لازم است قضای روزهٔ روز سی‌ام ماه رمضان را به جا آورد؟ آیا کفاره‌ای دارد یا خیر؟ جواب: باید فقط قضا کند.

چگونگی حجیّت قول مراجع تقلید برای تعیین اول ماه

سؤال: آیا با اعلام دو یا سه تن از مراجع تقلید اول ماه ثابت می‌شود؟ اگر ثابت نمی‌شود، پس چگونه با دیدن دو عادل معمولی ثابت می‌شود؟
جواب: اگر بگویند دیده‌ایم یا حکم کنند به اول ماه و اختلاف هم میان آنها نباشد و یا بگویند چند نفر ثقه یا دو نفر عادل دیده‌اند و معارض هم نداشته باشد، حجّت است.

شک بعد از اعلام ولی فقیه

سؤال: اگر شخصی پس از اعلام ولی فقیه به اول ماه شک داشت، وظیفهٔ او چیست؟
جواب: باید افطار کند و می‌تواند مسافرت کند.

اول ماه در شهری که شیعه در اقلیّت است

سؤال: اکثریت ساکنان شهر ما اهل سنت هستند و شیعیان در اقلیّت به سر می‌برند. آیا می‌توان برای اول ماه طبق اعلام و نظر آنها عمل کنیم یا باید منتظر اعلام اول ماه توسط جمهوری اسلامی ایران باشیم؟
جواب: باید منتظر اعلام توسط جمهوری اسلامی باشید.

وظیفه مکلّف در صورت مشکوک بودن عید فطر

سؤال: در صورتی که عید فطر مشکوک باشد و معلوم نیست ماه مبارک ۲۹ روز می‌باشد یا ۳۰ روز، حکم حاکم هم دیر می‌رسد، وظیفهٔ ما چیست؟
جواب: باید روزه بگیرید.

اعتماد به گفته یک نفر مورد اعتماد برای رؤیت هلال

سؤال: یکی از خویشان که به او اعتماد زیادی هم داریم، با تلفن به ما اطلاع می‌دهد که فردا عید است. آیا می‌توان به گفتهٔ او اعتماد کرد و فردا را عید قرار داد؟
جواب: کفایت نمی‌کند.

اعلام قبل از ظهر روز اول ماه رمضان

سؤال: اگر قبل از ظهر اعلام کنند که امروز روز اول ماه رمضان بوده، لطفاً در موارد ذیل وظیفه مکلف را مشخص فرمایید:
الف: شخص، مبطلات روزه را انجام داده باشد؛ اعم از محرّمات مثل استمناء یا غیر آن مثل خوردن و آشامیدن.
ب: شخص هنوز مبطلات را انجام نداده، ولی نیّت هم نکرده است.
ج: به نیت آخر ماه شعبان روزه گرفته است.
جواب: الف: فقط قضا دارد.
ب: باید نیّت روزه کند.
ج: روزهٔ ماه مبارک رمضان محسوب می‌شود.

یقین مقلّد به رؤیت هلال

سؤال: اگر مقلدی، خود ماه را رؤیت کند، ولی مرجع تقلیدش فردا را آخر ماه رمضان بداند، تکلیف او برای گرفتن روزه یا افطار آن روز چیست؟
جواب: اگر یقین داشته باشد، به یقین خود عمل کند، ولی باید بدانیم که در این گونه موارد تخیّل‌ها، توهّم‌ها، وسوسه‌ها زیاد کار می‌کند؛ مثلاً در شهر یک نفر ببیند و لا غیر، خیلی بعید است و این شخص مسافرت کند، بهتر است.

رؤیت هلال قبل از غروب کامل آفتاب

سؤال: اگر کسی هلال ماه شوال را قبل از غروب کامل آفتاب رؤیت نماید، آیا می‌تواند روزهٔ خود را افطار کند؟
جواب: نمی‌تواند.

تشکیل جلسه برای رؤیت هلال

سؤال: تشکیل جلسه برای رؤیت هلال توسط جمعی از مؤمنین برای تعیین تکلیف مردم کافی است یا حتماً باید مجتهد آن را ثابت کند و اعلام نماید؟
جواب: باید از طرف مجتهد جامع الشّرائط باشد.


اشتباه در تشخیص عید فطر

سؤال: شب سی ام ماه رمضان، شخصی برایش اثبات می‌شود که فردا عید فطر است و روزهٔ خود را می‌خورد، اما در میان روز متوجّه می‌شود که امروز عید نبوده و او اشتباه کرده است. حال وظیفهٔ او راجع به قضا و کفارهٔ آن روزه چیست؟
جواب: فقط قضا دارد.

منبع:پورتال انهار - تاریخ برداشت:94/12/2